Một sinh vật nhỏ bằng trái banh golf, màu xanh nhạt, sống sâu dưới đáy biển gần quần đảo Galápagos, vừa được xác nhận là một loài bạch tuộc hoàn toàn mới.
Các nhà khoa học tại Charles Darwin Foundation vừa phát hiện một loài bạch tuộc mới ở vùng biển sâu gần quần đảo Galápagos. Loài này được đặt tên khoa học là Microeledone galapagensis.
Phát hiện này diễn ra trong lúc nhóm nghiên cứu đang dùng thiết bị lặn điều khiển từ xa để quan sát đáy biển. Trên màn ảnh, một sinh vật tám chân, nhỏ bằng trái banh golf, màu xanh nhạt, bất ngờ xuất hiện. Trong đoạn âm thanh ghi lại từ cuộc khảo sát, có thể nghe tiếng các nhà khoa học sửng sốt: “Nó nhỏ xíu!” rồi “Nó màu xanh!”
Ban đầu, nhóm nghiên cứu chưa biết sinh vật này thuộc loài nào. Họ gởi mẫu và hình ảnh đến Janet Voight, một chuyên gia về bạch tuộc. Voight cho biết bà lập tức nhận ra đây là một điều rất đặc biệt.
“Tôi chưa từng thấy thứ gì như vậy,” Voight nói.
Thay vì mổ mẫu vật duy nhất đang có trong tay, Voight dùng hình chụp X-quang và chụp cắt lớp điện toán để dựng mô hình ba chiều, nhờ đó quan sát được cấu trúc bên trong của con bạch tuộc mà không làm hư hại mẫu vật.
Điểm dễ nhận thấy nhất của loài bạch tuộc mới là màu sắc khác thường. Phần lưng của nó có màu xanh nhạt, một màu hiếm trong thiên nhiên. Mặt dưới lại có màu tím rất đậm. Theo các nhà nghiên cứu, màu tím này có thể giúp nó tự che giấu khi săn mồi.
Voight giải thích rằng nếu con mồi phát sáng, ánh sáng ấy có thể lôi kéo các loài săn mồi khác đến gần. Khi đó, con bạch tuộc dùng phần màng sẫm màu phía dưới để phủ lên con mồi, che bớt ánh sáng và giữ an toàn cho chính nó.
Ngoài màu sắc, điều làm các nhà khoa học chú ý là nơi sinh sống của loài này. Microeledone galapagensis thuộc họ Megaleledonidae, một nhóm bạch tuộc thường có một hàng giác hút trên mỗi tay. Nhưng các loài họ hàng của nó thường lớn hơn nhiều và sống trong vùng biển lạnh gần Nam Cực. Việc tìm thấy một loài nhỏ bé như vậy gần Galápagos là điều không ai ngờ.
Phát hiện này nối tiếp việc bốn loài bạch tuộc mới được tìm thấy tại Costa Rica vào năm 2024. Hiện nay, thế giới đã biết khoảng hơn 300 loài bạch tuộc, sống rải rác trong các đại dương.
Nhưng biển sâu vẫn còn là một cõi gần như chưa được biết hết. Các nhà khoa học ước tính nhiều vùng đáy biển vẫn chưa được khảo sát đầy đủ. Bên dưới ấy có thể còn nguyên những cảnh quan xa lạ, những sinh vật kỳ dị, và những loài chưa từng được ghi nhận.
Bạch tuộc từ lâu đã là một trong những sinh vật khiến con người ngạc nhiên nhiều nhất. Chúng biết giải những bài toán đơn giản, có thể luồn qua những khe hở tưởng như không thể, và nhờ các tế bào sắc tố đặc biệt, chúng đổi màu, đổi dáng gần như trong nháy mắt.
Vì vậy, mỗi khi một loài bạch tuộc mới được tìm thấy, cảm giác kinh ngạc ấy dường như vẫn còn nguyên.
Ngay cả Voight, người đã dành bốn mươi năm để nghiên cứu bạch tuộc, cũng nói việc được nhìn thấy những loài sống sâu dưới biển là một may mắn hiếm có.
“Rất ít người trên trái đất từng được thấy chúng,” bà nói. “Tôi chỉ thấy mình may mắn vì được làm việc với chúng.” (VB)
Nguồn: Theo Heather Wake, viết trên Upworthy, qua Yahoo News ngày 27 Tháng Năm, 2026.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình