Thời Sự Trong Tuần

 

 

Theo bản tin của BBC News Tiếng VIệt, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ vào đầu tuần đã công bố danh sách giải thưởng Quốc tế cho Phụ nữ Dũng cảm (International Women of Courage (IWOC) Awards) năm nay được trao cho 12 phụ nữ, ở 12 quốc gia khác nhau.

 

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken phát biểu như trên trong trong buổi lễ trao giải Phụ nữ Quốc tế Can đảm lần thứ 16, năm 2022, diễn ra hôm sáng 14/3, tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, có sự tham gia của Đệ nhất phu nhân Jill Biden.

 

Trong khối ASEAN có hai người được trao giải là bà Phạm Đoan Trang, công dân Việt Nam, hiện đang bị chế độ xã hội chủ nghĩa cầm tù, và bà Ei Thinzar Muang của Myanmar, người từng bị xử tù năm 2015 vì hoạt động cho quyền phụ nữ thời kỳ phe dân chủ nước này còn là lực lượng đối lập.

 

Ngoài họ là các phụ nữ ở Iraq, Liberia, Libya, Romania, Nam Phi, Moldova, Colombia, Brazil, Nepal và Bangladesh.

 

Bà Phạm Đoan Trang được tặng giải thưởng này nhờ hoạt động báo chí tự do cho nhân quyền và nhà nước pháp quyền.

 

Chính phủ Việt Nam kiên quyết bác bỏ các chỉ trích về nhân quyền từ châu Âu và Hoa Kỳ. Cáo trạng truy tố nhà báo, nhà hoạt động dân chủ Phạm Thị Đoan Trang của Viện Kiểm sát VN cuối 2021 nói bà Trang phạm tội "tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quy định tại điều 88 Bộ luật hình sự 1999".

 

Tuy nhiên, điều khiến bà bị xử tù nặng nề còn đến từ chỗ thái độ của bà "trong suốt quá trình làm việc, bà Trang không hợp tác, không khai nhận và chưa từng nhận tội", theo một luật sư bào chữa cho biết trên Facebook.

 

Năm 2018, bà Đoan Trang được trao (khiếm diện) giải nhân quyền Homo Homini tại CH Czech.

 

Vào tháng 9/2019, Phạm Đoan Trang đã được Tổ chức Phóng viên Không biên giới trao cho Giải thưởng Tự do Báo chí, hạng mục "Ảnh hưởng".

 

Bà Trang là người đồng sáng lập blog Luật Khoa Tạp Chí, nơi cung cấp thông tin về các vấn đề pháp lý để giúp người dân Việt Nam bảo vệ quyền của mình.

Bà cùng với nhà hoạt động người Mỹ gốc Việt Will Nguyễn từng công bố bản Báo cáo Đồng Tâm song ngữ Anh Việt.

 

Trong bức thư đề ngày 27/5/2019 của Phạm Đoan Trang do Will Nguyễn công bố, bà Trang viết về ba tâm nguyện bà muốn cộng đồng thực hiện:

Vận động thông qua luật bầu cử mới, luật tổ chức quốc hội mới; Quảng bá các sách bà viết; Biến việc bà đi tù thành cơ hội để giới dân chủ đàm phán với nhà nước; Đòi thông qua luật bầu cử mới và luật tổ chức Quốc hội mới.

 

Hoa Kỳ: Các Nhà Lập Pháp Ủng Hộ Trừng Phạt Kinh Tế Trung Quốc Nếu Tiếp Tay Cho Nga

HOA KỲ – Các nhà lập pháp của cả hai Đảng cảnh báo sẽ ủng hộ mạnh mẽ đối với việc trừng phạt Trung Quốc bằng các hình phạt kinh tế nếu họ giúp Nga thoát khỏi các hậu quả trừng phạt của Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu, hoặc hỗ trợ khí tài quân sự cho Nga tiếp tục xâm lược Ukraine, theo trang TheHill đưa tin ngày Thứ Ba, 15 tháng 3 năm 2022.

Trước đó một ngày, cố vấn an ninh quốc gia Jake Sullivan cảnh báo một quan chức ngoại giao của Trung Quốc rằng họ sẽ phải gánh chịu “hậu quả” nếu tiếp tay cho Nga. Tuy nhiên, các nhà lập pháp cũng cảnh báo rằng mọi việc sẽ phải cẩn thận cân nhắc dựa trên mức độ quan hệ chặt chẽ của 2 nền kinh tế Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Sự chậm lại trong xuất cảng của Trung Quốc do đại dịch COVID-19 đã góp phần vào tốc độ lạm phát trong nước cao nhất trong 40 năm. Giá nhiên liệu đã tăng vọt kể từ khi Nga xâm lược Ukraine, và lệnh cấm nhập cảng dầu và khí đốt của Nga dự kiến ​​sẽ còn khiến giá cả tăng cao hơn.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng (Energy Information Administration – EIA) và AAA, lệnh cấm nhập cảng dầu và khí đốt của Nga được cho là sẽ góp phần vào lạm phát vì giá khí đốt đã tăng 79 cent / gallon.

Tuy nhiên, các TNS Đảng Dân chủ và Cộng hòa cho biết Hoa Kỳ sẽ phải đáp trả mạnh mẽ nếu Trung Quốc tiếp tay cho Nga. TNS Marco Rubio cho biết: “Nói thật thì nền kinh tế của Trung Quốc lớn hơn và có ảnh hưởng hơn rất nhiều so với Nga. Sẽ không dễ dàng để phạt Bắc Kinh vì chúng ta đã trở nên quá phụ thuộc vào họ về mặt kinh tế. Mà cũng có thể ta phải tái công nghiệp hóa Hoa Kỳ thôi.”

Rubio tin rằng ngay ở hiện tại, có thể Trung Quốc đang bí mật giúp đỡ Nga: “Tôi sẽ chỉ là riêng tôi nghĩ họ đã và đang giúp bên kia rồi. Nhắm mắt cũng biết Trung Quốc sẽ đứng về phía Nga vì nhiều lý do khác nhau, chủ yếu là vì Trung Quốc coi Nga là đối tác trong cuộc chiến chống phương Tây, chống Hoa Kỳ chúng ta đây. Nói chung là họ muốn lập lại trật tự thế giới.”

Tuy nhiên, Trung Quốc công khai khẳng định họ vẫn trung lập trong cuộc giao tranh và ủng hộ nguyên tắc “toàn vẹn lãnh thổ.”

Việc áp đặt các hình phạt kinh tế lên Trung Quốc vì các hành vi thương mại không công bằng đã làm dấy lên cuộc tranh cãi lớn trong chính quyền Trump. Khi đó, cả Đảng Dân chủ và Cộng hòa trong Quốc hội đều phàn nàn về tác động đối với xuất cảng của Hoa Kỳ, đặc biệt là các mặt hàng nông nghiệp.

Còn bây giờ, ngay cả các TNS ở các tiểu bang dựa vào nông nghiệp cũng cho biết sẽ ủng hộ các lệnh trừng phạt mới dành cho Trung Quốc, nếu phát hiện được họ đang ‘nối giáo’ cho Nga trốn tránh các biện pháp phong tỏa kinh tế của Hoa Kỳ và các đồng minh châu Âu.

Lãnh đạo Khối đa số ở Thượng viện Mitch McConnell (R-Ky.) cũng ra hiệu ông sẽ ủng hộ các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với bất kỳ quốc gia nào giúp đỡ Nga, bao gồm cả Trung Quốc. Ông nói: “Tôi nghĩ chúng ta cần làm mọi thứ có thể có thể để gây áp lực không chỉ đối với Nga mà còn với những nước đang cố gắng tiếp tay cho họ.”

  

 

 

Để bày tỏ sự hỗ trợ cho đất nước Ukraine, các thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki, Thủ Tướng Czech (Tiệp) Petr Fiala và Thủ Tướng Slovenia là Janez Jansa hôm thứ Ba tuần này đã bất chấp lửa đạn đi tàu lửa đến thủ đô Kyiv họp mặt với tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, và là các nguyên thủ đầu tiên tới thăm Kyiv từ khi quân Nga xâm lăng Ukraine. Cùng đi có Phó Thủ Tướng Ba Lan Jaroslaw Kaczynski.

 

Tổng Thống Zelensky của Ukraine sáng Thứ Tư đã đọc diễn văn trước lưỡng viện Hoa Kỳ. Zelensky mặc chiếc áo T-shirt màu xanh quân nhân. Cả hội trướng đứng lên chào, vỗ tay hoan hô khi khởi đầu bài nói chuyện viễn liên.


Zelensky nói rằng Ukraine không hề nghĩ tới chuyện đầu hàng quân Nga, số phận Ukraine đang được quyết định. Rằng "Nga đã tấn công, không chỉ chúng tôi mà là tấn công tàn bạo vào giá trị Ukraine, vào giá trị nhân đạo căn bản, vào quyền của chúng tôi được sống tự do trong đất nước chúng tôi, quyền lựa chọn tương lai chúng tôi.

"Hãy nhớ trận Trân Châu Cảng (ghi chú: Pearl Harbor, quân Nhật tấn công Mỹ bất ngờ), cái buổi sáng kinh hoàng ngày 7/12/2941, khi bầu trời của quý vị đen thui... Hãy nhớ, ngày 11/9 (khi al-Qaeda phóng phi cơ tự sát ở Mỹ), khi quỷ dữ tìm cách lật ngược các thành phố của quý vị... nơi người dân vô tội bị tấn công từ bầu trời... Đất nước chúng tôi đã kinh nghiệm như thế, bây giờ, mỗi đêm, trong 3 tuần lễ qua... Nga đã biến bầu trời Ukraine thành nguồn tử vong cho nhiều ngàn người."

Zelensky xin Mỹ tăng cấm vận cho tới khi guồng máy chiến tranh của Nga phải ngừng, rút tất cả các công ty Mỹ ra khỏi Nga. Đề nghị thành lập liên minh mới có tên là U-24, gồm các nước trách nhiệm, có ý thức ngăn chận chiến tranh tức khắc trong 24 giờ. Liên minh như thế sẽ giúp cả cho những nơi gặp thiên tai.

Zelensky xin Mỹ đóng tất cả bầu trời trên Ukraine (cũng nên nhắc: Mỹ và NATO đã từ chối lời Ukraine xin lập vùng cấm bay trên bầu trời Ukraine).

Zelensky đọc bài diễn văn này, trong khi cuộc chiến ở Ukraine tới ngày thứ 21. Lời cuối bài diễn văn, Zelensky nói bằng tiếng Anh về hướng Tổng Thống Biden: "Tôi đang trình bày với Tổng Thống Biden, ngài là lãnh đạo một đất nước, đất nước của ngài. Tôi ước muốn ngài trở thành lãnh đạo của thế giới. Là lãnh đạo thế giới nghĩa là lãnh đạo của hòa bình."

 

Cho đến nay, đã có 3 triệu người Ukraine phải từ bỏ quê hương để trốn chạy khỏi cuộc chiến lớn nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến II. Trung bình 5 trẻ em Ukraine chết/ngày vì bom đạn. Cố vấn tổng thống Mykhailo Podolyak, đã mô tả vòng đàm phán mới nhất với Nga là “nhọc nhằn và khó khăn” vì giữa hai bên vốn đã có “mâu thuẫn về cơ bản” nhưng cũng nói thêm rằng vẫn còn “cơ hội để giải quyết.” Ông cho biết các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục.

Trước đó, Ihor Zhovkva, một phụ tá khác của Tổng thống Ukraine Volodymir Zelenskyy, cho biết các cuộc đàm phán hiện tại đã ‘mang tính xây dựng hơn’ và Nga cũng không còn yêu cầu Ukraine đầu hàng.

Một viên chức quốc phòng Hoa Kỳ nói rằng người Nga đang sử dụng hỏa lực tầm xa để tấn công các mục tiêu dân sự bên trong Kyiv với tần suất ngày càng tăng. Quân đội Nga vẫn còn cách trung tâm thủ đô khoảng 15 km (9 dặm). Hoa Kỳ đã nhìn thấy những dấu hiệu cho thấy Nga có thể sẽ cần nhiều hơn những gì đang có ở Ukraine, và đang xem xét các cách để đưa thêm nguồn lực vào cuộc chiến.

Trước cuộc hội đàm hôm Thứ Ba, 15 tháng 3 năm 2022, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow sẽ ép Ukraine từ bỏ nỗ lực gia nhập NATO, trở về trạng thái trung lập và “phi quân sự hóa.” Theo Tổng thống Zelenskyy thì NATO không có ý định chấp nhận Ukraine.

Vào Thứ Tư, Nga nói rằng nếu Ukraine trung lập với quân đội riêng như mô hình Áo quốc hay Thụy Điển có thể sẽ là điểm thỏa hiệp trong hòa đàm giữa Nga và Ukraine.

NATO hiện không kết nạp các quốc gia có xung đột lãnh thổ mà chưa giải quyết xong. Zelenskyy đã nhiều lần nói ông nhận thấy NATO sẽ không chấp nhận cho Ukraine gia nhập, và ông có thể để nước mình ở thế trung lập nhưng cần sự đảm bảo an ninh từ cả phương Tây và Nga.

Trong khi đó, những nỗ lực mới nhằm đưa thường dân đến nơi an toàn và cung cấp viện trợ đã được tiến hành trên khắp đất nước Ukraine. Hội Chữ Thập Đỏ đang cố gắng sơ tán người dân với khoảng 70 chiếc xe buýt từ thị trấn Sumy phía đông bắc, gần biên giới Nga.

Cuộc tháo chạy khỏi Mariupol đánh dấu cuộc sơ tán lớn nhất từ ​​trước đến nay. Các viên chức cho biết cuộc bao vây thành phố trong một tuần đã giết chết hơn 2,300 người. Những người còn sống sót cũng phải chật vật tìm thức ăn, nước uống, sưởi ấm và thuốc men. Xác người chết đều được chôn tập thể.

Tại miền đông Ukraine, quân Nga đã tiến hành hơn 60 cuộc tấn công vào Kharkiv, thành phố lớn thứ hai của Ukraine. Các cuộc tấn công nhắm vào cả trung tâm lịch sử của thành phố, bao gồm cả khu chợ chính.

Tại Mykolaiv, một thành phố chiến lược phía nam gần Biển Đen, người dân đã chuẩn bị tinh thần cho nhiều cuộc tấn công sắp tới. Svetlana Gryshchenko, con trai của người lính Ukraine thiệt mạng trong cuộc giao tranh, cho biết: “Chúng tôi bị ném bom bất kể ngày hay đêm. Đó là cơn ác mộng mà Nga đang gieo rắc trên lãnh thổ Ukraine.”

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm thứ tư tuyên bố phương Tây sẽ không thành công trong cái mà ông gọi là nỗ lực đạt được sự thống trị toàn cầu và chia cắt nước Nga, theo Reuters. Putin nói rằng nếu phương Tây nghĩ rằng Nga sẽ lùi bước thì họ không hiểu Nga. Ông cũng nói về các biện pháp trừng phạt nhằm đánh vào nền kinh tế Nga - nhưng cho biết ngân hàng trung ương không cần in tiền và nước này có đủ nguồn lực tài chính.

Ông nói: “Nền kinh tế và doanh nghiệp của chúng ta có mọi nguồn lực cần thiết để đáp ứng tất cả các mục tiêu đặt ra, những thách thức sẽ chỉ tạo thêm động lực cho chúng ta."

Putin cũng đã trả đũa Mỹ bằng cách trừng phạt một số viên chức Mỹ. Trong danh sách những người bị Nga trừng phạt có Tổng Thống Joe Biden, Ngoại Trưởng Antony Blinken, Bộ Trưởng Quốc Phòng Lloyd Austin, Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Lực Mỹ Tướng Mark Milley.

Trong danh sách bị Nga cấm vận còn có Giám Đốc CIA William Burns, Trưởng Phòng Bạch Ốc Jen Psaki, Hunter Biden (con trai Tổng Thống Joe Biden), và còn có một số Thứ Trưởng. Điều kỳ lạ, trong danh sách Nga trừng phạt có cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton, gần một thập niên không giữ chức vụ nào trong chính phủ. Trong danh sách không có cựu tổng thống Donald Trump.

Nhìn thấy người Cộng Hòa đang nổi giận với Putin, Trump hôm Thứ Ba liền đổi giọng: Trump nói Trump ngạc nhiên về chuyện Putin xâm lăng Ukraine. Trump nói Trump tưởng Putin chỉ muốn thương thuyết, không ngờ Putin thay đổi quá nhiều.

Cũng nên nhắc là khi Putin mới đưa quân vào Ukraine, Trump đã khen ngợi Putin là thông minh xuất sắc, và vì tình yêu nước chỉ muốn làm Nga vĩ đại như một thời quá khứ. Một số dân cử Cộng Hòa lúc đó đã chỉ trích Trump.