Hiện tình dân chúng Áo Đỏ, Áo Vàng biểu tình xáo trộn gần như vô
chánh phủ mấy tháng nay ở Thái Lan. Lịch sử cận đại từ năm 1932 lập
nền quân chủ lập hiến, quân đội đồng minh của vương quyền đã đảo
chánh chiếm chánh quyền dân sự Thái Lan 18 lần. Và Hiện tình dân
chúng Ukraina biểu tình chống chánh quyền của TT thân Nga hậu CS của
Putin, chống Putin ngăn chận nguyện vọng của dân chúng Ukraine muốn
chánh quyền đi với Liên Âu để phát triễn kinh tề chánh trị. Trước
tình hình biến động đó của hai nước, CSVN mừng, có lý do để nói
với ‘quần chúng nhân dân’ dân chủ là nguyên do bất ổn định của đất
nước, tai hại cho tăng trưởng kinh tế. Còn người dân VN có thể rút
nhiều kinh nghiệm cho thể chế một nước VN mới sau khi CSVN đi vào bóng
tối. Đó là muốn có dân chủ thực sự, điều kiện cần và đủ, điều
kiện thiết yếu là phải có dân trí, ý thức chánh trị, nếu không sẽ
bị các chánh trị gia, các tổ chức đặc quyền, đặc lợi mị dân, nguỵ
dân chủ lợi dụng, lấy dân, lấy lá phiếu của dân để chiếm chánh
quyền không phải để biến chánh quyền thành của dân, do dân, vì dân mà
biến chánh quyền thành của họ, vì họ và do họ.
Thực vậy, nguyên lý của chánh quyền dân chủ là chánh quyền dân chủ đại diện. Người dân dùng lá phiếu của mình để bầu ra đại diện dân làm hay sửa đổi ra hiến pháp, luật pháp, điều hành việc nước, chuyện dân. Chớ trên phương diện thực tiễn của sự sống xã hội đông người đơn vị tính là chục, trăm triệu, tỷ không thể thực hiện hình thức dân chủ trực tiếp được. Vì làm sao, chỗ đâu cho hàng triệu triệu người dân họp lại thảo luận, biểu quyết quốc sự.
Thế cho nên sự chọn lựa, quyết định lá phiếu của người dân cử nhiệm, uỷ nhiệm người đại diện cho mình rất quan trọng. Nếu trình độ chánh tri người dân không có, bỏ phiếu theo cảm tính, thích uống rượu bỏ phiếu cho uống rượu như hủ chìm, thích đá banh bầu cho cầu thủ – là vô tình phế quyền làm chủ đất nước của mình và làm hại nền dân chủ của đất nước mình.
Và người dân cử tri thiếu dân trí chánh trị dân chủ sẽ là con tin của những chánh trị gia xôi thịt, những tập đoàn quyền lợi riêng. Những người này, tổ chức thừa tiền bạc, thừa người, thừa phương tiện, thừa mánh khoé để ‘câu” cử tri, “mua chuộc” cử để đắc cử, nắm chánh quyền hầu giải quyết việc nước, chuyện dân theo quyền lợi cá nhân, gia đình, phe nhóm của họ.
Quyền lợi riêng tư đó không phải chỉ riêng cho những đại diện dân trong nước, mà cho ngoại bang nữa vì bây giờ là thời thượng của kinh tế tự do toàn cầu. Như dân chúng Ukraine miệt mài biểu tình chống chánh quyền của tổng thống Ukraine Ianoukovitch thân Nga vì bàn tay lông lá của TT Nga Putin xen vào chánh quyền của TT Yanoukovitch. Ai cũng biết trên phương diện lịch sử và văn hoá, người dân Nga và Ukraine không có mâu thuẩn, trái lại gần gũi nhau. Nhưng trên phương diện chánh trị TT Nga lo sợ Ukraine đi với Liên Âu, khát vọng dân chủ của Ukraine sẽ phát triễn, bất lợi cho Nga. Putin muốn biến Ukraine thành con tin của Nga về chánh trị, dùng 9 tỷ viện trợ làm con mồi mua chuộc chánh quyền của TT Yanoukovitch thân Nga.
Hoàn toàn khác với nguyện vọng của dân chúng Ukraine tin rằng tự do, dân chủ của Liên Âu thuận lợi cho sự phát triễn và trổi dây của quốc gia dân tộc mình hơn. Và người dân Nga đã áp lực được TT Ukraine. Thủ Tướng từ chức. Một bước tiến của dân chủ nhờ dân trí của người dân Ukraine dù gì cũng gần gũi Liên Âu kỳ cựu dân chủ hơn Nga. Và cũng nhờ giới tài phiệt Ukraina vốn là điểm tựa của ông Yanoukovitch sợ bị Liên Âu và Hoa Kỳ trừng phạt kinh tế, thiệt hại tới quyền lợi của họ
Như Thái Lan dân chúng cả hai phe biểu tình miệt mài, có máu, nước mắt, người chết, kẻ bi thương, chống binh chánh phủ, mà dân chúng là con tin của những tập đoàn quyền lợi đặc biệt đã khống chế chánh quyền Thái Lan lâu nay. Phe chống chánh phủ, chiếm cơ quan nhà nước, phá đám bầu cử, nhồi nhét tư tưởng vô chánh phủ vào đám đông biểu tình. Còn phe chánh phủ được nhiểu người dân ở nông thôn nghèo ủng hộ. Thủ Tướng Thaksin tại đào lưu vong vì tội tham nhũng và Thủ Tướng đương nhiệm Yingluck là em gái của Ô Thaksin đã nâng cao mức sống của dân nông thôn nên được nông dân ủng hộ. Nhưng phe này là giới ‘áp phe’ kinh tế, nội, ngoại thương, áp phe chánh trị nữa.Gia đình Thaksin lấy tài nguyên quốc gia cho nông dân nghèo sống đỡ hơn, là để mua chuộc lá phiếu của họ, hơn là thăng tiến cần lao đồng tiến xã hội.
Còn phe đối lập dựa vào vương quyền, quân đội, quan lại, chánh trị gia chuyên nghiệp đa số ở thành thị. Quyền lợi của tập doàn này thường đối kháng với lương dân nghèo. 18 lần đảo chánh lá 18 lần quân đội nhơn danh ổn định đất nước để ra tay nắm chánh quyền, biến nền dân chủ Thái Lan thành quân quyền, biến dân chúng người làm chủ đất nước Thái thành thần dân của quân đội.
Hiện thời phe đối lập đổ tội cho chính nền dân chủ đầu phiếu ở Thái đã đưa những chính trị gia tham nhũng lên cầm quyền, như Thủ tướng Yingluck là con rối của cựu Thủ tướng Thaksin lên nắm chánh quyền, bằng cách mua chuộc phiếu của người nghèo.
Nhưng thực tế theo một số chuyên gia, được báo Bangkok Post trích dẫn, thì càng ngày càng có nhiều người dân Thái ý thức được giá trị của lá phiếu và biết sử dụng quyền lựa chọn này để phục vụ lợi ích của họ. Thăm dò của Asia Foundation – thực hiện năm 2009, tại 26 tỉnh của Thái Lan có tới 95% người Thái cho rằng dân chủ là cách tốt nhất để lãnh đạo đất nước.
Giáo sư Kriengsak Charoenwongsak, nguyên là nghị sĩ thuộc đảng Dân Chủ, được báo Straitstimes – Singapore trên mạng trích dẫn, cho rằng những người dân ở cả hai phe đều mong muốn có dân chủ cả về hình thức lẫn nội dung, nhưng không có tiếng nói trong chánh quyền.
Dù dân chủ lập hiến gần cả thế kỷ nay, quyền làm chủ của người dân Thái còn bị nhiều thế lực phi dân chủ áp chế. Quân đội, đồng minh của Hoàng gia rất mạnh. Thế lực này đã đảo chánh chánh quyền dân chủ 18 lần rồi. Hiện tại phe này bàng mặt chớ không bằng lòng với phe «phe Shiwanatra». Nền dân chủ ở Thái Lan rất mong manh.
Kinh nghiệm dân chủ từ khi lập quốc cả hai trăm mấy chục năm, Mỹ đồng minh với Thái Lan khuyến cáo quân đội Thái không nên đảo chính. Và cũng khuyên các thế lực chống đối nhau tìm cách thoả hiệp, là viên đá nhiệm mầu hàn gắng những bất dồng trong nền dân chủ./.(Vi Anh)
Thực vậy, nguyên lý của chánh quyền dân chủ là chánh quyền dân chủ đại diện. Người dân dùng lá phiếu của mình để bầu ra đại diện dân làm hay sửa đổi ra hiến pháp, luật pháp, điều hành việc nước, chuyện dân. Chớ trên phương diện thực tiễn của sự sống xã hội đông người đơn vị tính là chục, trăm triệu, tỷ không thể thực hiện hình thức dân chủ trực tiếp được. Vì làm sao, chỗ đâu cho hàng triệu triệu người dân họp lại thảo luận, biểu quyết quốc sự.
Thế cho nên sự chọn lựa, quyết định lá phiếu của người dân cử nhiệm, uỷ nhiệm người đại diện cho mình rất quan trọng. Nếu trình độ chánh tri người dân không có, bỏ phiếu theo cảm tính, thích uống rượu bỏ phiếu cho uống rượu như hủ chìm, thích đá banh bầu cho cầu thủ – là vô tình phế quyền làm chủ đất nước của mình và làm hại nền dân chủ của đất nước mình.
Và người dân cử tri thiếu dân trí chánh trị dân chủ sẽ là con tin của những chánh trị gia xôi thịt, những tập đoàn quyền lợi riêng. Những người này, tổ chức thừa tiền bạc, thừa người, thừa phương tiện, thừa mánh khoé để ‘câu” cử tri, “mua chuộc” cử để đắc cử, nắm chánh quyền hầu giải quyết việc nước, chuyện dân theo quyền lợi cá nhân, gia đình, phe nhóm của họ.
Quyền lợi riêng tư đó không phải chỉ riêng cho những đại diện dân trong nước, mà cho ngoại bang nữa vì bây giờ là thời thượng của kinh tế tự do toàn cầu. Như dân chúng Ukraine miệt mài biểu tình chống chánh quyền của tổng thống Ukraine Ianoukovitch thân Nga vì bàn tay lông lá của TT Nga Putin xen vào chánh quyền của TT Yanoukovitch. Ai cũng biết trên phương diện lịch sử và văn hoá, người dân Nga và Ukraine không có mâu thuẩn, trái lại gần gũi nhau. Nhưng trên phương diện chánh trị TT Nga lo sợ Ukraine đi với Liên Âu, khát vọng dân chủ của Ukraine sẽ phát triễn, bất lợi cho Nga. Putin muốn biến Ukraine thành con tin của Nga về chánh trị, dùng 9 tỷ viện trợ làm con mồi mua chuộc chánh quyền của TT Yanoukovitch thân Nga.
Hoàn toàn khác với nguyện vọng của dân chúng Ukraine tin rằng tự do, dân chủ của Liên Âu thuận lợi cho sự phát triễn và trổi dây của quốc gia dân tộc mình hơn. Và người dân Nga đã áp lực được TT Ukraine. Thủ Tướng từ chức. Một bước tiến của dân chủ nhờ dân trí của người dân Ukraine dù gì cũng gần gũi Liên Âu kỳ cựu dân chủ hơn Nga. Và cũng nhờ giới tài phiệt Ukraina vốn là điểm tựa của ông Yanoukovitch sợ bị Liên Âu và Hoa Kỳ trừng phạt kinh tế, thiệt hại tới quyền lợi của họ
Như Thái Lan dân chúng cả hai phe biểu tình miệt mài, có máu, nước mắt, người chết, kẻ bi thương, chống binh chánh phủ, mà dân chúng là con tin của những tập đoàn quyền lợi đặc biệt đã khống chế chánh quyền Thái Lan lâu nay. Phe chống chánh phủ, chiếm cơ quan nhà nước, phá đám bầu cử, nhồi nhét tư tưởng vô chánh phủ vào đám đông biểu tình. Còn phe chánh phủ được nhiểu người dân ở nông thôn nghèo ủng hộ. Thủ Tướng Thaksin tại đào lưu vong vì tội tham nhũng và Thủ Tướng đương nhiệm Yingluck là em gái của Ô Thaksin đã nâng cao mức sống của dân nông thôn nên được nông dân ủng hộ. Nhưng phe này là giới ‘áp phe’ kinh tế, nội, ngoại thương, áp phe chánh trị nữa.Gia đình Thaksin lấy tài nguyên quốc gia cho nông dân nghèo sống đỡ hơn, là để mua chuộc lá phiếu của họ, hơn là thăng tiến cần lao đồng tiến xã hội.
Còn phe đối lập dựa vào vương quyền, quân đội, quan lại, chánh trị gia chuyên nghiệp đa số ở thành thị. Quyền lợi của tập doàn này thường đối kháng với lương dân nghèo. 18 lần đảo chánh lá 18 lần quân đội nhơn danh ổn định đất nước để ra tay nắm chánh quyền, biến nền dân chủ Thái Lan thành quân quyền, biến dân chúng người làm chủ đất nước Thái thành thần dân của quân đội.
Hiện thời phe đối lập đổ tội cho chính nền dân chủ đầu phiếu ở Thái đã đưa những chính trị gia tham nhũng lên cầm quyền, như Thủ tướng Yingluck là con rối của cựu Thủ tướng Thaksin lên nắm chánh quyền, bằng cách mua chuộc phiếu của người nghèo.
Nhưng thực tế theo một số chuyên gia, được báo Bangkok Post trích dẫn, thì càng ngày càng có nhiều người dân Thái ý thức được giá trị của lá phiếu và biết sử dụng quyền lựa chọn này để phục vụ lợi ích của họ. Thăm dò của Asia Foundation – thực hiện năm 2009, tại 26 tỉnh của Thái Lan có tới 95% người Thái cho rằng dân chủ là cách tốt nhất để lãnh đạo đất nước.
Giáo sư Kriengsak Charoenwongsak, nguyên là nghị sĩ thuộc đảng Dân Chủ, được báo Straitstimes – Singapore trên mạng trích dẫn, cho rằng những người dân ở cả hai phe đều mong muốn có dân chủ cả về hình thức lẫn nội dung, nhưng không có tiếng nói trong chánh quyền.
Dù dân chủ lập hiến gần cả thế kỷ nay, quyền làm chủ của người dân Thái còn bị nhiều thế lực phi dân chủ áp chế. Quân đội, đồng minh của Hoàng gia rất mạnh. Thế lực này đã đảo chánh chánh quyền dân chủ 18 lần rồi. Hiện tại phe này bàng mặt chớ không bằng lòng với phe «phe Shiwanatra». Nền dân chủ ở Thái Lan rất mong manh.
Kinh nghiệm dân chủ từ khi lập quốc cả hai trăm mấy chục năm, Mỹ đồng minh với Thái Lan khuyến cáo quân đội Thái không nên đảo chính. Và cũng khuyên các thế lực chống đối nhau tìm cách thoả hiệp, là viên đá nhiệm mầu hàn gắng những bất dồng trong nền dân chủ./.(Vi Anh)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình