Mỹ bán vũ khí sát thương hay không bán cho VNCS không phải có chuyện gì lớn, đối với Việt Nam, TC và Mỹ. Nó chỉ có giá trị hình thức biểu kiến thôi.
Một, nội dung, hình thức, chữ nghĩa, lời nói rất mập mờ. Phía Mỹ, cơ quan truyền thông có chương trình tiếng Việt này, viên chức ngoại giao, quân sự kia, quí vị dân biểu, nghị sĩ Mỹ nọ, người thì nói nói gỡ cấm vận vũ khí sát thương, kẻ thì nói nới lỏng, giảm nhẹ.
Lúc thì nói đang thảo luận, lúc lại nói quyết định trong cuối năm, khi thì nói chưa quyết định. Khi thì nói việc này phù hợp với chủ trương chuyển trục quân sự về Á châu của TT Obama của đảng Dân Chủ. Lúc TNS McCain, ứng cử viên thất cử của Đảng Cộng Hoà, người từng thậm thò, thập thụp với CS Hà nội, nói đang đệ trình Thượng Viện Mỹ xả cấm vận cho VN.
Còn Phó Thủ Tướng kiêm Ngoại Trưởng VNCS Phạm bình Minh được Ngoại Trưởng Mỹ Kerry mời sang Mỹ bàn “tổng thể” về Biển Đông trong thời gian Biển Đông gay cấn nhứt, TC ngang ngược gưa giàn khoan vào vùng đặc quyền kinh tế VN. Mời hồi tháng 5 mà bây giờ cuôi tháng 9 mới đi Mỹ. Đi Mỹ không phải vì Biển Đông mà để họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về khí hậu toàn cầu.
Đùng một cái tin Reuters tung ra hai viên chức thân cận Hành Pháp trong chánh quyền của TT Obama tiết lộ Mỹ đang xét việc gỡ cấm vận cho VNCS, có thể quyết định vào cuối năm 2014, và món hàng đầu tiên bán cho VNCS là máy bay P3 Orion chuyên trinh sát nhưng – với chữ nhưng rất lớn - là không có trang bị vũ khí. Lúc bấy giờ mới có tin Ngoại trưởng Việt Nam sẽ công du Washington và hội đàm với đồng nhiệm Hoa Kỳ John Kerry vào đầu tháng 10, tức sau phiên họp với LHQ ở New York. Đây có vẻ là cuộc gặp gỡ “đột xuất” chớ không phải dự trù trước, có lên lịch trước, theo đáp lời mời.
Cái mà VNCS cần là Mỹ hoàn toàn xả cấm vận vũ khí sát thương – toàn phần, chớ không phải từng phần. Cái mà VNCS cần mua là vũ khí chiến tranh, vũ khí quân sự hiện đại dể tăng cường Hải Quân- chớ không phải là thứ “máy bay đầm già” [chữ du kích CSVN dùng để chỉ máy bay liên lạc, trinh sát như L19 thời Chiến Tranh VN] đó.
Có lẽ vì “bằng mặt mà không bằng lòng” cái kiểu chơi cà khịa đó của Mỹ thêm vào tâm lý vuốt mặt phải nể mũi của TC, nhà ngoại giao VNCS Phạm bình Minh tam thập lục kế dĩ đào vi thượng để tránh né. Ngày 24/09/2014, trước Hiệp hội Châu Á, một tổ chức nghiên cứu, tại New York, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh chơi chữ. Ông nói: «Cách nay gần 20 năm, chúng tôi đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ và trong năm 2013, chúng tôi đã có quan hệ đối tác toàn diện với Mỹ. Như vậy, quan hệ giữa hai nước đã bình thường và lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam là không bình thường». Ông bát bỏ nhận định cho rằng việc Mỹ bãi bỏ cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam sẽ làm cho Trung Quốc khó chịu.
Hai, đối với VNCS, không có dấu chỉ nào cho thấy giả sử Mỹ có xả cấm vận toàn phần đi nữa, thì VNCS sẽ ôm đồ sang thuyền khác, thuyền của Mỹ dể đi với Mỹ. Tương quan giữa Trung Quốc và Việt Nam Cộng sản không thể và không bao giờ vì một mâu thuẩn nhỏ, xung khắc nhỏ như Biển Đông mà Hà nội và Bắc Kinh để cho đổ vỡ nếu xét về lịch sử, ý thức hệ, sự thành hình của hai chế độ gần ba phần tư thế kỷ rồi.
Cũng như khác biệt, mâu thuẩn giữa CS Hà nội và Mỹ trên phương diện đối tác kinh tế, tài chánh, thương mại, và chánh trị, ngoại giao kể cả quân sự và lịch sử, Bắc Kinh và Washington không dễ gì để cho đổ vỡ chỉ vì một việc nhỏ là Mỹ bán vũ khí sát thương cho VN.
Như đã biết nguồn vũ khí VNCS đang xài là từ Nga, TC. Quân đội VNCS được đào tại chiến thuật, chiến lược, tham mưu, trao đổi tình báo quen thuộc với Liên xô khi xưa và Nga bây giờ cùng TC, không có lý do gì VNCS thay đổi theo Mỹ toàn bộ, tiền đâu, người đâu mà làm việc này.
Sở dĩ Đảng Nhà Nước VNCS vận động mua vũ khí của Mỹ, là do hai mục tiêu. Một mặt, CSVN muốn Mỹ có mặt ở Biển Đông để ngăn bớt sự khống chế của TC trên biển của nước mình. Mặt khác CS muốn lợi dụng việc Mỹ xả cấm vận để “nồ” những người dân Việt trong phong trào đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN. CSVN muốn chứng tỏ CSVN đã đi được với Mỹ rồi, đừng có mong đòi hỏi những giá trị Mỹ lâu nay dòi Đảng Nhà Nước cải thiện.
Đảng Nhà Nước CSVN phần nào cũng muốn chứng tỏ cho người dân thấy nhà cầm quyền có quan tâm đến chuyện bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ, để dân chúng bớt bất mãn Đảng Nhà Nước thôi.
Ba, đối với Mỹ. Thời Chiến tranh Lạnh, địa lý chiến lược VN có quan trọng, nhờ VN nằm trên bán đảo lòi ra gần con đường hàng hải huyết mạch từ Eo Biển Mã Lai Nam Thái bình dương, Ấn độ dương lên Bắc Thái bình dương. Nhưng bây giờ không còn quan trong như xưa với Mỹ có cả chục hàng không mẫu hạm, phi cơ không người lái tàng hình và vệ tinh quan sát giá trị ngàn lần hơn tiền đồn trinh sát eo biển cổ chai vào Biển Đông.
Quyền lợi sanh tử mà Mỹ cần bảo vệ là tự do hàng hải. Thể hiện quyền lợi ấy là thế hải thượng của Mỹ trên biển Á châu Thái bình dương. Vì 90% những sản phẩm lưu hành trên thế giới đều được chuyển từ nơi sản xuất tới tay người tiêu dùng bằng đường biển. Năm ngoái 79 tỷ đô la hàng của Mỹ được xuất cảng ra thế giới và 127 tỷ hàng nhập vào Hoa Kỳ đi qua khu vực này. 80% năng lượng nhập vào Trung Quốc cũng phải đi qua đây. Hội nghị Thương mại và Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNCTAD) cho biết nội trong năm 2010, gần tám triệu rưỡi tỷ tấn hàng – tương đương gần 50%, một nửa tổng khối lượng chuyên chở hàng hóa toàn thế giới, đã được vận chuyển qua Biển Đông. Làm chủ được Biển Đông là làm chủ được giao thương, kiểm soát được giao thương là làm chủ được các nguồn tài nguyên của thế giới. Chính Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Liên Quân Mỹ là Dempsey đích thân đi VN nhận chân quyền lợi của Mỹ trên biển này.
Nhưng Mỹ muốn là một chuyện của Mỹ, chớ VNCS còn nhiều chuyện, nhiều đồng minh và dối tác khác nữa. Miếng mối bán vũ khí sát thương không đủ hấp dẫn để Mỹ nhử CSVN. Vũ khi truyền thông của VNCS là Nga Tàu. Bây giờ VNCS còn mua được của các quốc gia phương Tây như Hoà Lan, Pháp, Canada. Dưới mắt nhìn của các tay lái vũ khi Mỹ, VN là thị trường béo bỗ. Nhưng Mỹ còn chánh quyền dân cử, còn một số định chế phải tuân thủ. Mỹ chưa bao giờ đồng minh với một chế độ CS. Phụ tá Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á Daniel Russel, nhận định: Hà Nội sẽ không từ bỏ quan hệ lâu đời giữa hai đảng Cộng sản với Bắc Kinh, để chuyển hẳn sang quan hệ liên minh với Hoa Kỳ; chớ có đánh giá quá mức về mối quan hệ đang nối lại giữa hai nước Việt-Mỹ.
Ông nhận thấy “Việt Nam không cải thiện nhân quyền, Hoa Kỳ không bỏ cấm vận vũ khí sát thương”, đó là khẳng định mạnh mẽ của một số nhà lập pháp Mỹ. Một số nhà lập pháp đã, đang, sẽ đòi hỏi VN cải thiện nhân quyền khi xét giảm nhẹ cấm vận./.(Vi Anh)
Một, nội dung, hình thức, chữ nghĩa, lời nói rất mập mờ. Phía Mỹ, cơ quan truyền thông có chương trình tiếng Việt này, viên chức ngoại giao, quân sự kia, quí vị dân biểu, nghị sĩ Mỹ nọ, người thì nói nói gỡ cấm vận vũ khí sát thương, kẻ thì nói nới lỏng, giảm nhẹ.
Lúc thì nói đang thảo luận, lúc lại nói quyết định trong cuối năm, khi thì nói chưa quyết định. Khi thì nói việc này phù hợp với chủ trương chuyển trục quân sự về Á châu của TT Obama của đảng Dân Chủ. Lúc TNS McCain, ứng cử viên thất cử của Đảng Cộng Hoà, người từng thậm thò, thập thụp với CS Hà nội, nói đang đệ trình Thượng Viện Mỹ xả cấm vận cho VN.
Còn Phó Thủ Tướng kiêm Ngoại Trưởng VNCS Phạm bình Minh được Ngoại Trưởng Mỹ Kerry mời sang Mỹ bàn “tổng thể” về Biển Đông trong thời gian Biển Đông gay cấn nhứt, TC ngang ngược gưa giàn khoan vào vùng đặc quyền kinh tế VN. Mời hồi tháng 5 mà bây giờ cuôi tháng 9 mới đi Mỹ. Đi Mỹ không phải vì Biển Đông mà để họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc về khí hậu toàn cầu.
Đùng một cái tin Reuters tung ra hai viên chức thân cận Hành Pháp trong chánh quyền của TT Obama tiết lộ Mỹ đang xét việc gỡ cấm vận cho VNCS, có thể quyết định vào cuối năm 2014, và món hàng đầu tiên bán cho VNCS là máy bay P3 Orion chuyên trinh sát nhưng – với chữ nhưng rất lớn - là không có trang bị vũ khí. Lúc bấy giờ mới có tin Ngoại trưởng Việt Nam sẽ công du Washington và hội đàm với đồng nhiệm Hoa Kỳ John Kerry vào đầu tháng 10, tức sau phiên họp với LHQ ở New York. Đây có vẻ là cuộc gặp gỡ “đột xuất” chớ không phải dự trù trước, có lên lịch trước, theo đáp lời mời.
Cái mà VNCS cần là Mỹ hoàn toàn xả cấm vận vũ khí sát thương – toàn phần, chớ không phải từng phần. Cái mà VNCS cần mua là vũ khí chiến tranh, vũ khí quân sự hiện đại dể tăng cường Hải Quân- chớ không phải là thứ “máy bay đầm già” [chữ du kích CSVN dùng để chỉ máy bay liên lạc, trinh sát như L19 thời Chiến Tranh VN] đó.
Có lẽ vì “bằng mặt mà không bằng lòng” cái kiểu chơi cà khịa đó của Mỹ thêm vào tâm lý vuốt mặt phải nể mũi của TC, nhà ngoại giao VNCS Phạm bình Minh tam thập lục kế dĩ đào vi thượng để tránh né. Ngày 24/09/2014, trước Hiệp hội Châu Á, một tổ chức nghiên cứu, tại New York, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh chơi chữ. Ông nói: «Cách nay gần 20 năm, chúng tôi đã bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ và trong năm 2013, chúng tôi đã có quan hệ đối tác toàn diện với Mỹ. Như vậy, quan hệ giữa hai nước đã bình thường và lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam là không bình thường». Ông bát bỏ nhận định cho rằng việc Mỹ bãi bỏ cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam sẽ làm cho Trung Quốc khó chịu.
Hai, đối với VNCS, không có dấu chỉ nào cho thấy giả sử Mỹ có xả cấm vận toàn phần đi nữa, thì VNCS sẽ ôm đồ sang thuyền khác, thuyền của Mỹ dể đi với Mỹ. Tương quan giữa Trung Quốc và Việt Nam Cộng sản không thể và không bao giờ vì một mâu thuẩn nhỏ, xung khắc nhỏ như Biển Đông mà Hà nội và Bắc Kinh để cho đổ vỡ nếu xét về lịch sử, ý thức hệ, sự thành hình của hai chế độ gần ba phần tư thế kỷ rồi.
Cũng như khác biệt, mâu thuẩn giữa CS Hà nội và Mỹ trên phương diện đối tác kinh tế, tài chánh, thương mại, và chánh trị, ngoại giao kể cả quân sự và lịch sử, Bắc Kinh và Washington không dễ gì để cho đổ vỡ chỉ vì một việc nhỏ là Mỹ bán vũ khí sát thương cho VN.
Như đã biết nguồn vũ khí VNCS đang xài là từ Nga, TC. Quân đội VNCS được đào tại chiến thuật, chiến lược, tham mưu, trao đổi tình báo quen thuộc với Liên xô khi xưa và Nga bây giờ cùng TC, không có lý do gì VNCS thay đổi theo Mỹ toàn bộ, tiền đâu, người đâu mà làm việc này.
Sở dĩ Đảng Nhà Nước VNCS vận động mua vũ khí của Mỹ, là do hai mục tiêu. Một mặt, CSVN muốn Mỹ có mặt ở Biển Đông để ngăn bớt sự khống chế của TC trên biển của nước mình. Mặt khác CS muốn lợi dụng việc Mỹ xả cấm vận để “nồ” những người dân Việt trong phong trào đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN. CSVN muốn chứng tỏ CSVN đã đi được với Mỹ rồi, đừng có mong đòi hỏi những giá trị Mỹ lâu nay dòi Đảng Nhà Nước cải thiện.
Đảng Nhà Nước CSVN phần nào cũng muốn chứng tỏ cho người dân thấy nhà cầm quyền có quan tâm đến chuyện bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ, để dân chúng bớt bất mãn Đảng Nhà Nước thôi.
Ba, đối với Mỹ. Thời Chiến tranh Lạnh, địa lý chiến lược VN có quan trọng, nhờ VN nằm trên bán đảo lòi ra gần con đường hàng hải huyết mạch từ Eo Biển Mã Lai Nam Thái bình dương, Ấn độ dương lên Bắc Thái bình dương. Nhưng bây giờ không còn quan trong như xưa với Mỹ có cả chục hàng không mẫu hạm, phi cơ không người lái tàng hình và vệ tinh quan sát giá trị ngàn lần hơn tiền đồn trinh sát eo biển cổ chai vào Biển Đông.
Quyền lợi sanh tử mà Mỹ cần bảo vệ là tự do hàng hải. Thể hiện quyền lợi ấy là thế hải thượng của Mỹ trên biển Á châu Thái bình dương. Vì 90% những sản phẩm lưu hành trên thế giới đều được chuyển từ nơi sản xuất tới tay người tiêu dùng bằng đường biển. Năm ngoái 79 tỷ đô la hàng của Mỹ được xuất cảng ra thế giới và 127 tỷ hàng nhập vào Hoa Kỳ đi qua khu vực này. 80% năng lượng nhập vào Trung Quốc cũng phải đi qua đây. Hội nghị Thương mại và Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNCTAD) cho biết nội trong năm 2010, gần tám triệu rưỡi tỷ tấn hàng – tương đương gần 50%, một nửa tổng khối lượng chuyên chở hàng hóa toàn thế giới, đã được vận chuyển qua Biển Đông. Làm chủ được Biển Đông là làm chủ được giao thương, kiểm soát được giao thương là làm chủ được các nguồn tài nguyên của thế giới. Chính Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Liên Quân Mỹ là Dempsey đích thân đi VN nhận chân quyền lợi của Mỹ trên biển này.
Nhưng Mỹ muốn là một chuyện của Mỹ, chớ VNCS còn nhiều chuyện, nhiều đồng minh và dối tác khác nữa. Miếng mối bán vũ khí sát thương không đủ hấp dẫn để Mỹ nhử CSVN. Vũ khi truyền thông của VNCS là Nga Tàu. Bây giờ VNCS còn mua được của các quốc gia phương Tây như Hoà Lan, Pháp, Canada. Dưới mắt nhìn của các tay lái vũ khi Mỹ, VN là thị trường béo bỗ. Nhưng Mỹ còn chánh quyền dân cử, còn một số định chế phải tuân thủ. Mỹ chưa bao giờ đồng minh với một chế độ CS. Phụ tá Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á Daniel Russel, nhận định: Hà Nội sẽ không từ bỏ quan hệ lâu đời giữa hai đảng Cộng sản với Bắc Kinh, để chuyển hẳn sang quan hệ liên minh với Hoa Kỳ; chớ có đánh giá quá mức về mối quan hệ đang nối lại giữa hai nước Việt-Mỹ.
Ông nhận thấy “Việt Nam không cải thiện nhân quyền, Hoa Kỳ không bỏ cấm vận vũ khí sát thương”, đó là khẳng định mạnh mẽ của một số nhà lập pháp Mỹ. Một số nhà lập pháp đã, đang, sẽ đòi hỏi VN cải thiện nhân quyền khi xét giảm nhẹ cấm vận./.(Vi Anh)
- Từ khóa :
- Obama
- ,
- Cộng Hoà
- ,
- Việt Nam
- ,
- Mỹ
- ,
- McCain
- ,
- Hoa Kỳ
- ,
- John Kerry
- ,
- Washington
- ,
- Vi Anh
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình