Nhóm của Trump và một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa đang bước đầu thảo luận về kế hoạch cải tổ quy mô lớn đối với Medicaid, phiếu thực phẩm (food stamps) và các chương trình an sinh xã hội khác. (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
Nhóm cố vấn kinh tế của Trump và các thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đang bước đầu thảo luận về một kế hoạch cải tổ quy mô lớn đối với Medicaid, phiếu thực phẩm (food stamps) và các chương trình an sinh xã hội. Mục tiêu chính là để bù đắp chi phí khổng lồ từ việc gia hạn các đợt cắt giảm thuế năm 2017 của Trump, dự kiến sẽ hết hạn vào năm 2025.
Theo bảy nguồn tin quen thuộc với các buổi thảo luận, các biện pháp đang được xem xét bao gồm việc thắt chặt điều kiện việc làm và đặt ra giới hạn chi tiêu cho các chương trình này. Những buổi thảo luận này có sự tham gia của một số viên chức kinh tế trong nhóm chuyển giao quyền lực của Trump.
Tuy nhiên, nhiều thành viên Đảng Cộng hòa bày tỏ lo ngại sâu sắc về tác động chính trị của những đề nghị cắt giảm này, vì chúng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của ít nhất là 70 triệu người dân Hoa Kỳ có thu nhập thấp.
Một cố vấn thuế của Đảng Cộng hòa cho biết: “Chỉ riêng việc gia hạn cắt giảm thuế dù làm tăng thâm hụt ngân sách vẫn còn chấp nhận được. Nhưng khi bắt đầu thêm các biện pháp cắt giảm khác, điều đó sẽ gây thách thức lớn về mặt chính trị.”
Áp Lực Từ Nợ Công Tăng Cao
Theo các chuyên gia tài chính, việc gia hạn cắt giảm thuế có thể làm tăng nợ quốc gia hơn 4.000 tỷ USD trong thập niên tới. Hiện tại, nợ công đã vượt mức 36.000 tỷ USD. Ngoài ra, Trump còn đề xuất các chính sách thuế mới, chẳng hạn như miễn thuế cho tiền tip và giờ làm thêm, khiến chi phí tổng cộng có thể tăng thêm hàng nghìn tỷ USD.
Để giải quyết áp lực tài chính, các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đang xem xét cắt giảm chi tiêu cho Medicaid và SNAP, tái phân bổ quỹ năng lượng sạch và áp dụng thuế quan để tăng nguồn thu. Tuy nhiên, các biện pháp này đối mặt nhiều thách thức chính trị và thực tiễn, vì chúng có thể không đủ bù đắp chi phí hoặc gây phản ứng tiêu cực từ cử tri.
Cải tổ Medicaid và phiếu thực phẩm
Đảng Cộng hòa cảnh báo rằng chi tiêu cho Medicaid đã tăng mạnh sau khi Đạo luật Chăm Sóc Vừa Túi Tiền (Affordable Care Act, ACA) được mở rộng, gây áp lực lớn lên ngân sách liên bang.
Chủ tịch Ủy ban Ngân sách (Budget Committee) Hạ viện, Jodey Arrington (R-Texas), cho biết rằng việc áp đặt “yêu cầu về việc làm hợp lý và có trách nhiệm” đối với người nhận phúc lợi Medicaid, tương tự như quy định đã áp dụng cho phiếu thực phẩm, có thể tiết kiệm khoảng 100 tỷ MK. Ông cũng cho rằng việc kiểm tra điều kiện nhận Medicaid thường xuyên hơn có thể tiết kiệm thêm 160 tỷ MK. Arrington khẳng định: “Tôi thấy có một số biện pháp hợp lý mà gần 90% người dân sẽ đồng ý.”
Trong phúc trình công bố vào tháng 7, tổ chức Paragon Health Institute cũng gợi ý các thay đổi khác với Medicaid, và ước tính rằng những thay đổi này có thể giảm thâm hụt ngân sách liên bang hơn 500 tỷ MK trong vòng một thập niên.
Về chương trình SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program, Chương trình trợ cấp dinh dưỡng bổ túc), Đảng Cộng hòa muốn hạn chế quyền tăng phúc lợi của tổng thống và kiểm soát mức điều chỉnh phúc lợi theo lạm phát. Một số ý tưởng khác bao gồm giới hạn loại thực phẩm người nhận SNAP được mua và mở rộng yêu cầu việc làm để nhận trợ cấp.
Việc giới hạn các mặt hàng thực phẩm mà người nhận SNAP có thể mua cũng có thể giảm chi phí. Một số nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đang xem xét mở rộng yêu cầu về việc làm để đủ điều kiện nhận SNAP, theo kế hoạch được tổ chức Heritage Foundation ủng hộ trong Dự án 2025 (Project 2025).
Tác Động Chính Trị và Xã Hội
Kế hoạch cải tổ gây lo ngại sâu sắc vì ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của hơn 70 triệu người hưởng Medicaid và hàng triệu người phụ thuộc SNAP. Một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa thừa nhận rằng các biện pháp này có thể dẫn đến phản ứng dữ dội từ cử tri, đặc biệt ở các bang mà chương trình an sinh xã hội có vai trò quan trọng.
Khi Đảng Cộng hòa từng cố gắng cắt giảm Medicaid vào năm 2017, họ đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ, khiến kế hoạch thất bại dù kiểm soát cả Bạch Ốc và Quốc hội. Lần này, nhiều chuyên gia chính sách dự đoán các dự luật cắt giảm sẽ khó được đưa vào dự luật thuế mới nếu nó cũng bao gồm các điều khoản giảm thuế cho doanh nghiệp.
Lần gần nhất Đảng Cộng hòa kiểm soát cả Quốc hội và Tòa Bạch Ốc là trong hai năm đầu nhiệm kỳ đầu tiên của Trump. Khi đó, họ suýt nữa đã bãi bỏ Bảo Hiểm Chăm Sóc Sức Khỏe Vừa Túi Tiền (Obamacare), chỉ thiếu một phiếu trong Thượng viện để thông qua. Tuy nhiên, kế hoạch cắt giảm chi tiêu Medicaid của họ đã gây ra phản ứng dữ dội, ngay cả ở các tiểu bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát, vì lo ngại rằng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của hàng triệu người dân.
Bobby Kogan, giám đốc chính sách ngân sách liên bang tại Trung tâm Tiến bộ Hoa Kỳ, nhận xét: “Nhiều đề nghị tiết kiệm đạt được không phải bằng cách giảm lãng phí mà là khiến những người đủ điều kiện không thể ghi danh thành công do thủ tục hành chính rườm rà.”
Nếu Quốc hội từ chối giảm chi tiêu cho Medicaid, Đảng Cộng hòa có thể vẫn thực hiện được việc này. Mặc dù Trump đã hứa bảo vệ Medicaid trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016, chính quyền Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên đã cho phép 13 bang do GOP lãnh đạo thêm yêu cầu về việc làm vào chương trình Medicaid. Đây là một thay đổi gây tranh cãi và đã trở thành trọng tâm của các cuộc chiến pháp lý. Trên thực tế, yêu cầu này chỉ được thực thi hoàn toàn ở tiểu bang Arkansas trong vòng 5 tháng. Chỉ trong 5 tháng, khoảng 18,000 người đã bị loại khỏi chương trình.
Chính quyền Biden đã hủy bỏ việc cho phép các bang áp đặt yêu cầu về việc làm đối với người tham gia Medicaid, với lý do là những yêu cầu này làm tăng gánh nặng hành chính, nhằm loại bỏ người thụ hưởng ra khỏi chương trình vì thủ tục rườm rà và có thể gây hại đến sức khỏe của họ. Tuy nhiên, theo nhiều viên chức, chính quyền Trump sắp tới có thể sẽ cấp lại “ngoại lệ” cho phép các bang áp đặt các yêu cầu này.
Những người ủng hộ chính sách này bao gồm Bobby Jindal, cựu thống đốc bang Louisiana, từng chỉ trích Medicaid vì cấu trúc cồng kềnh và kém hiệu quả. Ông này được một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa đưa ra giữ một vai trò quan trọng trong chính quyền Trump sắp tới.
Ngoài ra, chính quyền mới của Trump có thể ngưng lại mọi nỗ lực của chính quyền Biden nhằm bảo vệ những người bị mất bảo hiểm Medicaid khi các biện pháp bảo vệ trong thời đại dịch hết hiệu lực.
Tổ chức Paragon đã đưa ra gợi ý rằng chính phủ liên bang nên giảm dần các khoản thanh toán cho Medicaid, đặc biệt là đối với những người được hưởng bảo hiểm từ việc mở rộng Medicaid theo Luật ACA. Họ cho rằng cách phân bổ ngân sách hiện nay vừa không hợp lý về mặt hiệu quả, vừa không công bằng về mặt hỗ trợ đối tượng và khu vực cần thiết nhất.
Nhiều ý kiến từ phe bảo thủ cho rằng việc cắt giảm ngân sách y tế liên bang là cần thiết, vì các khoản chi tiêu cho y tế là một trong những yếu tố chính gây ra thâm hụt ngân sách.
Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ viện vào những năm 1990 và hiện là cố vấn chính sách cho Đảng Cộng hòa, cho biết: “Không thể nói đến việc cân bằng ngân sách hay hạn chế chi tiêu một cách nghiêm túc mà không ngó ngàng gì đến các vấn đề y tế. Vẫn còn nhiều cách để cải thiện hiệu quả và nâng cao chất lượng hệ thống chăm sóc sức khỏe.”
Nguyên Hòa tổng hợp
Nguồn: “Trump allies eye overhauling Medicaid, food stamps in tax legislation” được đăng trên trang Washingtonpost.com.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình