Thầy Tuệ Sỹ: Đỗ Hồng Ngọc viết
về Phật học y như ghi toa bác sỹ
Nguyên Giác
Bạn cần một tác phẩm về Phật học, và về Thiền tập được giải thích rất khoa học dưới mắt của một bác sĩ, và có thể thích nghi cho mọi thế hệ già và trẻ thực hành ngay khi đọc xong? Hẳn là nhiều người có thể dễ dàng đoán ra tác giả đó là ai: tác giả Đỗ Hồng Ngọc là một bác sĩ, cũng là một nhà văn, nhà thơ, có nhiều tác phẩm về Phật học nổi tiếng, và bản thân họ Đỗ cũng được nhiều cơ sở văn hóa mời tới nói chuyện và hướng dẫn về Thiền tập.
Tác phẩm song ngữ Việt-Anh nhan đề "Con Đường Dẫn Tới An Lạc & Hạnh Phúc || The Path Leading to Peace and Joy" của Đỗ Hồng Ngọc, với người dịch sang tiếng Anh là Nguyên Giác Phan Tấn Hải đã bắt đầu lưu hành trên mạng Amazon từ hôm nay. Các bản Anh dịch đã được thực hiện từ nhiều năm trong thập niên qua, và bây giờ sách song ngữ này được ấn hành với một số bạn văn thúc giục, hỗ trợ, đọc bản văn, vẽ bìa -- trong đó có Nguyễn Thị Khánh Minh, Trần Thị Nguyệt Mai, Thanh Lương, Lê Lạc Giao, Lê Giang Trần, Đinh Trường Chinh...
Dịch giả Nguyên Giác giải thích rằng anh học tiếng Anh theo công thức mẫu câu thuộc lòng qua nhiều thập niên dịch tin tức cho nghề báo, nên cũng lúng túng với các câu rất mực văn chương và Phật học uyên bác của Đỗ Hồng Ngọc, và gặp trở ngại trong nghề dịch là đã phải ba lần bỏ cuộc trong khi dịch bài "Phương Não Cõi Tịnh" của Thầy Tuệ Sỹ nơi đầu sách vì chữ nghĩa Phật học của Thầy rất mực uyên áo, thượng thừa. Đành chờ một thời gian cho lắng đọng, lần thứ tư dịch tiếp, nguyện là dịch để cúng Tam Bảo, bấy giờ mới xong bài của Thầy Tuệ Sỹ.
Thầy Tuệ Sỹ đã viết về tác giả Đỗ Hồng Ngọc thế nào? Thầy viết bài "Phương Nào Cõi Tịnh" và ghi là từ cảm hứng “Cõi Phật Đâu Xa” của Đỗ Hồng Ngọc. Nơi trang 18 của sách "Con Đường Dẫn Tới An Lạc & Hạnh Phúc || The Path Leading to Peace and Joy," Thầy Tuệ Sỹ ghi một nhận xét:
"...như Đỗ Hồng Ngọc viết trong Cõi Phật Đâu Xa: anh viết Kinh dễ dàng và cũng rất thận trọng cân nhắc, y như bác sỹ viết toa thuốc..." (trang 18)
Y như bác sỹ viết toa thuốc? Chưa hết. Thầy Tuệ Sỹ trong bài đó đã nói rõ hơn về cách họ Đỗ hiểu theo cách y sỹ chẩn đoán bệnh, trích:
"Để khỏi phải bối rối, choáng ngợp trước những từ ngữ và lý luận biện chứng siêu nghiệm, từ nhất nguyên tuyệt đối của Phạm-Ngã nhất thể, cho đến “Như Lai đến mà không đến, đi mà không đi”, chúng ta cũng có thể bắt đầu với nhận thức đơn giản hơn từ dẫn giải bởi Đỗ Hồng Ngọc, hiểu theo cách y sỹ chẩn đoán bệnh:
“Ở tại nơi sanh tử mà chẳng làm việc ô trược, trụ nơi Niết-bàn mà chẳng diệt độ mãi; hành tánh không mà vẫn trồng các cội công đức; hành vô tướng mà vẫn độ chúng sanh; hành vô khởi mà khởi tất cả thiện hạnh…”" (trang 19)
Rồi với lời khen rất hiếm hoi dành cho cư sĩ Đỗ Hồng Ngọc, Thầy Tuệ Sỹ cũng viết: “Trong đoạn dẫn của Đỗ Hồng Ngọc nêu trên, chúng ta thấy Bồ-tát tu tâm như một Thánh giả Thanh văn xuất thế, nhưng hành đạo như một phàm phu trong sinh tử: trong bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn. Đó là căn bản của tư duy bất nhị. Thánh nhân xuất thế, và phàm phu sinh tử, hai mặt phản diện mà lại đồng nhất thể tính.” (trang 21)
Sách "Con Đường Dẫn Tới An Lạc & Hạnh Phúc || The Path Leading to Peace and Joy" là một tuyển tập song ngữ, phần tiếng Việt in nơi nửa đầu sách, và tiếng Anh in ở phần sau, sẽ thích nghi cho tất cả các gia đình vì là tuyển tập 15 bài viết về Phật học của Đỗ Hồng Ngọc, tất cả đều rất cụ thể, giải thích về thực hành cụ thể. Trong khi đó phần tiếng Anh của sách sẽ thích nghi cho thế hệ trẻ ở hải ngoại không đọc được tiếng Việt.
Tác giả Đỗ Hồng Ngọc tâm sự trong Lời Ngỏ: "Tôi không phải là thi sĩ, không phải là tu sĩ, tôi chỉ là một bác sĩ, một người thầy thuốc, nên khi phải hành nghề, phải giúp đỡ bạn bè, hàng xóm, kẻ nhức đầu, người đau lưng… và trước hết là phải chữa bệnh cho chính mình. Có những lúc thuốc men chỉ chữa được cái đau mà không chữa được cái khổ, chữa được “triệu chứng” bên ngoài mà không chữa được “căn nguyên” sâu xa, tầng tầng, lớp lớp bên trong. Tôi đành chia sẻ những điều tôi nghĩ, tôi cảm, tôi nghe. Có thể đúng. Có thể sai. Có thể không đúng không sai. Có khi hiệu quả, có khi không. Có người hợp mà không có dị ứng. Vậy nên nếu tình cờ mà đọc được những dòng này thì xin hiểu cho mà đừng trách. Nếu muốn, có thể tủm tỉm cười một mình. Cũng chẳng khoái ru!" (Con Đường Dẫn Tới An Lạc & Hạnh Phúc, trang 12, 13)
Cư sĩ Nguyên Giác trong Lời Bạt của sách đã ghi nhận: "Đỗ Hồng Ngọc là một bác sĩ, nhưng anh cũng nổi tiếng làm thơ hay từ thời sinh viên. Trong khi tôi đọc, thưởng thức, và thán phục các vần thơ tuyệt vời của anh, nhưng tận cùng thích nhất vẫn là đọc Đỗ Hồng Ngọc viết về kinh Phật. Chính nơi lĩnh vực này, họ Đỗ viết gì cũng hay, viết ngắn cũng hay, viết dài cũng hay, viết về Thiền thở cũng hay, viết về ngũ uẩn giai không của Tâm Kinh cũng hay, viết về ưng vô sở trụ của Kinh Kim Cang cũng hay, viết về Kinh Pháp Hoa, Kinh Duy Ma Cật cũng hay. Và tôi tin, nhiều thế hệ sau sẽ nhớ tới một Đỗ Hồng Ngọc viết về lĩnh vực này, đó là những gì anh đã đọc, đã hiểu, đã sống và đã ghi xuống các trang giấy trọn một pháp giới học Phật của anh." (trang 161)
Về phương diện thực hành, Cư sĩ Nguyên Giác nhận định về cách viết của tác giả: "Một điểm đặc biệt trong Tôi Học Phật của Đỗ Hồng Ngọc, và cũng hiếm thấy nơi các tác giả khác: bạn có thể ngưng ở bất kỳ trang nào, ở bất kỳ dòng chữ nào, để tự nghiệm những lời kinh được chú giải ngay trên thân và tâm của bạn. Bạn hãy đọc rất chậm và hãy nghiệm như thế, nơi từng hơi thở của bạn, nơi từng niệm và nơi từng cảm thọ của bạn. Những dòng chữ Đỗ Hồng Ngọc viết xuống trong sách cũng là từ các thể nghiệm thực chứng của tác giả. Đó là những dòng trực giải kinh Phật rất mực trang nghiêm, nơi đó từng dòng chữ đã trở thành những trận mưa hoa để cúng dường chư Phật. Nơi đó là hạnh phúc, là an lạc và là vô lượng công đức." (trang 166)
Với 15 bài trong tuyển tập, Đỗ Hồng Ngọc viết về Thiền, về đến để mà thấy, về con đường an lạc, về tự phồng hộ trọn ngày (sáng, trựa, chiều, tối), về Buông, về thả lòng toàn thân, về chuyện ăn, về chuyện làm cho cha mẹ già vui, và rất nhiều đề tài cần thiết cho các thế hệ già trẻ...
Tiểu sử tác giả được Đặc san Văn Hóa Phật Giáo (2021) tóm tắt như sau: Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, bút hiệu Đỗ Nghê, sinh năm 1940 tại Phan Thiết, Bình Thuận. Tốt nghiệp Tiến sĩ Y khoa Quốc gia, Y khoa Đại học đường Sài Gòn (1969), là bác sĩ chuyên khoa Nhi. Tu nghiệp Y tế công cộng tại Đại học Harvard Hoa Kỳ (1993) và Giáo dục sức khỏe tại CFES, Pháp (1997). Là Giảng viên Thỉnh Giảng Đại học Y Khoa Sài Gòn; Trưởng Bộ môn Khoa học hành vi - Giáo dục sức khỏe Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Ngoài vai trò là bác sĩ, nhà giáo ông còn là một nhà thơ, nhà văn nổi tiếng. Ông viết nhiều tác phẩm đa dạng và rất được độc giả yêu thích. Đặc biệt sau này ông viết chuyên sâu các tác phẩm về Phật học, Thiền học với giọng văn nhẹ nhàng nhưng rất thuyết phục, dung chứa nhiều tư liệu đông tây giá trị và các kinh nghiệm tu tập. Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc học, hiểu và thực hành thâm sâu nhưng rất thực tế giáo lý Phật-đà.
Tác phẩm song ngữ Việt-Anh "Con Đường Dẫn Tới An Lạc & Hạnh Phúc || The Path Leading to Peace and Joy" của Đỗ Hồng Ngọc, với dịch giả là Nguyên Giác do Nhà Xuất Bản Triết Văn đưa lên lưu hành ở mạng Amazon, với địa chỉ:
https://www.amazon.com/dp/B0GZD4FS52
Sách cũng có thể tìm bằng cách vào Amazon.com và gõ nhóm chữ "do hong ngoc"...
Từ trái, Đỗ Hồng Ngọc, Nguyên Giác.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình