Quán niệm về nhân duyên hình thành đời sống chúng ta, hình thành con người xã hội, hình thành đất nước, và hình thành thế gian. Tất cả cuộc hình thành này đều từ nhân duyên.
- Từ nhân duyên luyến ái, hòa hợp, cha mẹ đã sinh ra, nuôi nấng, dạy dỗ chúng ta. Dù việc sinh thành chúng ta mang mục đích và ý nghĩa nào, và dù cha mẹ có thương yêu hay không thương yêu chúng ta, ơn sinh thành dưỡng dục ảnh hưởng cả cuộc đời chúng ta vẫn là điều cần ghi nhớ.
- Từ nhu cầu hiểu biết, nhu cầu tâm linh, chúng ta được hướng dẫn, giáo dục bởi những vị thầy trong học đường (dạy chữ, dạy nghề) hay trong tôn giáo (dạy giáo lý, đạo đức căn bản), để có tri thức và kinh nghiệm mà bước vào cuộc sống xã hội. Hành trang mà chúng ta được trang bị để đi vào cuộc đời một cách vững chắc chính là nhờ những vị thầy ấy. Ơn giáo dục ảnh hưởng cả cuộc đời chúng ta vẫn là điều cần ghi nhớ.
- Cuộc sống trật tự, ổn định và an bình mà chúng ta được hưởng hôm nay là từ các định chế xã hội, định chế quốc gia, trải bao triều đại và thể chế chính trị, đã thiết lập, chỉnh đốn, sao cho phù hợp với ý nguyện số đông và hoàn cảnh làng nước. Tất nhiên không có một định chế nào được hoàn bị để thỏa mãn tất cả mọi người dân, nhưng gầy dựng một trật tự qui ước từ trung ương đến hạ tầng cơ sở là cả một công trình, một bề dày kinh nghiệm của máu xương mà cha ông chúng ta để lại. Nhờ trật tự và an sinh xã hội của quốc gia mà cuộc sống thường nhật của chúng ta được ổn định, ngăn nắp, an tâm trong những năm dài cuộc đời. Ơn này không thể nào quên.
- Tất cả những ơn nói trên (cha mẹ, thầy dạy, làng nước) là những ơn mà chúng ta trực tiếp thọ nhận, hoặc hệ thuộc như là một thành phần trong tổng thể đời sống. Nhìn sâu hơn, chúng ta còn gián tiếp hàm ơn tất cả những con người, động vật, thực vật, xã hội, quốc gia, đại lục, hành tinh... dù gần hay xa. Qua đó, tất cả đều có một liên hệ nào đó, chằng chịt, đan xen, giữa nơi này với nơi kia, dù ở hàng xóm hay cách xa mấy đại dương, vẫn tương quan, tương hệ trùng trùng. Cụ thể, một cây tre ở làng mạc Việt Nam có thể hóa thân thành bó đũa ở châu Âu; một cây bông vải ở châu Phi có thể hiện hữu nơi chiếc áo bán tại châu Á... Dù những con người và vật chúng ta hàm ơn hay thọ dụng không hề nhận thức đã trao tặng chúng ta bó đũa, áo quần, cái ơn gián tiếp đi vào cuộc sống thường nhật của chúng ta vẫn là điều cần ghi nhớ.
Thi ân không cần nhớ; thọ ân chớ nên quên (1). Đó là hành xử đạo đức nền tảng của người xưa. Nhưng hành xử đẹp, phong nhã, lịch thiệp, quang minh như vậy thì không bao giờ lỗi thời; có thể áp dụng cho mọi thời đại, mọi xứ sở, và áp dụng hàng ngày như là tinh thần cốt lõi của Vu Lan.
Làm ơn mà cứ nhắc, cứ kể lể mãi thì chẳng khác gì mong cầu sự đền đáp. Không quên những ơn nặng của cuộc đời chính là tâm xử của người hiền thiện, luôn nghĩ đến lợi ích tha nhân.
Quán niệm mùa Vu Lan không phải chỉ nhớ ân cha mẹ, không phải chỉ cài hoa hồng hoa trắng tưởng nhớ mẹ, mà nên là dịp để nhớ đến bốn ân nặng của cuộc đời (2); nhớ tưởng sâu sắc thì sẽ dẫn đến hành động báo đền.
Tùy theo hoàn cảnh, điều kiện, nếu không thể trực tiếp báo ân thì nên vì bốn ân nặng mà hết lòng làm những việc lành, tránh làm điều gì gây tổn hại đến đồng loại và chúng sinh; công dân của đất nước (tự do, dân chủ) phải có trách nhiệm tuân thủ luật pháp, bảo vệ hiến pháp, đóng thuế, sử dụng lá phiếu để chọn người lãnh đạo và chính sách thực sự ích quốc lợi dân; công dân của hành tinh cần tích cực góp sức chống nghèo, cứu đói, cứu trợ thiên tai, bảo vệ nhân quyền, bảo vệ môi trường xanh cho trái đất như bảo vệ chính cuộc sống của mình, của gia đình, xã hội, và làng nước.
Thường xuyên quán niệm như vậy thì tinh thần giải trừ trói buộc (3) và báo ân của Vu Lan sẽ chan hòa, phổ cập trong đời sống hàng ngày của chúng ta.
California, mùa Vu Lan năm 2022
Vĩnh Hảo
(www.vinhhao.net)
___________
(1) “Thí huệ vô niệm, thọ ân mạc vong,” theo Wikisource tiếng Trung thì được trích từ Chu Tử Gia Huấn (còn gọi là Chu Tử Trị Gia Cách Ngôn) của Chu Dụng Thuần (1617 – 1688). Sách Phật cũng nói “Thi ân bất cầu báo, dữ nhân bất tri hối” (Làm ơn không cần báo đáp, đã cho người khác rồi thì đừng nghĩ lại rồi hối tiếc) là cùng ý nghĩa này.
(2) Tứ trọng ân: ân cha mẹ, thầy dạy, quốc gia và chúng sinh (tùy theo bối cảnh, thời đại và phong tục của từng xứ sở mà có sự trình bày bốn ơn này khác nhau; chẳng hạn có kinh Phật nói bốn ơn nặng là ân Cha mẹ, Tam bảo, Quốc vương và Đàn-na).
(3) Giải đảo huyền: dịch ý kinh Vu-lan-bồn (Sanskrit: Ullambana), là cởi trói, cứu vớt người khổ nạn (bị treo ngược, hành hạ) nơi cõi âm; có thể suy diễn là thực hiện ban vui cứu khổ đến tất cả chúng sinh trên đời.
*******
Hình bìa của Đặng Thị Quế Phượng
NỘI DUNG SỐ NÀY:
THƯ TÒA SOẠN, trang 2
TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 3
THÔNG BẠCH VU LAN PL. 2566 (HĐGP – GHPGVNTNHK), trang 6
NGHIÊN CỨU THỨC THỨ TÁM, t.t. (HT. Thích Thắng Hoan dịch), trang 7
AN CƯ KIẾT HẠ NHÂM DẦN – 2022 (thơ ĐNT Tín Nghĩa), trang 9
VU LAN, MÙA MỞ NHỮNG SỢI DÂY TREO NGƯỢC (Thích Thái Hòa), trang 10
CON ĐƯỜNG CỦA TỰ DO (Nguyễn Thế Đăng), trang 12
NGẮM TRỜI CHIỀU, THIỀN MÔN TỊCH TĨNH (thơ TN Thích Chúc Hiền), trang 13
MẸ TÔI (Nguyên Siêu), trang 14
TRONG CA DAO ĐỜI MẸ, KHÚC GIAO MÙA… (thơ Tôn Nữ Mỹ Hạnh), trang 16
THUYẾT PHÁP CHO CHA MẸ (Quảng Tánh), trang 17
RẰM THÁNG BẢY, NGÀY HỘI HIẾU (thơ Đồng Thiện), trang 18
ĐIỆN THƯ PHÂN ƯU: HT THÍCH NHƯ MINH VIÊN TỊCH (GHPGVNTNHK), trang 19
CHIẾN TRANH VÀ BẤT BẠO ĐỘNG, t.t. (HT. Thích Quảng Độ dịch), trang 19
TRẦN GIAN LÀ QUÁN TRỌ (TN Hằng Như), trang 22
CHỜ MẸ VỀ CHỢ, CŨNG BẤY NHIÊU THÔI (thơ QT Trần Cầm), trang 24
CẦU NGUYỆN CHO NGƯỜI ĐÃ KHUẤT THEO TINH THẦN PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY (TN Huệ Quang), trang 25
VU LAN NHỚ MẸ, THIẾU MẸ, MẸ… (thơ Minh Đạo), trang 29
PHÁP CỦA BẬC THIỆN NHÂN – Phật Pháp Thứ Năm (Nhóm Áo Lam), trang 30
CON ĐƯỜNG ĐƯA ĐẾN GIÁC NGỘ / TRỜI VÀO THU (TM Ngô Tằng Giao), trang 31
ÂN ĐỨC THẾ ĐỘ PHÚ PHÁP TÔN SƯ (Thích Thông Đạo), trang 32
KHÓA TU HỌC PHẬT PHÁP BẮC MỸ (HT Thích Tuệ Uy), trang 34
CÔNG VIÊN, CHIỀU NGHI NGẠI… (Nguyễn Ngọc Tư), trang 39
LÌA TẤT CẢ, ĐỂ SỐNG MỘT MÌNH (Nguyên Giác), trang 40
THÁNG TÁM, TRĂNG THU HIỆN… (thơ Huệ Trân), trang 41
CHĂM SÓC CHA MẸ LÚ LẪN (Bs. Nguyễn Ý Đức), trang 42
PHẬT PHÁP CON ĐƯỜNG ĐÓ, THIỀN VÀ THƠ (thơ Diệu Viên), trang 43
TẢN MẠN MÙA VU LAN (Tiểu Lục Thần Phong), trang 44
NGÀY BÁO HIẾU, CHÚC VỀ PHƯƠNG MẸ (thơ Lưu Lãng Khách), trang 45
HIẾU HẠNH CHÂN THÀNH (Tâm Không Vĩnh Hữu), trang 46
MONG VỀ CỐ QUẬN (thơ TN Giới Định), trang 47
RONG BIỂN CUỘN TÀU HŨ KY KHO TIÊU (G. Phượng), trang 48
TRUYỆN CỰC NGẮN (Steven N), trang 49
HÃY SỐNG HIẾU THẢO VỚI MẸ CHA (TL Đào Mạnh Xuân), trang 51
MẸ ƠI THÁNG BẢY LẠI VỀ, VẪN CÒN (thơ Giác Nhẫn TT), trang 52
THE STORY OF THEIR KHEMA (Daw Tin), trang 53
TIN ẢNH KHÓA AN CƯ KIẾT HẠ 2022 TẠI TV PHÁP VƯƠNG (Hoa Vô Ưu), trang 54
LUYẾN ÁI VÀ HẬN THÙ… (Phạm Huê dịch), trang 56
MƯA THÁNG BẢY, VỀ LẠI CÁNH ĐỒNG… (thơ Tịnh Bình), trang 57
ẤM TRÀ PHÚC ĐỨC (Truyện cổ Phật giáo), trang 57
CHÂN TÂM TĨNH LẶNG (thơ Hoàng Thục Uyên), trang 60
NGÕ THOÁT – chương 14, t.t. (truyện dài Vĩnh Hảo), trang 61
https://www.chanhphap.us/CHANH%20PHAP%20BO%20MOI/Muc%20luc%202022/CP%20so%20129%20(08.22).htm
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình