Bài thơ “Thất Bộ Thi” (Bài thơ đi bảy bước) cảm tác vào thời Tam Quốc nước Tàu. Sáng ngày 2-11-2021, nhà tỷ phú giàu nhất thế giới, chủ công ty Tesla và SpaceX sở hữu trên 300 tỷ USD, là Elon Musk đã Twitter lên tài khoản của mình và kèm theo ghi chú "nhân loại" (Humankind). Twitter của Elon Musk đã khiến cho mạng xã hội Weibo của nước Tàu, đông đảo người Tàu lập tức bình luận xôn xao, có rất nhiều ý kiến về nhà tỷ phú giàu nhất đã Twitter bài thơ “Thất Bộ Thi”?! Vậy xuất xứ bài thơ “Thất Bộ Thi” thế nào?
Bài thơ “Thất Bộ Thi” tác giả là Tào Thực. Tào Thực (?-232) là con của Tào Tháo, vào cuối thời nhà Hán. Tào Tháo vừa chết, Tào Phi lên ngôi Ngụy Vương. Tào Phi nghi ngờ Tào Thực sẽ cướp ngôi Ngụy vương của mình, còn ganh tỵ tài năng thi phú Tào Thực nổi tiếng ở Kiến An. Mưu sĩ Hoa Hâm hiến kế cho Tào Phi: “Ai cũng bảo Tử Kiến (Tào Thực) xuất khẩu thành chương, Nguỵ Vương cho Tử Kiến vào thử tài xem sao; nếu không xuất khẩu thành thơ thì giết đi, nếu có tài thì giáng xuống, để che miệng thế gian”.
Khi Tào Thực đến nơi, Tào Phi bảo: “Tao với mày là anh em, mày hay khoe khoan thi tài. Tao lệnh cho mày đi 100 bước phải làm xong một bài thơ, nếu không làm được sẽ trị tội”. Tào Thực hỏi: “Xin cho đề”. Tào Phi thấy bức tranh thuỷ mạc trên tường, có hình 2 con trâu đang chọi nhau, liền bảo: “Vịnh bức tranh ấy, không được phạm các chữ: 2 con trâu chọi, 1 con sa xuống hố chết”. Tào Thực bước xong 100 bước, thì ngâm:
Nguyên văn:
Lưỡng nhục tề đạo hành
Đầu thượng đái hành cốt
Hành chí trường thổ gian
Duật khởi tương đường đột
Nhị dịch bất câu cương
Nhất nhục ngoạ thổ quật
Phi thị lực bất như
Thịnh ý bất đắc tiết
Nghĩa là:
Đôi vật đi cùng đường
Trên đầu có khúc xương
Gặp nhau tựa sườn núi
Hung hăng mở chiến trường
Đôi bên đua sức mạnh
Một vật lăng xuống mương
Nào phải lực nó kém
Chẳng qua sự chẳng tường
Tào Phi nghe xong lại nói: “Đi 100 bước, xét thấy còn chậm, Tao lệnh cho mày đi 7 bước phải làm xong một bài thơ, nếu không làm được sẽ chém đầu”, nên tên của bài thơ này gọi là “Thất Bộ Thi”. Tào Thực hỏi: “Xin cho đề”. Tào Phi bảo: “Tao với mày là anh em lấy đấy làm đề, nhưng cấm dùng chữ anh em”. Tào Thực đi được 7 bước, thì ngâm:
Nguyên văn:
Chử đậu nhiên đậu ky
Đậu tại phủ trung khấp
Bản tự đồng căn sinh
Tương tiễn hà thái cấp
Nghĩa là:
Nấu đậu dùng củi đậu
Đậu ở trong nồi khóc
Vốn sinh cùng một gốc
Sao nỡ đốt thiêu nhau.
Tào Phi nghe xong sa nước mắt, giáng Tào Thực làm An Hương Hầu. Như vậy, Tào Thực nhờ tài làm thơ nhanh nhẹn và thâm thúy mà thoát chết, còn giữ được tước Hầu.
Nhà tỷ phú Elon Musk đã đăng bài thơ “Thất Bộ Thi” bằng tiếng Trung trên Weibo. Có lẽ, ông ta đã nghĩ rằng mỗi Twitter của mình với khoảng 2 triệu người theo dõi, nên ông ta thường đăng những bài ca ngợi sự tiến bộ của đất nước Tàu trong vài thập niên qua. Ông Musk có những quyền lợi kinh doanh tại nước Tàu, ông Musk đã mở một nhà máy Tesla ở Thượng Hải, vào cuối năm 2019, ông bắt đầu bán ra những chiếc Tesla mới ở Thượng Hải.
Elon Musk đã Twitter bài thơ “Thất Bộ Thi” của Tào Thực với mục đích gì? Đông đảo bàn dân thiên hạ đã đồn đoán trên mạng rằng Elon Musk đăng bài thơ muốn ám chỉ đến 2 đồng tiền số đang thu hút sự chú ý hiện nay là Dogecoin và Shiba Inu. Trong khi đồng Shiba Inu thiết lập sau nhưng lại tăng giá vượt đồng Dogecoin về tổng số vốn trên thị trường. Từ đấy, đã tạo nên những sự so sánh hay có ý kiến trái chiều về 2 đồng tiền này.
Xin lưu ý, vào năm 2000, cựu chủ tịch nước Tàu là Giang Trạch Dân đã dùng câu cuối trong bài thơ “Thất Bộ Thi” để bày tỏ mối quan hệ giữa Trung Quốc với đảo quốc Đài Loan. Còn tờ Hoàn Cầu Thời báo của Trung Quốc thì lưu tâm đến bài đăng của tỷ phú Elon Musk, đã viết rằng: “Ông Musk đã Twitter như thế, nhưng ông ta có biết rõ về vấn đề Đài Loan hay không?”
Thời gian gần đây, Giám đốc Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc là ông David Beasley đã nói rằng những nhà tỷ phú danh tiếng như chủ công ty Tesla là Elon Musk và người sáng lập Amazon là Jeff Bezos nên quyên góp một phần tài chính để giúp người dân trên Thế giới đang bị nghèo đói.
Nghe vậy, ông Musk đã thẳng thắn trả lời rằng ông sẽ bán cổ phiếu Tesla để quyên góp 6 tỷ USD cho Chương trình Lương thực Thế giới, nếu Tổ chức Cứu trợ có thể nêu rõ ràng, chính xác cách thức giải quyết nạn đói trên Thế giới. Từ đó, sự sốt sắng giúp người nghèo đói trên Thế giới của ông Musk, phải ghi nhận ông ta chẳng những giàu có về tiền của mà còn giàu lòng nhân ái vậy.
Ngày 4-11-2021
Nguyễn Lộc Yên
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình