Vào trưa ngày Thứ Tư 15/01/2020, tại khách sạn InterContinental Downtown Los Angeles, công ty AstraZeneca đã tổ chức một buổi hội thảo về chủ đề ung thư phổi dành cho giới truyền thông Gốc Á tại khu vực Quận Cam và Los Angeles. Thuyết trình viên là năm bác sĩ chuyên khoa, có nhiều kinh nghiệm trong việc điều trị căn bệnh ung thư phổi cho các bệnh nhân gốc Á, trong đó có cộng đồng gốc Việt.
Tại Hoa Kỳ, ung thư phổi là loại ung thư phổ biến thứ hai ở cả nam lẫn nữ, và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư. Theo thống kê, tại Mỹ hiện nay có khoảng 450,000 đang mắc chứng bệnh này, và ước tính có thêm 228,150 bệnh nhân mới trong năm 2019.
Mục đích của buổi hội thảo là gởi ra những thông tin hữu ích nhằm phá vỡ những thành kiến về căn bệnh ung thư phổi đang tồn tại trong cộng đồng gốc Á. Những quan niệm sai lầm này đã góp phần không nhỏ trong việc cản trở sự chuẩn đoán, điều trị căn bệnh một cách hiệu quả. Nhiều người vẫn nghĩ rằng hút thuốc lá là nguyên nhân lớn nhất gây ung thư phổi. Thực tế hiện nay, hút thuốc không phải là nguyên nhân duy nhất của bệnh ung thư phổi, mà đột biến gen mới là yếu tố lớn nhất thúc đẩy bệnh phát triển.
Bệnh nhân người Mỹ gốc Á với khả năng tiếng Anh hạn chế, có thể không cảm thấy thoải mái để bày tỏ lo lắng tại phòng khám bác sĩ, hoặc có thể ngần ngại không đặt câu hỏi về bệnh của họ. Bệnh nhân gốc Á đã quen chấp nhận các thông tin và sự hướng dẫn từ bác sĩ, và thường không tích cực tham gia đưa ra quyết định.
Một thói quen tai hại khác là sau khi chẩn đoán, nhiều bệnh nhân gốc Á che giấu bệnh tình với gia đình và bạn bè, vì họ không muốn trở thành gánh nặng. Hơn nữa, họ có thể bỏ mặc, hoặc thậm chí phủ nhận rằng họ đang gặp những triệu chứng của ung thư. Điều này làm cản trở quá trình điều trị một cách hiệu quả.
Các chuyên gia trong buổi hội thảo đã chỉ ra rằng ung thư phổi không còn là căn bệnh bất trị, nhờ vào những tiến bộ y khoa vượt bực trong phương pháp điều trị. Khi biết được loại của ung thư phổi, giai đoạn mắc bệnh, lựa chọn liệu pháp phù hợp, bệnh nhân có thể kỳ vọng một kết quả tốt hơn.
Một số thông tin đáng chú ý trong buổi hội thảo có thể tóm tắt như sau:
-
Ung thư phổi có nhiều dạng. Loại phổ biến nhất hiện nay là ung thư phổi không tế bào nhỏ (non-small cell lung cancer), chiếm khoảng 85% trường hợp.
-
Trong những bệnh nhân ung thư phổi không do hút thuốc, nữ giới có xác suất mắc bệnh cao hơn nam giới.
-
Dữ liệu cho thấy một số sắc tộc (trong đó có người Mỹ gốc Á) dễ mắc một số đột biến nhất định hơn trong các tế bào ung thư khiến khối u phát triển và lan rộng.
-
Với những tiến bộ trong y học, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để tìm hiểu thêm về các gen đã gây ra ung thư phổi. Việc phát hiện ra những dấu ấn sinh học (biomarker) đã mang đến những đột phá trong điều trị ung thư phổi. Biomarker đã được xác định là yếu tố gây ung thư phổi. Xác định được biomarker của căn bệnh có thể mang đến kết quả điều trị hiệu quả hơn.
-
Trong những biomarker đã được xác định, EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì) là biomarker phổ biến nhất đối với người Châu Á, được tìm thấy ở lên đến 50% bệnh nhân ở Châu Á. Trong số những bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ di căn sống ở New York và Los Angeles – hai trong số những thành phố đông dân người Mỹ gốc Á nhất – tỷ lệ xét nghiệm đột biến EGFR lần lượt là 60% và 57%.
-
Làm xét nghiệm biomarker (biomarker testing) là một bước rất quan trọng nhằm xác định biomarker, chẩn đoán bệnh đầy đủ cho bệnh nhân ung thư phổi ở giai đoạn 4. Xét nghiệm này sẽ giúp cho bác sĩ xác định phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Việc xét nghiệm có thể được thực hiện bằng cách sinh thiếc (biopsy), hoặc thử máu. Kết quả xét nghiệm có thể có chỉ sau một vài tuần.
-
EGFR biomarker có thể được điều trị bằng liệu pháp trúng đích. Liệu pháp trúng đích là thuốc viên được uống mỗi ngày một lần nên có thể dễ dàng cho người bệnh và tránh gián đoạn cuộc sống hàng ngày. Liệu pháp trúng đích hiện nay đang được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có EGFR biomarker.
-
Tỷ lệ sống của bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ đã được điều trị với liệu pháp trúng đích cao hơn đáng kể so với người được điều trị với những phương pháp khác, thí dụ như điều trị bằng hóa trị thường có nhiều tác dụng phụ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân. Các chuyên gia trong hội thảo cho biết một số bệnh nhân ủng họ của họ được xác nhận là đã bình phục sau một thời gian điều trị bằng liệu pháp trúng đích.
-
Con cái trưởng thành có thể che chở hoặc bảo vệ các thành viên lớn tuổi trong gia đình Mỹ gốc Á khỏi những khó khăn về tinh thần và cảm xúc sau chẩn đoán ung thư phổi. Ngoài ra, sự hỗ trợ, động viên tinh thần từ những người đồng bệnh cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị. Duy trì sự lạc quan, giữ vững niềm tin là yếu tố rất cần thiết đối với bệnh nhân.
Tại buổi hội thảo, các bác sĩ chuyên gia ung thư đã nhờ giới truyền thông gốc Á truyền lại những thông điệp lạc quan đến với cộng đồng của mình. Hãy bỏ qua những thành kiến sai lầm trước đây về ung thư phổi. Hãy đi khám bệnh để phát hiện bệnh sớm. Hãy làm xét nghiệm biomarker để tìm ra cách điều trị thích hợp cho mình. Làm được như vậy, cộng thêm với những tiến bộ y khoa trong phương pháp điều trị, việc đối đầu với căn bệnh ung thư phổi không còn là điều bất khả.
Đoàn Hưng
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình