Thái độ này của những người Hoa Kiều bây giờ không có gì lạ, Trước đây 30 năm, trong lúc người Việt ở Miền Nam chiến đấu sanh tử với CS Hà Nội để bảo đảm tự do, dân chủ, tự do kinh doanh, bảo đảm an ninh thủ đô VNCH lúc đó Saigon Chơ lớn là một gọi là Đô Thành, thì Hoa Kiều ở VN làm ăn ì xèo, lo làm giàu lớn. Vua lúa gạo, vua xi măng, vua sắt thép là "đại xì thẩu". Bị kêu quân dịch thì chạy chọt, trốn tránh. Sợ Việt Cộng phá hoại cơ sở, phương tiện làm ăn thì lén đóng thuế cho VC. Miễn sao yên thân, làm ăn được là "hẩu lét', bất cần chánh trị, màu sắc Quốc Cộng sao cũng được.
Mãi đến khi CS Hà Nội tóm thâu được cả nước, Hoa kiều mới trắng mắt ra. Cải tạo tư sản mấy lần. Tư sản dân tộc, tư sản mại bản VC đều quất sụm hết. Một số nhỏ công tác Hoa vận cho Thành Ủy ban đầu còn tới lui Thành Ủy được sau đó bị ra rìa. Nhưng cao điểm "bài Hoa" chỉ xảy ra khi Ô Đặng Tiểu Bình dạy cho CS Hà Nội một bài học. Từ đó một số vượt biên đường bộ qua biên giới Bắc Việt chạy về Trung Quốc, TC gọi là "nạn kiều". Người Hoa Kiều hoa vận mạnh nhứt ở Cholon sau làm Phó Bí Thư Quận nhưng rồi sau cũng phải trốn đi Trung Quốc.
CS Hà Nội còn vét một cách khác nữa, vét sạch mà Hoa Kiều phải lạy mà nạp tiền đề được đi ra khỏi VN. Đó là phong trào VC cho Hoa Kiều ra đi bán chánh thức năm 1978. Sơ sơ một người Đảng và Nhà Nước CS-qua Bộ Nội Vụ và các Sở Công An -- thâu từ 9 đến 13 lượng vàng để được ngó lơ cho đi bằng tàu do người tổ chức tự đóng, tự trang bị, tự lo xăng dâu, tư lo đồ ăn, thức uống, VC chẳng bỏ ra một đồng xu. Số vàng thu được VC đóng thành khối đem bán ở thị trường Zurich, sau này khi luyện lại còn ràng ràng nhãn hiệu Kim Thành, Thế Tài, Trái Núi, Ba Sọc khiến báo chí quốc tế phanh phui làm ngạc nhiên thế giới.
Nhưng 30 năm sau cái gọi là Nạn Kiều đã làm thất điên bát đảo những Hoa Kiều chuyên làm ăn, không lập trường chánh trị Quốc Cộng, những nạn kiều đó đó lại trở về theo lời kêu gọi chung của CS Hà Nội. CS Hà Nội đã uốn lưỡi gọi là Việt Kiều Yêu Nước, Khúc Ruột Ngàn Dặm Của Quê Hương vì túi bạc kè kè và cái đầu đầy kiến thức, kinh nghiệm của những người CS Hà Nội đã từng liệt vào tội đồ phản quốc, phản cách mạng.
Nhơn thời gian đánh dấu ngày 30- 4 - thứ ba mươi của cuộc di tản vô tiền khoáng hậu của dân tộc Việt, Hãng tin Reuters ngày 9 tháng 3 năm 2005 có đi một bản tin phân tích dài về số Hoa Kiều trở về VN làm ăn, ở Saigon- Chợ lớn. Theo bài viết năm 1978, mang tiếng Hoa Kiều đã nguy hiểm, mà vượt biên nữa thì thậm chí nguy hơn. Nên đại đa số tìm cách này hay cách khác ra đi bỏ VN. Không ai muốn ở lại để bị nhà cầm quyền CSHà Nội xem là phản động, phản cách mạng, nhứt là khi Bắc Kinh "dạy một bài học" cho CS Hà Nội và khi Bắc Kinh là đồng minh với Pol Pot ở Miên.
Nhưng ba mươi năm sau, ký giả Reuters viết chỉ cần mở cuốn Niên Giám Điện Thoại Chợ lớn sẽ thấy rõ. Hàng ngàn Hoa Kiều vượt biên, đi bán chánh thức, đi theo chương trình ODP, đi vì có con lai sang Mỹ lại trở về làm ăn ở Saigon Chợ lớn. Nhưng người trở lại này sống cảnh đời hoàn toàn khác với những Hoa Kiều còn mắc kẹt phải ở lại rất nghèo nàn. Reuters theo kỹ thuật kinh điển viết tin phân tích lấy một thí dụ điền hình. Đó là Hoa Kiều Quách Hưng Tong đang làm ăn ở Chợ lớn. Ông là người cùng 4 anh chị em vượt biên qua đường Bạc Liêu, đến Indonesia, và được định cư ở California Mỹ. Năm 1989 Ông trở về VN thăm gia đình, đem một số tiền Đô về để tạo đầu cầu kinh tế, do những thành phần của đại gia đình đứng ra "quản lý', trước khi CS Hà Nội cho đầu tư nước ngoài đem vào. Bây giờ công việc của Ông nở nồi ra trị giá gần 2 triệu Đô, có xưởng diện tích 320 ngàn square-feet ở Củ Chi, sản xuất thực phẩm và đồ gia vị "xuất khẩu.” Nhưng Ô Quách Hưng Tong vẫn giữ sổ thông hành Mỹ và gia đình cha mẹ vẫn đề ở California chỉ mỗi năm qua lại thăm nhau thôi.
Theo tin Reuters, hiện có khoảng 1000 cơ sơ kinh doanh của Việt Kiều nói chung đang làm ăn trong nước. Giàu và khá thì làm cơ sở sản xuất. cung ứng xuất khẩu. Vừa và nghèo thì làm quán ăn, quán karoke. Trong số đó, Hoa Kiều chiếm và tăng lên hai phần ba trong mấy năm trở lại đây.
Hoa Kiều trên thế giới nói chung giỏi nghề buôn bán, đóng góp cho quốc gia định cư không nhỏ. Hoa Kiều đã tạo thành một vòng cung theo bờ biển Thái Bình Dương suốt từ San Francisco Mỹ đến Nam Dương. Thế lực và tài sản lớn khiến TC xem vấn đề Hoa Vận là công tác lớn của Đảng. Nhưng TC cho đến bây giờ không thực hiện được ý đồ biến thành đội quân thứ 5. Trong lịch sử việc di dân vì lý do kinh tế, Hoa Kiều đã gặp nhiều chống đối theo sự thăng trầm kinh tế chánh trị của thế giới và nước định cư. Mỹ đã hơn một lần cho Hoa Kiều ở Mỹ là hoàng họa (peril jaune) . Pháp cho là xâm lăng vàng ( invasion jaune ) . Nam Dương có lần bài hoa bằng máu. Thời Đệ Nhứt Cộng Hòa, TT Ngô đình Diệm có lần hạn chế Hoa Kiều làm một số nghề và phân biệt Hoa kiều thổ sinh và Hòa Kiều sinh tại VN để tránh ảnh hưởng của TC. Nhưng phải nói CS Hà Nội là chế độ bài Hoa mạnh nhứt, triệt để nhứt, và hữu hiệu nhứt. Chỉ sau 3 năm CS Hà Nội đến, ảnh hưởng người Hoa ở Cholon -- căn cứ địa kinh tế chánh trị Hòa Kiềù hùng mạnh nhứt ở bán đảo Đông Dương - bị xóa.
Bắc Kinh và những Hoa Kiều có quốc tích Mỹ, Canada, Pháp và Úc về lại Saigon thừa biết điều đó. Đa số còn giữ quốc tịch của quốc gia định cư sau thời Nạn kiều. Gia đình đa số không đem về VN. Nhưng quốc tịch Mỹ, Canada, Pháp đó chỉ là vỏ bọc rất yếu vì luật quốc tịch của CS Hà Nội dựa vào nguyên lý huyết thống. Bất cứ người nào sanh từ gia đình cha mẹ VN ở đâu bất cần, bất cứ người Việt nào có quốc tịch gì không cần biết nhưng chưa được Chủ tịch Nước CHXHCNVN cho phép rời bỏ quốc tịch Việt vẫn còn là người Việt trên mặt quốc tế tư pháp của CS Hà Nội, tức còn là thần dân, công dân của chế độ CS Hà Nội, do luật pháp của CS Hà Nội chi phối.
Nếu một mai tương quan "núi liền núi, sông liền sông" nói bằng miệng của Hà Nội và Bắc Kinh có gì bất trắc xảy ra, một Nạn Kiều thứ hai khó mà tránh cho những người như Ô. Quach Hung Tong. CS Hà Nội là chế độ bài Hoa hữu hiệu nhứt như đã thấy sau khi Saigon sụp đổ.



Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình