Hôm nay,  

ĐỌC “TỔ QUỐC TRĂM NĂM”

13/09/202617:29:00(Xem: 2)
blank

ĐỌC “TỔ QUỐC TRĂM NĂM”

Phan Tấn Hải
 

Tổ Quốc Trăm Năm của nhà văn Lê Lạc Giao – người bạn học cùng thời Đại Học Văn Khoa hơn nửa thế kỷ trước – xuất hiện trước mắt tôi không chỉ là một tác phẩm văn học, mà còn là một mảng ký ức đầy tâm sự của nhiều người cùng thế hệ. Tác giả gọi đây là một "tiểu thuyết hồi ký". Gọi là tiểu thuyết, có lẽ bởi sau nửa thế kỷ dâu bể, ký ức đôi chỗ đã mờ nhạt khó nhớ chính xác, nhưng bản chất của những dòng chữ ghi lại thực tế là một pho hồi ký chân thực rất buồn. Làm sao có thể là hư cấu được, khi lật mở từng trang sách, tôi gặp lại những gương mặt quen thuộc của Khoa Triết năm xưa: Tuệ, Hiền, Kỳ, Tân... Họ là những người bạn học nhiều tài năng và hoài bão, sau bước ngoặt của năm 1975, đã cùng Lê Lạc Giao bước vào những trại tù cải tạo dưới danh phận các sĩ quan của một Miền Nam tự do vừa sụp đổ.

Qua lời kể của nhân vật chính – có tên là Hảo -- người đọc nhìn thấy một thế giới tù ngục nơi nhìn đâu cũng là những hình ảnh bất như ý. Đó là một bức tranh chân thực đến trần trụi, về một thế giới không vui trong các trại tù. Nơi đó, họ suy nghĩ về bản thân và vận mệnh dân tộc. Họ đau đớn, nhưng vẫn rất mực yêu thương nơi họ cùng chia sẻ một tổ quốc chung với những người vùi dập họ. Xin trích lại một đoạn trong Chương 5 của Tổ Quốc Trăm Năm, như lời tự sự của tác giả Lê Lạc Giao: “Tổ quốc trăm năm là thứ tình cảm một đời của những người mang nặng trên vai gánh nợ Việt Nam tự do dân chủ, nhưng lại là những kẻ ngụy quân ngụy quyền của một ngụy tổ quốc đối với kẻ thù chiến thắng họ. Việt Nam chỉ có một, lịch sử Việt Nam cũng chỉ có một thì làm gì có hai tổ quốc. Chỉ có một tổ quốc trăm năm là tổ quốc của một đời người mang tính trường tồn vĩnh cửu. Bất kỳ một người Việt Nam nào lớn lên cũng phải có bổn phận và trách nhiệm đối với tổ quốc trong suốt cuộc đời họ.”
 

Khi bị đẩy vào thế giới tù ngục truy bức, Hảo và nhiều bạn tù vẫn thường dựa vào một thế giới của ký ức về Truyện Kiều và các truyện võ hiệp của Kim Dung. Họ nhớ tới, và họ kể cho nhau nghe. Chi tiết làm tôi suy nghĩ nhiều nhất là hình ảnh Hảo thường mượn cụ Nguyễn Mạnh Nhụ – một bạn tù vong niên – cuốn Tự Điển Truyện Kiều của Đào Duy Anh để đọc. Giữa chốn ngục tù lạnh lẽo, khi tự do bị tước đoạt, tại sao một cuốn truyện thơ của ba thế kỷ trước lại trở thành một người bạn giấy mực vô hình? Phải chăng Hảo, cũng như nhiều người sĩ quan sau năm 1975, đang bị ám ảnh bởi nỗi cô đơn vạn cổ trong bài thơ Độc Tiểu Thanh Ký của Nguyễn Du:

Cổ kim hận sự thiên nan vấn / Phong vận kỳ oan ngã tự cư.

(Khối hận cổ kim trời khó hỏi / Cái án phong lưu tớ tự mang)

Tại sao những người sĩ quan miền Nam trong những ngày tháng lao lung lại tìm về với Truyện Kiều? Câu trả lời có lẽ nằm ở sự đồng vọng của số phận. Nguyễn Du sinh ra và lớn lên trong một thời nội chiến, gia đình ly tán đôi bờ cung kiếm, bản thân nhà thơ phải nếm trải mười năm gió bụi, có những năm phải trốn sang Trung Hoa. Những người sĩ quan cải tạo sau năm 1975 nhìn vào Nguyễn Du và chợt nhận ra chính bóng hình mình trong cuộc bể dâu ấy.

Ngôn ngữ của Truyện Kiều là ngôn ngữ của vết thương, của những thân phận bất như ý, của ly hương và bị phản bội. Vào trại cải tạo, mất đi chính thể, danh dự bị vùi dập, tương lai mịt mờ không hẹn ngày về, họ thấy mình cũng đang dấn bước vào một thập niên lưu lạc. Các dòng thơ trong Truyện Kiều – những âm vang họ được nghe từ lời ru của mẹ, được ngâm vịnh bên hiên nhà thuở niên thiếu, hay học dưới mái trường xưa – nay như dường trở thành liều thuốc xoa dịu vết thương:

Đã mang lấy nghiệp vào thân

Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa
 

Bên cạnh những câu thơ trong Truyện Kiều, Tổ Quốc Trăm Năm còn ghi nhận về một không gian văn hóa đặc biệt khác trong tù: tiếng thì thầm kể cho nhau nghe những pho truyện võ hiệp của Kim Dung.

Tại sao lại là Kim Dung giữa bốn bức tường giam? Bởi vì những người sĩ quan thất thế ấy đã tìm thấy hình ảnh mình trong các hiệp khách bước ra từ trang sách. Họ thấy mình trong một Kiều Phong cô độc giữa thù hận triều đình, một Trương Vô Kỵ đứng giữa lằn ranh chính-tà khó phân, một Lệnh Hồ Xung lãng tử bị môn phái ruồng bỏ, hay một Dương Quá, một Tạ Tốn đầy vết thương nhưng ngạo nghễ với đời. Họ đều là những bậc anh hùng tài hoa, mang tài năng lớn nhưng bị bánh xe lịch sử vùi dập, rồi trở thành những kẻ lưu vong, bị triều đình truy đuổi.

Trong không gian truy bức đầy gian nan của trại giam, những câu chuyện về tình huynh đệ của Nhậm Ngã Hành và Hướng Vấn Thiên, hay khí phách xem cái chết nhẹ tựa lông hồng của các hiệp khách đã trở thành một vùng tự do mới. Nơi đó, cai ngục không thể chen vào, và quản giáo không thể tước đoạt. Đó là cách họ lưu giữ ký ức về tình chiến hữu, về danh dự quân ngũ và khí tiết của những chàng trai Miền Nam yêu thương tự do.

Điều nhìn thấy rõ nhất ở những người bạn của tôi trong Tổ Quốc Trăm Năm là họ không nuôi dưỡng lòng căm thù. Giữa dòng thác lịch sử vùi dập mình xuống tận đáy các đợt sóng đau buồn, họ vẫn rất mực yêu thương miền đất và dân tộc đã nuôi lớn họ. Họ nhận ra lịch sử trăm năm của dân tộc dài rộng hơn rất nhiều so với những năm tháng tù đày của cá nhân.
 

Trong tác phẩm của Lê Lạc Giao, cả Truyện Kiều và thế giới võ hiệp Kim Dung hiện lên như một ký ức văn hóa song song với đời thực. Cả hai thế giới ấy đều nói về thời loạn, nơi quyền lực chính trị và triều đình thường đại diện cho sự bất công, gian ác. Sự tương đồng ấy chạm đúng vào tâm trạng của những người tù sau một cuộc chiến huynh đệ tương tàn kéo dài nhiều thập niên.

Với hầu hết (xin nói rằng hầu hết) các nhân vật trong Tổ Quốc Trăm Năm, đọc Kiều hay kể chuyện Kim Dung trong tù không đơn thuần là hoài niệm văn chương cho vui. Đó là một nghi thức tự nhìn thấy mình đang giữ gìn phẩm giá, là ngôn ngữ ẩn kín để diễn đạt nỗi đau, và là phương cách duy nhất để sống sót về mặt tinh thần.

Thực sự, tôi đã nhìn thấy những năm trong trại cải tạo của các bạn tôi qua lời kể trong tiểu thuyết hồi ký Tổ Quốc Trăm Năm của Lê Lạc Giao: y hệt như thân phận bất như ý của Nguyễn Du sau nhiều thập niên nội chiến và ly tán đã ngồi xuống viết những dòng thơ trong Truyện Kiều. Và tôi nhìn thấy các bạn tôi qua lời kể của các trang sách này cũng y hệt như các nhân vật trong truyện võ hiệp Kim Dung: với nhiều tài năng và hoài bão, họ đã yêu thương say đắm dân tộc mình và đã chọn xông vào một cuộc nội chiến rất mực đau đớn để rồi bị lịch sử vùi dập. Các trang sách của Lê Lạc Giao đã ghi lại những năm trong tù bi thương đó, và đã kể lại trọn vẹn mối tình say đắm và đau đớn của các sĩ quan Miền Nam với tổ quốc của họ.

.

SƠ LƯỢC TIỂU SỬ NHÀ VĂN LÊ LẠC GIAO:
Bút hiệu: Lê Lạc Giao -Tên thật : Lê Tấn Hà. Sinh năm 1951 tại Khánh Hòa Việt Nam. Đại học Văn Khoa ban Triết 1970-1974. Công chức chế độ cũ, sau 30-4-1975 đi tù cải tạo 8 năm. Sang định cư Hoa Kỳ tháng 3/1993. Chuyên viên Dữ Liệu công ty Boeing 22 năm. Về hưu 2017. Cư trú tại Orange County, California. Các bút hiệu khác: Hồ Lạc Hồng, Lê Diên Thủy.
.
Sách đã xuất bản:
- Một Thời Điêu Linh (tập truyện/2013)
- Nửa Vầng Trăng Ký Ức (tập truyện/2015)
- Có Một Thời Nhân Chứng (truyện dài/2018)
- Nụ Cười Buồn Mùa Hè (tập truyện/2020)
- Mùa Địa Ngục (tập truyện 2022)
- Dòng Đời (truyện dài 2023)
- Tổ Quốc Trăm Năm (hồi ký tiểu thuyết 2026)

Tổ Quốc Trăm Năm đã lưu hành ở Barnes & Noble:

https://bn.com/w/1150960191 .

.

Thiệp Mời tham dự giới thiệu sách:
TỔ QUỐC TRĂM NĂM
Hồi Ký Tiểu Thuyết
Lê Lạc Giao
 
Ngày 19 tháng 9 năm 2026 lúc 4:00 pm
Tại Coffee Factory
15582 Brookhurst St. Westminster, CA 714-418-0757
   
Thân mời các bạn hữu, văn hữu tham dự buổi giới thiệu sách bắt đầu lúc 4 giờ chiều ngày thứ Bảy, 19 tháng 9 dưới sự điều phối chương trình của MC ThụyVy. Tác giả sẽ ký tặng sách và nói về đề tài “Tổ Quốc Trăm Năm“ như là Ý Thức Tổ quốc đặc thù của con người Việt Nam truyền thống. Buổi ra giới thiệu sách với các diễn giả: Vũ Hoàng Thư, Tô Đăng Khoa và Phan Tấn Hải. Âm nhạc giúp vui qua tiếng hát ca sĩ Thương Linh, Thái Hoàng, Lại Tôn Dũng, Băng Tâm (đoàn Lạc Hồng).
 
Buổi giới thiệu có thức ăn nhẹ, cà phê và wine.
RSVP to [email protected]

blank

PHOTO: Từ trái qua: Lê Lạc Giao, Vương Quang Tuệ, Lê Lạc Giao, Phan Nhật Tân. Ba bạn này cùng học Đại Học Văn Khoa SG trước 1975, cùng là viên chức VNCH, cùng đi tù cải tạo và có mặt trong tiểu thuyết hồi ký Tổ Quốc Trăm Năm.

 

1234567Trang sauTrang cuối

Indonesia: tàu khách chở 243 người, bị chìm ở Biển Java, 107 người được vớt, 6 người chết, 130 người còn mất tích - Giá dầu giảm nhẹ hôm nay, nhưng vẫn cao hơn 8% so với tuần trước. Nhiều trạm xăng California phải ghi giá dầu diesel ở mức 9,999 USD/gallon (giá tối đa trên màn hình). Nguồn cung dầu mới từ Venezuela sẽ vào Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Hoa Kỳ, chưa cho tinh lọc ra thị trường. - Trump kêu gọi Ukraine ngưng tấn công các nhà kho, nhà máy lọc dầu của Nga để giảm giá dầu thế giới.// Mỹ: Nga đòi Ukraine nhượng đất đổi hòa bình, Mỹ hứa hỗ trợ kinh tế hậu chiến, Ukraine nói không cắt đất. - Tập: TQ đi đầu thúc đẩy hợp tác về AI giữa các nước BRICS.// BRICS kêu gọi hòa bình Trung Đông, yêu cầu bảo vệ dân Palestine. - Tập hăm dọa Trump: sẽ không thăm Trump ở Nhà Trắng ngày 24/9 như dự định, nếu Mỹ bán vũ khí mới cho Đài Loan.// Mỹ tố cáo, TQ chối: hình vệ tinh TQ giúp Iran bắn phi đạn vào căn cứ Mỹ, chết 3 lính Mỹ.

Thú thiệt, xin thú thiệt. Rằng tôi chỉ là một tên trộm. Nếu không thành khẩn nói ra, lương tâm của tôi sẽ bị cắn rứt, sẽ tự cảm nhận như dường là ăn gian. Đã rất nhiều thập niên, tôi chỉ là một tên trộm, nhưng có khi đã giả vờ (và đã từng khéo léo làm như tự tin) rằng tôi là một người hộ pháp tận lực. Khi có một bạn thắc mắc rằng vì sao tôi có thể viết nhiều và nhanh về Chánh pháp như thế, xin nói thiệt rằng tôi chỉ trộm lời Đức Phật, đã chép lại kinh điển, và đôi khi xào nấu cho có vẻ hiểu biết. Do vậy, những gì có giá trị trong các bài tôi viết ra chỉ là ghi lại từ Kinh Phật; những gì không có giá trị chỉ là những gì tôi đưa vào làm gia vị. Và tôi đã hạnh phúc làm một tên trộm như thế. Và là, học nghề trộm hương của Chánh pháp.

PHÂN ƯU: Nhận được tin buồn thân mẫu của Cường Dương là Bà: HUỲNH THỊ NGÓ; Pháp danh: Thành Tâm; Mất ngày 09/04/2026 tại Bạc Liêu VN. Hưởng Thọ: 80 tuổi

- Houthi kiểm soát bờ biển Hồng Hải, giúp Iran gia tăng sức ép. - Saudi Arabia đóng đường ống dầu, nguồn cung dầu thế giới thêm bất ổn. - Trump để ngỏ khả năng Trung Quốc được sản xuất xe hơi tại Mỹ. - AI của OpenAI liên quan thêm một vụ tấn công mạng. - Lil Durk được trắng án trong vụ thuê người giết đối thủ. - Một nghi can bị bắt trong vụ người phụ nữ da đen chết trên cây tại Mississippi. - Áo đầm “trả đũa” của Công nương Diana được đem bán đấu giá. - Hàng ngàn tài khoản giả từ châu Phi nhắm vào Thụy Điển trước bầu cử.

Bản tin ngày 11 tháng 9/2026 của báo Mainichi Japan loan từ tỉnh Saitama: Nhiều nhà hàng Việt Nam tấp nập khách gần các ga tàu đã trở nên quen thuộc tại tỉnh Saitama, phía bắc Tokyo. Tuy nhiên, đã xuất hiện nghi vấn cho rằng một trong số các cơ sở này là tụ điểm buôn bán chất kích thích bất hợp pháp. Thông tin này đã khiến các khách hàng bình thường cảm thấy bàng hoàng.

• Nước Mỹ Tưởng Niệm 25 Năm 9/11: Trump Ở Ngũ Giác Đài, Vance Cùng Bốn Cựu Tổng Thống Tại Ground Zero • Lạm Phát Mỹ Vẫn Ở 3.4%, Giá Xăng Đẩy Vật Giá Lên • Hung Cao Nói “Iran Đánh Tan Hoang” Căn Cứ Hải Quân Mỹ Ở Bahrain • Kimmel Không Phát Phỏng Vấn Ứng Cử Viên Dân Chủ, Nói Vì FCC Đe Dọa ABC • OpenAI Kêu Gọi Luật An Toàn AI Bắt Buộc • Iran Sản Xuất Hỏa Tiễn Đạn Đạo Trở Lại • Tòa Liên Bang: Hiến Pháp Mỹ Không Bảo Đảm Quyền Có Nước Sạch • Sáu Người Nigeria Bị Cáo Buộc Lừa Tình Hơn 100 Phụ Nữ Mỹ, Chiếm Trên $6 Triệu • California Cấm Mạng Xã Hội Dùng Chiêu Gây Nghiện Với Trẻ Dưới 16 Tuổi • Công Tố Viên Điều Tra Những Người Thuộc “Sổ Đen” Của Trump Từ Chức • Quốc Hội Mỹ Báo Động Sau Cảnh Báo AI Có Thể Diệt Loài Người • Vitamin D, Dầu Cá, Glucosamine: Lợi Hay Hại Cho Não Người Lớn Tuổi?

Nhà văn Cung Tích Biền, tên thật là Trần Ngọc Thao, pháp danh Minh Thể, đã từ trần hôm 9/9/2026, theo tin từ gia đình. Cung Tích Biền là một nhà văn, nhà báo nổi bật của văn học miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954–1975. Ông sinh ngày 8 tháng 2 năm 1936 tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông từng theo học tại trường Quốc học Huế, Đại học Văn khoa Huế và sau đó là Đại học Luật khoa Sài Gòn. Cung Tích Biền nổi tiếng với văn phong đầy ẩn dụ, hình ảnh dữ dội, mang tính hiện sinh, và mang ước mơ hòa bình khi ghi nhận về thân phận con người và sự tàn khốc trong thời kỳ nội chiến.

Chính quyền Tổng thống Trump đã tạm dừng tất cả các hồ sơ xin chiếu khán di dân của Hoa Kỳ. Bộ Ngoại giao đang cố gắng siết chặt các quy định và hạn chế cấp chiếu khán cho những đương đơn bị đánh giá là có nguy cơ trở thành gánh nặng cho xã hội (tức là những người sẽ phải phụ thuộc vào sự hỗ trợ của chính phủ Hoa kỳ).

Maria Rocio Rocha đến văn phòng di trú ở San Antonio, Texas, ngày 25 tháng Tám để dự một cuộc phỏng vấn xin thẻ xanh. Bà không trở về nhà. Nhân viên Cơ Quan Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ (U.S. Immigration and Customs Enforcement, gọi tắt ICE) bắt bà ngay tại văn phòng của Cơ Quan Di Trú và Quốc Tịch Hoa Kỳ, rồi đưa bà tới Trung Tâm Di Trú Dilley ở miền nam Texas. Tám ngày sau, đêm 2 tháng Chín, bà bị trục xuất sang Mexico. Con trai bà, David Garcia, vừa bắt đầu năm thứ nhất tại Học Viện Hải Quân Hoa Kỳ ở Annapolis, Maryland. Garcia được Dân Biểu Joaquin Castro của Texas đề cử vào học viện và bắt đầu chương trình huấn luyện trong mùa hè năm nay.

Muốn xài điện mặt trời nhưng không có mái nhà rộng, không muốn gọi thợ kéo dây, hoặc đơn giản là đang thuê apartment? California đang tính mở thêm một đường: mua tấm pin nhỏ, đặt ngoài ban công hay ngoài sân, rồi cắm vào ổ điện. Cơ Quan Lập Pháp California vừa thông qua dự luật SB 868, cho phép những hệ thống điện mặt trời nhỏ — thường gọi là “điện mặt trời ban công” — hoạt động qua ổ điện thông thường trong nhà.

Mới cách đây vài năm, người máy hình người còn nổi tiếng vì… đi vài bước rồi té. Nay chúng đã biết chạy, leo trèo, vượt chướng ngại vật, và quân đội Trung Quốc bắt đầu nghĩ đến chuyện cho chúng đi lính. Tháng Tám vừa qua, Trung Quốc tổ chức Đại Hội Người Máy Hình Người Thế Giới, nơi các robot tranh tài trong nhiều môn khác nhau. Cũng trong tháng đó, hãng Unitree tuyên bố một mẫu robot của họ có thể chạy nhanh hơn cả Usain Bolt, dù thành tích này chưa được kiểm chứng độc lập.

Hệ thống cấp cứu 911 của Hoa Kỳ đang bị xem là quá lỗi thời so với kỹ thuật điện thoại hiện nay, đặc biệt trong việc xác định chính xác vị trí người gọi từ điện thoại di động. 911 được đưa vào sử dụng năm 1968, thời phần lớn cuộc gọi đến từ điện thoại bàn gắn với một địa chỉ cố định. Khi đó, tổng đài có thể nhanh chóng đối chiếu số điện thoại với địa chỉ trong hồ sơ rồi điều cảnh sát, cứu hỏa hoặc xe cứu thương tới nơi. Nhưng tới năm 2024, hơn ba phần tư số cuộc gọi 911 đã đến từ điện thoại di động, điện thoại qua Internet hoặc các dịch vụ không dây khác. Chỉ khoảng 7% còn đến từ điện thoại bàn; tại nhiều tiểu bang, tỷ lệ này đã xuống dưới 5%.

Các hãng xe Trung Quốc, sau nhiều năm tràn ngập thị trường thế giới bằng những chiếc xe giá rẻ nhưng kỹ thuật ngày càng cao, nay đang tiến thêm một bước: mang cả nhà máy ra ngoại quốc. Hơn một thế kỷ trước, Ford từng đi con đường tương tự. Năm 1911, hãng xe Mỹ mở cơ sở sản xuất lớn đầu tiên ở Manchester, Anh Quốc, từ đó biến một công ty thống trị thị trường trong nước thành một hãng xe toàn cầu. Ngày nay, khi Ford và nhiều hãng xe Tây phương đang thu hẹp sản xuất, các công ty Trung Quốc lại bắt đầu đi theo con đường ấy với tốc độ rất nhanh.

Tiếng reo nổi lên trong nhà hát Altes Theater ở Magdeburg tối Chủ Nhật, 6 tháng Chín, khi những con số đầu tiên hiện trên màn ảnh. Đảng cực hữu Alternative für Deutschland (Alternative for Germany, gọi tắt AfD) giành 43.8% số phiếu tại bang Saxony-Anhalt, hơn gấp đôi kết quả năm 2021 và là thắng lợi lớn nhất của đảng này từ trước tới nay trong một cuộc bầu cử cấp bang ở Đức. Nhưng thắng lớn chưa có nghĩa là cầm quyền.

Một cuộc khảo sát mới đây cho thấy 90% cử tri đã ghi danh gốc Á và Đảo Quốc Thái Bình Dương (AAPI) cho biết họ dự định bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Điều này cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ từ một trong những nhóm cử tri có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại Hoa Kỳ. Cuộc khảo sát cử tri AAPI năm 2026, do APIAVote và AAPI Data công bố. Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 3 tháng 6 đến ngày 27 tháng 7 với 2,066 cử tri, bao gồm 1,896 người Mỹ gốc Á và 170 người gốc Hawaii bản địa và đảo quốc Thái Bình Dương. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện qua điện thoại, online, qua tin nhắn.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.