Tin từ Manila, thông tín viên Marianne Dardard của RFI của Pháp ngày 10-5-2016 cho biết Luật sư Rodrigo Duterte đã chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống Philippines. Tổng thống mãn nhiệm Aquino cũng đã tuyên bố «nhìn nhận» kết quả. Đài VOA, tiếng nói chánh thức của chánh quyền Mỹ có nghị luận so sánh, “ứng cử viên tổng thống Philippines 71 tuổi, có lối ăn nói thô bỉ, đôi khi khoe khoang cả các thành tích tình dục của ông, đã khiến nhiều người so sánh ông với ứng cử viên tổng thống Mỹ Donald Trump, là người đã từng có nhiều phát biểu có tính cách xúc phạm tới phụ nữ, người di dân và các tín đồ Hồi giáo, và cũng đang có triển vọng trở thành người được Đảng Cộng Hòa Mỹ đề cử để tranh chức tổng thống.”
Nhưng thực tế cho đến bây giờ ở Mỹ, nhiều phần chắc Ô. Donald Trump sẽ là ứng cử viên tổng thống trong kỳ bầu cử tổng thống vào tháng 11 này. Đảng Cộng Hòa rất khó nếu không muốn nói là không thể loại Ông ra khỏi đảng. Nếu Đảng Cộng Hòa ngoan cố liều lĩnh loại Ông và đưa người khác vào theo kiểu CS làm, là “đảng cử dân bầu”, Ô. Trump chắc cũng không chịu thua, cũng ứng cử tổng thống với tư cách độc lập. Như thế coi như Đảng Cộng Hòa bị bể và giúp cho Đảng Dân Chủ thắng.
Nhưng cùng tắc biến. Tình thế căng thẳng giữa Ô. Trump và một số lãnh đạo Đảng Cộng Hòa đang xuống thang. Một số dân cử Cộng Hòa có thế lực lão làng trong Đảng Cộng Hòa trở thành quan dân cử xa rời dân chúng Mỹ cũng thấy phải hòa hưỡn với Ô. Trump. Nếu Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan chưa chấp nhận Ô Trump, thì cựu Chủ Tịch Hạ viện John Boehner lâu đời hơn Ô Ryan lên tiếng triệt để ủng hộ Ô Trump. Và TNS McCain, cựu ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa không chống, và Bà Palin cựu ứng cử viên Phó tổng thống chống Ô. Ryan vì đã chống Ô.Trump.
Còn Ô. Trump cũng bắt đầu làm thân lại với Đảng Cộng Hòa sau khi Ông thắng ở tiểu bang Indiana dù hai ứng cử viên tin tưởng của Đảng, hai người chót còn lại là TNS Ted Cruz và Bác sĩ John Kasich thất bại thê thảm và rút ra khỏi cuộc đua.
Coi như Ô Trump đã thắng Đảng Cộng Hòa. Ông thắng Đảng Cộng Hòa vì đảng chánh trị ở Mỹ chỉ là một phương tiện chánh trị trong cuộc bầu cử cấp liên bang. Dân chúng mới nắm quyền làm chủ đất nước, làm ra chánh quyền, thay đổi chánh quyền bằng lá phiếu. Ô. Trump thắng các cuộc bầu cử sơ bộ và bầu cử của các tiểu bang là vì người dân thường ủng hộ Ông.
Dân chúng bầu tổng thống theo nhận định của mình, chớ không nhứt thiết theo tính đảng. Cử tri Dân Chủ có thể bỏ thăm cho ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa và ngược lại. Dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa có thể bỏ thăm ủng hộ dự luật do Dân Chủ chủ trương, không ai coi đó là phản đảng, bị kỷ luật hay thanh trừng gì cả.
Ứng cử viên tổng thổng của Cộng Hòa hay Dân Chủ đắc cử rồi theo lương tâm chức nghiệp cầm quyền, theo tinh thần hiến pháp bảo quốc an dân phải hành động như một tổng thống của toàn dân. Vị nào thiên kiến đối với đảng mình, dân chúng sẽ đánh giá, thất bại trong đời lãnh đạo quốc gia.
Thế cho nên Ô. Trump dù đảng tịch là Cộng Hòa nhưng là một ứng cử viên có thế nói có tính cách mạng, dám chỉ trích, phê bình, phế bỏ những định chế của đảng. Ông cũng không ngần ngại chê trách, nói nặng nhiều chức sắc, dân cử lão làng của Đảng Cộng Hòa lẫn Dân chủ có quyền, có tiền nhờ chánh quyền, làm giàu bằng mồ hôi nước mắt của dân, mà ăn nói theo kiểu quí tộc, đối với dân thì xa rời, với viên chức các nước thì mặc cảm tự ti, làm cho nước Mỹ bị coi thường. Người Mỹ không thể chấp nhận tổng thống của mình bắt tay lãnh đạo Nhựt, TQ bằng cách khom lưng gần 45 độ.
Thường dân Mỹ, thành phần trội yếu của cử tri, hạ tầng cơ sở của Cộng Hòa lẫn Dân Chủ đa số là những người thường dân bất mãn với những chánh trị gia lão làng ngồi nhà mát ăn bát vàng, là những người dân không phân biệt đảng phái, tôn giáo, màu da, giới tính ủng hộ Ô. Trump rất nhiều nên Ông mới được như ngày nay.
Thành công lớn này của Ông là Ông ăn ngay, nói thẳng, dùng chữ bình dân, nếu cần loại văn đường phố, chẳng nể ai, nói thay cho những người Mỹ bất mãn với chánh quyền của TT Obama và với hàng quí tộc dỏm của Đảng Cộng Hòa, Dân Chủ xa rời hạ tầng cơ sở Đảng và giới bình dân. Ông Trump nói lên tiếng nói của, cho người dân thường Mỹ trầm lặng, làm việc cật lực mà bị thiệt thòi, thiệt hại vì chính sách kinh tế của chánh quyền Dân Chủ Mỹ làm mất việc làm, làm hàng hoá Mỹ không thể cạnh tranh được với TC. Khiến người dân Mỹ phải nai lưng ra đóng thuế để dân nhập cư lậu vào Mỹ được TT Obama ra sắc lịnh hợp thức hoá hầu lấy lòng khối cử tri Hispanics trên số tiền người lao động Mỹ phải trả cho những phúc lợi chánh quyền cung ứng cho số nhập cư không giấy tờ này.
Ông Trump châm ngòi cho cuộc nổ bùng bất mãn đã ngún trong xã hội Mỹ suốt 8 năm cầm quyền của TT Obama.Theo nhiều thăm dò mới đây Ô. Trump được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ khoảng 30 - 35% cử tri đảng Cộng hòa. CNN hồi cuối tháng trước thăm dò cho biết đại đa số những người ủng hộ Trump là người da trắng, khối đa số phẫn nộ vị tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ. Họ đủ mọi lớp tuổi, mọi tầng lớp trong xã hội Mỹ.
Ô. Trump buộc tội TC thao túng tiền tệ, chê TT Obama xin xỏ TC. Tin VOA ngày 11-5, Ông nói sẽ áp đặt những sắc thuế thật cao, tăng 45% đối với các sản phẩm nhập cảng từ Trung Quốc để cân bằng khoản thâm thủng mậu dịch kỷ lục của Mỹ lên tới 366 tỉ đôla với Trung Quốc. Năm ngoái, Mỹ nhập cảng gần 500 tỉ đôla hàng hoá do Trung Quốc sản xuất, trong khi Trung Quốc chỉ nhập cảng có 116 tỉ đôla hàng hoá sản xuất ở Mỹ. Ông Trump nói: “Thâm thủng mậu dịch của chúng ta với Trung Quốc lên tới 500 tỉ đôla, và chúng ta sẽ phải lật ngược sự thể này. Chúng ta có đủ mọi lá bài trong tay. Hãy đừng quên: chúng ta cũng giống như một túi tiền tiết kiệm đang bị cướp vậy.”
Người lao động Mỹ rất mừng không mất việc. Người tiêu thụ Mỹ bớt sợ “Death by China” vì hàng hoá TC xuất cảng sang Mỹ tràn ngập thị trường, bán rẻ như cho nhưng hại cho sức khoẻ con người lẫn thú cưng trong nhà.
Về nghệ thuật vận động quần chúng, Ông Trump là người từng sống và làm việc với truyền thông đại chúng Mỹ, Ông biết cách làm cho truyền thông loan tải thông tin, nghị luận về Ông qua những tuyên bố rất chấn động. Trump luôn nói thẳng thừng, có hồn, chứ không đưa ra những câu nói sáo rỗng có tính công thức như các chánh trị gia Mỹ. TT Obama và chánh trị gia chống Ông chê cách nói của Ông “thô bỉ. Nhưng dân tin Ông nói thật, nói thẳng không lựa lời. Dân thường Mỹ đã quá chán ngán với những lời tuyên bố thiếu cụ thể, mập mờ, hai ba nghĩa, thậm chí qua nhiều dối trá của chánh trị gia nhà nghề. Nên Ông Trump nói ngược định chế, trái ngoại giao, thay "công thức” chính trị, ngoại giao bằng những lời ngắn gọn, dễ hiểu và cụ thể. Ông nói lên được ý nghĩ của người dân thường Mỹ, nói thay cho người Mỹ thầm lặng về nỗi thất vọng về nền chính trị Mỹ bị những chánh tri gia nhà nghề, lão làng, mất quan điểm quần chúng biến thành định chế, làm mất ý nghĩa, cướp quyền làm chủ của nhân dân.
Nhờ thế có thể nói Donald Trump là một hiện tượng chánh trị, một cuộc cách mạng chánh trị bầu cử, làm cho dân chúng bớt lơ là, thờ ơ, bớt bất cần ai lên cũng vậy. Và cuộc bầu cử tổng thống 2016 nhờ Ông sẽ trở thành một cuộc bầu cử hào hứng, hấp dẫn trở lại./.(Vi Anh)
Nhưng thực tế cho đến bây giờ ở Mỹ, nhiều phần chắc Ô. Donald Trump sẽ là ứng cử viên tổng thống trong kỳ bầu cử tổng thống vào tháng 11 này. Đảng Cộng Hòa rất khó nếu không muốn nói là không thể loại Ông ra khỏi đảng. Nếu Đảng Cộng Hòa ngoan cố liều lĩnh loại Ông và đưa người khác vào theo kiểu CS làm, là “đảng cử dân bầu”, Ô. Trump chắc cũng không chịu thua, cũng ứng cử tổng thống với tư cách độc lập. Như thế coi như Đảng Cộng Hòa bị bể và giúp cho Đảng Dân Chủ thắng.
Nhưng cùng tắc biến. Tình thế căng thẳng giữa Ô. Trump và một số lãnh đạo Đảng Cộng Hòa đang xuống thang. Một số dân cử Cộng Hòa có thế lực lão làng trong Đảng Cộng Hòa trở thành quan dân cử xa rời dân chúng Mỹ cũng thấy phải hòa hưỡn với Ô. Trump. Nếu Chủ Tịch Hạ Viện Paul Ryan chưa chấp nhận Ô Trump, thì cựu Chủ Tịch Hạ viện John Boehner lâu đời hơn Ô Ryan lên tiếng triệt để ủng hộ Ô Trump. Và TNS McCain, cựu ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa không chống, và Bà Palin cựu ứng cử viên Phó tổng thống chống Ô. Ryan vì đã chống Ô.Trump.
Còn Ô. Trump cũng bắt đầu làm thân lại với Đảng Cộng Hòa sau khi Ông thắng ở tiểu bang Indiana dù hai ứng cử viên tin tưởng của Đảng, hai người chót còn lại là TNS Ted Cruz và Bác sĩ John Kasich thất bại thê thảm và rút ra khỏi cuộc đua.
Coi như Ô Trump đã thắng Đảng Cộng Hòa. Ông thắng Đảng Cộng Hòa vì đảng chánh trị ở Mỹ chỉ là một phương tiện chánh trị trong cuộc bầu cử cấp liên bang. Dân chúng mới nắm quyền làm chủ đất nước, làm ra chánh quyền, thay đổi chánh quyền bằng lá phiếu. Ô. Trump thắng các cuộc bầu cử sơ bộ và bầu cử của các tiểu bang là vì người dân thường ủng hộ Ông.
Dân chúng bầu tổng thống theo nhận định của mình, chớ không nhứt thiết theo tính đảng. Cử tri Dân Chủ có thể bỏ thăm cho ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa và ngược lại. Dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa có thể bỏ thăm ủng hộ dự luật do Dân Chủ chủ trương, không ai coi đó là phản đảng, bị kỷ luật hay thanh trừng gì cả.
Ứng cử viên tổng thổng của Cộng Hòa hay Dân Chủ đắc cử rồi theo lương tâm chức nghiệp cầm quyền, theo tinh thần hiến pháp bảo quốc an dân phải hành động như một tổng thống của toàn dân. Vị nào thiên kiến đối với đảng mình, dân chúng sẽ đánh giá, thất bại trong đời lãnh đạo quốc gia.
Thế cho nên Ô. Trump dù đảng tịch là Cộng Hòa nhưng là một ứng cử viên có thế nói có tính cách mạng, dám chỉ trích, phê bình, phế bỏ những định chế của đảng. Ông cũng không ngần ngại chê trách, nói nặng nhiều chức sắc, dân cử lão làng của Đảng Cộng Hòa lẫn Dân chủ có quyền, có tiền nhờ chánh quyền, làm giàu bằng mồ hôi nước mắt của dân, mà ăn nói theo kiểu quí tộc, đối với dân thì xa rời, với viên chức các nước thì mặc cảm tự ti, làm cho nước Mỹ bị coi thường. Người Mỹ không thể chấp nhận tổng thống của mình bắt tay lãnh đạo Nhựt, TQ bằng cách khom lưng gần 45 độ.
Thường dân Mỹ, thành phần trội yếu của cử tri, hạ tầng cơ sở của Cộng Hòa lẫn Dân Chủ đa số là những người thường dân bất mãn với những chánh trị gia lão làng ngồi nhà mát ăn bát vàng, là những người dân không phân biệt đảng phái, tôn giáo, màu da, giới tính ủng hộ Ô. Trump rất nhiều nên Ông mới được như ngày nay.
Thành công lớn này của Ông là Ông ăn ngay, nói thẳng, dùng chữ bình dân, nếu cần loại văn đường phố, chẳng nể ai, nói thay cho những người Mỹ bất mãn với chánh quyền của TT Obama và với hàng quí tộc dỏm của Đảng Cộng Hòa, Dân Chủ xa rời hạ tầng cơ sở Đảng và giới bình dân. Ông Trump nói lên tiếng nói của, cho người dân thường Mỹ trầm lặng, làm việc cật lực mà bị thiệt thòi, thiệt hại vì chính sách kinh tế của chánh quyền Dân Chủ Mỹ làm mất việc làm, làm hàng hoá Mỹ không thể cạnh tranh được với TC. Khiến người dân Mỹ phải nai lưng ra đóng thuế để dân nhập cư lậu vào Mỹ được TT Obama ra sắc lịnh hợp thức hoá hầu lấy lòng khối cử tri Hispanics trên số tiền người lao động Mỹ phải trả cho những phúc lợi chánh quyền cung ứng cho số nhập cư không giấy tờ này.
Ông Trump châm ngòi cho cuộc nổ bùng bất mãn đã ngún trong xã hội Mỹ suốt 8 năm cầm quyền của TT Obama.Theo nhiều thăm dò mới đây Ô. Trump được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ khoảng 30 - 35% cử tri đảng Cộng hòa. CNN hồi cuối tháng trước thăm dò cho biết đại đa số những người ủng hộ Trump là người da trắng, khối đa số phẫn nộ vị tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ. Họ đủ mọi lớp tuổi, mọi tầng lớp trong xã hội Mỹ.
Ô. Trump buộc tội TC thao túng tiền tệ, chê TT Obama xin xỏ TC. Tin VOA ngày 11-5, Ông nói sẽ áp đặt những sắc thuế thật cao, tăng 45% đối với các sản phẩm nhập cảng từ Trung Quốc để cân bằng khoản thâm thủng mậu dịch kỷ lục của Mỹ lên tới 366 tỉ đôla với Trung Quốc. Năm ngoái, Mỹ nhập cảng gần 500 tỉ đôla hàng hoá do Trung Quốc sản xuất, trong khi Trung Quốc chỉ nhập cảng có 116 tỉ đôla hàng hoá sản xuất ở Mỹ. Ông Trump nói: “Thâm thủng mậu dịch của chúng ta với Trung Quốc lên tới 500 tỉ đôla, và chúng ta sẽ phải lật ngược sự thể này. Chúng ta có đủ mọi lá bài trong tay. Hãy đừng quên: chúng ta cũng giống như một túi tiền tiết kiệm đang bị cướp vậy.”
Người lao động Mỹ rất mừng không mất việc. Người tiêu thụ Mỹ bớt sợ “Death by China” vì hàng hoá TC xuất cảng sang Mỹ tràn ngập thị trường, bán rẻ như cho nhưng hại cho sức khoẻ con người lẫn thú cưng trong nhà.
Về nghệ thuật vận động quần chúng, Ông Trump là người từng sống và làm việc với truyền thông đại chúng Mỹ, Ông biết cách làm cho truyền thông loan tải thông tin, nghị luận về Ông qua những tuyên bố rất chấn động. Trump luôn nói thẳng thừng, có hồn, chứ không đưa ra những câu nói sáo rỗng có tính công thức như các chánh trị gia Mỹ. TT Obama và chánh trị gia chống Ông chê cách nói của Ông “thô bỉ. Nhưng dân tin Ông nói thật, nói thẳng không lựa lời. Dân thường Mỹ đã quá chán ngán với những lời tuyên bố thiếu cụ thể, mập mờ, hai ba nghĩa, thậm chí qua nhiều dối trá của chánh trị gia nhà nghề. Nên Ông Trump nói ngược định chế, trái ngoại giao, thay "công thức” chính trị, ngoại giao bằng những lời ngắn gọn, dễ hiểu và cụ thể. Ông nói lên được ý nghĩ của người dân thường Mỹ, nói thay cho người Mỹ thầm lặng về nỗi thất vọng về nền chính trị Mỹ bị những chánh tri gia nhà nghề, lão làng, mất quan điểm quần chúng biến thành định chế, làm mất ý nghĩa, cướp quyền làm chủ của nhân dân.
Nhờ thế có thể nói Donald Trump là một hiện tượng chánh trị, một cuộc cách mạng chánh trị bầu cử, làm cho dân chúng bớt lơ là, thờ ơ, bớt bất cần ai lên cũng vậy. Và cuộc bầu cử tổng thống 2016 nhờ Ông sẽ trở thành một cuộc bầu cử hào hứng, hấp dẫn trở lại./.(Vi Anh)
- Tag :
- Paul Ryan
- ,
- John Boehner
- ,
- Barack Obama
- ,
- Mỹ
- ,
- Donald Trump
- ,
- Philippines
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình