- Giá Xăng Lễ Labor Day Cao Kỷ Lục, Diesel Lên $5.85/Gallon
- Mỹ Thêm 162,000 Việc Làm, Áp Lực Lạm Phát Lại Tăng
- Tòa Missouri Chặn Bản Đồ Bầu Cử Có Lợi Cho Cộng Hòa
- Nhân Viên Ice Bị Truy Tố Vì Khai Gian Trong Vụ Bắn Người Venezuela
- Dân Chủ Nhắm Khôi Phục Medicaid, Aca Và Mở Rộng Medicare Nếu Thắng Hạ Viện
- Israel Muốn Trump Hậu Thuẫn Kế Hoạch Cưỡng Bức Người Palestine Rời Gaza
- Trump Sẽ Dùng Chiếc 747 Qatar Đi Ireland Dù Chưa Nâng Cấp Xong An Ninh
- Ice Cấm Ôm Người Thân Tại Trại Giam Di Trú Lớn Nhất California
- Tử Vong Vì Ung Thư Liên Quan Đến Rượu Tăng Gấp Đôi Tại Mỹ
- Thuốc Giảm Cân Giúp Người Gọn Đi, Nhưng Tóc Có Thể Đi Theo
Giá Xăng Lễ Labor Day Cao Kỷ Lục, Diesel Lên $5.85/Gallon
Người Mỹ bước vào cuối tuần Labor Day với giá xăng cao nhất từng thấy vào dịp lễ này, trong khi dầu diesel cũng lập kỷ lục mới $5.85 một gallon. Giá nhiên liệu tăng đang đè thêm lên túi tiền người dân và gây khó cho Tổng Thống Donald Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, sau khi ông từng hứa kéo giá năng lượng xuống.
GasBuddy dự đoán giá xăng trung bình trong ngày Labor Day sẽ ít nhất $4.03 một gallon, so với $3.16 một năm trước. Kỷ lục cũ cho dịp lễ này là $3.83, lập năm 2012. Giá xăng thường trên toàn quốc hôm Thứ Sáu đã lên khoảng $4.15 một gallon.
Dầu diesel còn tăng mạnh hơn, lên $5.85 một gallon, vượt kỷ lục năm 2022. Một năm trước, diesel chỉ khoảng $3.71. Đây là nhiên liệu chính của xe tải, máy kéo, tàu hỏa, tàu thủy và máy móc xây cất, nên giá diesel tăng có thể kéo theo tiền chuyên chở thực phẩm, quần áo và hàng tiêu dùng.
Một nguyên nhân lớn là chiến cuộc Mỹ–Iran tiếp tục gây trở ngại cho đường vận chuyển dầu qua Eo Biển Hormuz, một trong những thủy lộ dầu quan trọng nhất thế giới.
Chính quyền Trump đã thử nhiều cách để kéo giá xuống: họp với các hãng lọc dầu, ký thỏa thuận dầu với Venezuela, nới một số quy định vận chuyển và lấy dầu từ kho dự trữ quốc gia. Nhưng giới chuyên môn cho rằng phần lớn những biện pháp có thể giúp ngay đã được dùng, còn việc tăng mạnh khả năng lọc dầu trong nước phải mất nhiều năm.
Theo Brown University, từ khi chiến cuộc với Iran bắt đầu, giá xăng và diesel tăng đã khiến người Mỹ phải trả thêm khoảng $97 tỷ, tương đương hơn $740 cho mỗi gia đình.
Mỹ Thêm 162,000 Việc Làm, Áp Lực Lạm Phát Lại Tăng
Thị trường lao động Hoa Kỳ bất ngờ mạnh trở lại trong tháng Tám, với 162,000 việc làm mới, cao gấp hơn hai lần mức 65,000 mà giới kinh tế dự đoán. Tỷ lệ thất nghiệp giữ nguyên ở mức thấp 4.1%.
Bộ Lao Động cũng sửa lại số liệu tháng Sáu và tháng Bảy, cộng thêm tổng cộng 55,000 việc làm so với báo cáo trước. Riêng tháng Bảy, thay vì mất 23,000 việc làm như công bố ban đầu, nền kinh tế thực ra có thêm 21,000. Nhà hàng và quán rượu tuyển thêm 59,000 người, ngành xây cất thêm 22,000 và kỹ nghệ chế tạo thêm 16,000.
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn sáng. Tiền lương trung bình mỗi giờ chỉ tăng 3.1% so với một năm trước, mức tăng yếu nhất kể từ tháng Năm 2021, trong khi giá sinh hoạt vẫn cao. Tốc độ tuyển người hiện nay cũng còn thấp hơn nhiều so với mức trung bình 166,000 việc làm mỗi tháng trong hai năm 2023-2024.
Điều đáng chú ý hơn là báo cáo việc làm quá mạnh có thể khiến Ngân Hàng Trung Ương Hoa Kỳ khó hạ lãi suất, thậm chí phải cân nhắc tăng lãi suất trở lại. Lạm phát hiện ở mức 3.7% theo thước đo Fed thường theo dõi, còn khá xa mục tiêu 2%. Fed sẽ họp ngày 15-16 tháng Chín, sau khi có thêm báo cáo lạm phát vào tuần tới.
Nói cách khác, tin vui của người tìm việc lại có thể trở thành tin không vui cho người đang vay mua nhà, mua xe hay mang nợ thẻ tín dụng: kinh tế càng khó nguội, lãi suất càng khó xuống.
Tòa Missouri Chặn Bản Đồ Bầu Cử Có Lợi Cho Cộng Hòa
Tối Cao Pháp Viện Missouri hôm Thứ Năm, 3 tháng Chín, đồng thanh bác việc dùng bản đồ địa hạt bầu cử Quốc Hội mới được Tổng Thống Donald Trump ủng hộ trong cuộc tổng tuyển cử tháng Mười Một, đồng thời ra lệnh đưa bản đồ này ra cho cử tri toàn tiểu bang quyết định.
Phán quyết là một thất bại hiếm hoi đối với phía Cộng Hòa trong cuộc chạy đua vẽ lại địa hạt trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Bản đồ mới được tính toán để giúp Cộng Hòa có cơ hội lấy thêm một ghế tại Hạ Viện, nơi đảng này đang giữ thế đa số mong manh.
Tòa cho rằng bản đồ mới thực ra đã bị đình lại từ tháng Mười Hai, sau khi phe chống đối nộp hơn 300,000 chữ ký đòi trưng cầu dân ý. Ngoại Trưởng Missouri Denny Hoskins, thuộc đảng Cộng Hòa, sau đó bác đơn với lý do việc vẽ lại địa hạt Quốc Hội không thể đưa ra trưng cầu.
Tối Cao Pháp Viện Missouri không đồng ý.
“Đơn trưng cầu là hợp pháp, đầy đủ và nộp đúng hạn,” tòa tuyên bố. Vì vậy, bản đồ mới chưa có hiệu lực và chỉ có thể được thi hành nếu cử tri Missouri chấp thuận.
Trong cuộc bầu cử tháng Mười Một, Missouri sẽ trở lại dùng bản đồ được vẽ sau cuộc kiểm tra dân số năm 2020.
Bản đồ bị chặn đặc biệt nhắm vào Địa Hạt 5 tại Kansas City, hiện do Dân Biểu Dân Chủ Emanuel Cleaver nắm giữ. Theo bản đồ mới, địa hạt này được kéo dài sang những vùng nông thôn thiên về Cộng Hòa, khiến gần 59% cử tri trong địa hạt trở thành những người mới được ghép vào.
Bộ Trưởng Tư Pháp Missouri Catherine Hanaway nói tiểu bang sẽ kháng cáo lên Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, gọi phán quyết là một “khủng hoảng hiến pháp.”
Nhưng với phe đòi trưng cầu dân ý, câu chuyện đơn giản hơn nhiều: chính trị gia có thể vẽ đường biên, nhưng lần này cử tri Missouri sẽ có quyền cầm cây bút cuối cùng.
Nhân Viên ICE Bị Truy Tố Vì Khai Gian Trong Vụ Bắn Người Venezuela
Một nhân viên Cơ Quan Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ (ICE) bị cáo buộc khai gian với điều tra viên về vụ bắn một người Venezuela tại Minneapolis đã ra trình diện nhà chức trách liên bang hôm Thứ Năm, 3 tháng Chín. Đây là trường hợp đầu tiên được biết đến trong đó chính quyền Trump truy tố một nhân viên di trú liên bang về hành vi xảy ra trong chiến dịch bố ráp di trú tại Minneapolis.
Christian Castro, 52 tuổi, bị cáo buộc nổ súng xuyên qua cửa một căn nhà hôm 14 tháng Giêng, bắn trúng chân Julio Cesar Sosa-Celis, người Venezuela không có tình trạng cư trú hợp pháp. Sosa-Celis không phải người Castro đang truy đuổi; ông là bạn cùng nhà của người ấy. Castro khai rằng mình bị tấn công trước khi nổ súng.
Dựa một phần vào lời khai của Castro, công tố liên bang lúc đầu truy tố Sosa-Celis và người bạn cùng nhà về tội dùng xẻng xúc tuyết và cán chổi tấn công nhân viên ICE. Nhưng vài tháng sau, chính các công tố viên ấy xin tòa hủy cáo buộc sau khi xem video hiện trường và kết luận Castro cùng những nhân viên khác “dường như đã khai không đúng sự thật.”
Castro hiện bị truy tố liên bang về tội khai gian, có thể lãnh tối đa năm năm tù nếu bị kết án. Một số công tố viên tại Minneapolis từng muốn truy tố ông nặng hơn về tội vi phạm dân quyền, nhưng kế hoạch này gặp sự chống đối từ cấp trên tại Bộ Tư Pháp. Một công tố viên tham gia hồ sơ, Matt Evans, đã phản đối quyết định đó và bị sa thải ngay hôm sau. Bộ Tư Pháp nói chưa có quyết định cuối cùng về việc có truy tố thêm tội dân quyền hay không.
Castro đồng thời còn bị Minnesota truy tố về tội hành hung. Ông từng bị giam tại Texas nhưng được thả sau 90 ngày vì Thống Đốc Greg Abbott chưa chấp thuận dẫn độ về Minnesota. Một thẩm phán liên bang nhận định Abbott có lẽ không có căn bản pháp lý để từ chối dẫn độ, nhưng vì thống đốc chưa chính thức bác yêu cầu nên tòa chưa thể buộc Texas giao Castro cho Minnesota.
Luật sư của Sosa-Celis cho rằng Bộ Tư Pháp đã truy tố Castro quá nhẹ. Phía ACLU Minnesota nói Sosa-Celis đã bị bắn, bị bắt, rồi bị truy tố dựa trên một câu chuyện mà bằng chứng video sau đó chứng minh ngược lại.
Dân Chủ Nhắm Khôi Phục Medicaid, ACA Và Mở Rộng Medicare Nếu Thắng Hạ Viện
Đảng Dân Chủ đang chuẩn bị một chương trình y tế rộng lớn nếu giành lại Hạ Viện trong cuộc bầu cử tháng Mười Một, với ba mục tiêu chính: phục hồi Medicaid, khôi phục trợ cấp ACA và mở rộng Medicare.
Theo The Washington Post, phe Dân Chủ muốn đảo ngược các khoản cắt Medicaid dưới thời Tổng Thống Donald Trump và khôi phục phần trợ cấp tăng cường theo Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Giá Phải Chăng, gọi tắt là ACA. Hai việc này hiện nhận được sự đồng thuận rộng rãi trong đảng.
Song song đó là kế hoạch hạ tuổi được hưởng Medicare xuống dưới 65, thêm quyền lợi nha khoa, khám mắt và máy trợ thính, đồng thời giới hạn số tiền người thụ hưởng phải tự trả mỗi năm. Một số đề nghị còn gồm bảo hiểm công cạnh tranh với hãng tư và bảo hiểm y tế công cộng cho trẻ em cho đến 26 tuổi.
Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội từng ước tính những thay đổi Medicaid hiện nay có thể khiến khoảng 7.5 triệu người mất bảo hiểm trong thập niên tới; thêm khoảng 4 triệu người có thể mất bảo hiểm vì trợ cấp ACA tăng cường đã hết hạn.
Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn đang được thương lượng giữa cánh cấp tiến và ôn hòa của đảng Dân Chủ. Và ngay cả nếu Dân Chủ thắng cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện, Tổng Thống Trump vẫn có thể phủ quyết những dự luật lớn về y tế.
Israel Muốn Trump Hậu Thuẫn Kế Hoạch Cưỡng Bức Người Palestine Rời Gaza
Bộ Trưởng Quốc Phòng Israel Katz cho biết chính phủ Israel đang tìm sự hậu thuẫn của Tổng Thống Donald Trump cho kế hoạch đưa người Palestine ra khỏi Dải Gaza, và cho rằng sự ủng hộ của Hoa Kỳ có thể thuyết phục các quốc gia trong vùng nhận họ.
Phát biểu tại một hội nghị ở Israel, Katz nói ông không thấy “giải pháp thực sự” nào cho Gaza nếu không có việc di dân khỏi vùng này. Theo ông, Israel đã chuẩn bị để đưa người Palestine ra ngoài “bằng đường biển, đường hàng không, bằng mọi cách có thể.” Ông đặc biệt nhắc đến Ai Cập, quốc gia lâu nay phản đối việc cưỡng bức người Palestine rời Gaza.
Katz nói kế hoạch này chưa bị Trump hủy bỏ mà chỉ bị “đóng lại,” và vẫn đang được bàn thảo. Tuy nhiên, Bạch Ốc chưa xác nhận rằng Trump đang thương lượng với Israel về việc đưa dân Palestine ra khỏi Gaza. Kế hoạch hòa bình 20 điểm do Hoa Kỳ đưa ra trước đó cũng không đòi người Palestine phải rời khỏi lãnh thổ này.
Những lời tuyên bố của Katz xuất hiện giữa lúc một số nhân vật hữu khuynh trong chính phủ Israel một lần nữa cổ võ việc đưa dân Gaza sang các quốc gia khác trước cuộc bầu cử Israel vào tháng Mười. Reuters cho biết chính phủ Israel dùng chữ “di dân tự nguyện,” trong khi các nước Ả Rập và nhiều chính phủ khác phản đối việc di chuyển dân Gaza ra khỏi lãnh thổ này.
Về mặt luật quốc tế, Điều 49 của Công Ước Geneva Thứ Tư cấm việc cưỡng bức hoặc trục xuất thường dân khỏi lãnh thổ bị chiếm đóng, ngoại trừ những cuộc di tản tạm thời vì an toàn của dân chúng hoặc vì nhu cầu quân sự cấp thiết, với những điều kiện chặt chẽ.
Trump Sẽ Dùng Chiếc 747 Qatar Đi Ireland Dù Chưa Nâng Cấp Xong An Ninh
Tổng Thống Donald Trump dự tính bay sang Ireland tuần tới trên chiếc Boeing 747 do Qatar tặng, dù những cải tiến an ninh mà chính ông từng nói sẽ được làm đến mức tối đa vẫn chưa hoàn tất. Đây sẽ là chuyến bay quốc tế đầu tiên của Trump trên chiếc 747 này kể từ một vụ báo động an ninh hồi tháng Bảy.
Hoa Kỳ đã chi khoảng $400 triệu để sửa chiếc máy bay Qatar thành phi cơ chở tổng thống. Bạch Ốc chưa cho biết khi nào đợt cải tiến an ninh kế tiếp sẽ bắt đầu, và công việc có thể bị dời đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng Mười Một.
Những lo ngại không phải chỉ trên giấy. Trong chuyến dự hội nghị NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng Bảy, tình báo Hoa Kỳ nhận được tin Iran có thể nhắm vào chiếc máy bay. Trump vì thế không dùng nó để rời Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi lên một chiếc Air Force One cũ trước ống kính truyền hình, ông được bí mật đưa bằng xe chở thức ăn sang một chiếc C-32A và bay sang Anh; chiếc Air Force One kia được giữ lại làm mồi nhử.
Bạch Ốc vẫn khẳng định chiếc 747 Qatar đã được trang bị những biện pháp an ninh cao cấp và đủ an toàn cho tổng thống. Tuy nhiên, các chuyên gia từng đặt câu hỏi liệu chiếc máy bay này có thể được trang bị đầy đủ những hệ thống bảo vệ đặc biệt của Air Force One trong thời gian ngắn hay không.
Chuyến Ireland lần này có cả việc công lẫn việc riêng. Trump dự trù gặp giới lãnh đạo Ireland và đến dự giải Irish Open tổ chức tại sân golf của ông ở Doonbeg.
ICE Cấm Ôm Người Thân Tại Trại Giam Di Trú Lớn Nhất California
Tại trại giam di trú lớn nhất California, một người mẹ có thể lái 300 dặm đến thăm con, nhưng không được ôm con. Không được chạm tay. Không được ngồi chung bàn. Hai người chỉ có thể nhìn nhau qua một tấm kính dày và nói chuyện bằng điện thoại.
Trại California City hiện giam khoảng 1,600 người và do công ty tư nhân CoreCivic điều hành cho Cơ Quan Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ (ICE). Kể từ khi mở cửa cách đây một năm, nơi này cấm hoàn toàn những cuộc thăm viếng có tiếp xúc thân thể.
Lệnh cấm gây tranh cãi vì ngay cả nhiều nhà tù giam người đã bị kết án trọng tội vẫn cho thân nhân ngồi chung bàn và tiếp xúc trực tiếp, trừ khi có lý do an ninh cụ thể. California City lại là nơi giam người vì hồ sơ di trú, phần lớn trong lúc chờ tòa xét trường hợp của họ.
Một cuộc thanh tra của Bộ Tư Pháp California còn cho thấy việc này mâu thuẫn với chính quy định của CoreCivic cho phép tiếp xúc thân thể và chỉ hạn chế khi có nguy cơ an ninh.
CoreCivic nói việc cấm tiếp xúc là cần thiết vì lý do an ninh và để ngăn đồ cấm lọt vào trại. Nhưng hình ảnh do Bộ Tư Pháp California công bố cho thấy phòng thăm viếng vẫn có bàn ghế dành cho những cuộc gặp trực tiếp — khu vực từng được sử dụng khi nơi này còn là nhà tù tiểu bang. Người bị ICE giam hiện không được bước vào đó.
Những người bị giam cùng gia đình họ đang vận động dưới tên “Hugs Beyond Bars,” yêu cầu được quyền ôm người thân. Đến nay, CoreCivic và viên quản đốc trại vẫn chưa đáp ứng yêu cầu này.
Tử Vong Vì Ung Thư Liên Quan Đến Rượu Tăng Gấp Đôi Tại Mỹ
Số người Mỹ chết vì các loại ung thư có liên quan đến rượu đã tăng hơn gấp đôi trong ba thập niên, từ khoảng 11,400 người năm 1990 lên hơn 23,100 người năm 2023, theo một nghiên cứu mới đăng trên The Lancet Regional Health – Americas.
Điều đáng chú ý là tác hại không chỉ nằm ở gan. Các nhà nghiên cứu ghi nhận rượu có liên hệ với nhiều loại ung thư khác, gồm ung thư ruột già và trực tràng, thực quản, vú, tụy và tiền liệt tuyến.
Nguy cơ cũng có thể bắt đầu ở mức uống khá thấp. Nghiên cứu dẫn những dữ kiện cho thấy chỉ từ 5 đến 15 gram cồn mỗi ngày đã có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Một ly rượu tiêu chuẩn tại Hoa Kỳ chứa khoảng 14 gram cồn nguyên chất — nghĩa là ngay một ly mỗi ngày cũng nằm trong khoảng đáng lưu ý.
Bác sĩ Chinmay Jani, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết nhiều người biết rượu có thể gây ung thư gan, nhưng ít người nhận thức đầy đủ mối liên hệ giữa rượu với hàng loạt loại ung thư khác.
Nghiên cứu dựa trên hơn 30 năm dữ kiện của chương trình Global Burden of Disease. Các nhà nghiên cứu lưu ý đây là nghiên cứu quan sát nên không thể chứng minh rằng rượu là nguyên nhân duy nhất trong từng ca tử vong, hưng kết quả cho thấy giảm uống rượu cũng là một cách giảm nguy cơ ung thư.
Thuốc Giảm Cân Giúp Người Gọn Đi, Nhưng Tóc Có Thể Đi Theo
Thuốc giảm cân GLP-1 như Ozempic và Zepbound đang giúp nhiều người bớt cân, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy ở một số nam giới, mái tóc cũng có thể “bớt” theo.
Các nhà nghiên cứu tại NYU Langone Health tìm thấy mối liên hệ giữa gene điều khiển thụ thể GLP-1 và chứng hói đầu ở nam giới. Những người có mức biểu hiện gene GLP1R cao hơn có xác suất bị hói đầu kiểu nam cao hơn khoảng 7%.
Từ trước đến nay, chuyện rụng tóc khi dùng thuốc giảm cân thường được cho là hậu quả của việc xuống cân quá nhanh. Cơ thể gặp thay đổi lớn có thể đẩy nhiều sợi tóc vào giai đoạn nghỉ cùng lúc, rồi vài tháng sau tóc bắt đầu rụng hàng loạt. Tin đỡ buồn là kiểu rụng tóc này thường chỉ tạm thời và phần lớn sẽ hồi phục sau ba đến bốn tháng.
Nhưng nghiên cứu mới đặt ra một khả năng khác: ở những người vốn có sẵn khuynh hướng hói đầu di truyền, thuốc GLP-1 có thể làm tiến trình ấy đến sớm hơn hoặc chạy nhanh hơn. Thay vì tóc thưa đều khắp đầu, hói đầu thường bắt đầu ở đỉnh đầu hoặc đường chân tóc rút dần lên, và phần tóc đã mất có thể không mọc lại hoàn toàn.
Tuy nhiên nghiên cứu hiện chỉ cho thấy một mối liên hệ di truyền, chưa chứng minh thuốc GLP-1 trực tiếp gây hói và kết quả cũng không có nghĩa mọi người dùng thuốc đều sẽ bị hói. Nghiên cứu hiện chỉ khảo sát nam giới; chưa đủ dữ kiện để áp dụng kết luận này cho phụ nữ.


Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình