Tin Đài Á Châu Tự do, "trả lời phỏng vấn của báo điện tử Vietnamnet, Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam có ý kiến là tình trạng "đôla hóa" ở VN không thể coi thường, và chính phủ đã giao cho Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam xây dựng đề án chống đôla hóa". Hiện tượng tiền Việt Nam và đôla Mỹ được sử dụng song hành trên thị trường Việt Nam bị ông Lê Đức Thúy, Thống Đốc Ngân hàng Nhà Nước, gọi là tình trạng "đôla hóa", và bị Ông ấy qui tội là làm cho một số lớn ngoại tệ chui vào túi tư nhân, đang phổ biến ở Việt Nam.
Theo Ô Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, "ngân hàng nhà nước muốn thu mua ngoại tệ mà không được vì ba lý do:- Thứ nhất là có sự chênh lệch giữa tỉ giá chính thức với tỉ giá thực tế và thông thường tỉ giá thực tế cao hơn tỉ giá chính thức nên người dân có đôla thường đi đổi tại các nơi đổi tiền của tư nhân có lợi hơn là ra ngân hàng nhà nước.- Thứ hai là đổi tiền tại các địa điểm tư thường dễ dàng và nhanh chóng hơn và không bị các thủ tục hành chánh rườm rà chi phối.- Thứ ba là Ngân hàng nhà nước hay những ngân hàng được phép kinh doanh ngoại tệ thường không đủ đôla để cấp cho các doanh nghiệp nhà nước hay tư nhân có nhu cầu nhập cảng hàng hóa hay dịch vụ nên các cơ sở này phải mua đôla của tư nhân."
Để giải quyết tình trạng này, Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước Lê Đức Thúy đưa ra các giải pháp sau đây: "Trước hết là biện pháp kiểm soát hành chánh, cấm việc tư nhân mua bán đồng đôla. Tuy nhiên theo ông Thúy, biện pháp này hiệu quả thấp. Kế đến là áp dụng những biện pháp mang tính kinh tế bao gồm việc ban hành một tỉ giá hối đoái tương đối ổn định và một lãi suất hợp lý để tránh sự chuyển dịch từ đồng tiền này sang đồng tiền kia."
Theo đài Á Châu Tự do, nơi có tin tức Việt Nam bén nhậy, phong phú, sâu sắc nhứt so với Đài BBC của Anh, và Đài RFI của Pháp, hiện nay tại Việt Nam, việc mua bán, trao đổi và sử dụng đồng đôla có thể coi như tự do, không bị hạn chế cũng như cấm đoán trên thực tế. Dù trên phương diện pháp lý, lịnh cấm tư nhân giữ ngoại tệ từ thời Thủ Tướng Phạm văn Đồng hãy còn đó. Nó cũ nhưng giở ra là thành mới theo tập tục pháp lý của CS. "Thân nhân của Việt kiều tại Mỹ có thể nhận tiền của gia đình gởi về bằng tiền đồng Việt Nam hay bằng đôla cũng được, không trở ngại gì cả. Việt Kiều về thăm gia đình cũng thoải mái sử dụng đôla để cho bà con thân nhân hoặc tiêu dùng".
Liên quan đến tuyên bố của Ô Thống Đốc ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, Tiến sĩ Alain Chevalier, giáo sư Trường Quản Trị Kinh doanh của Pháp nêu ý kiến. "Để chống đôla hóa phải dựa vào hệ thống các ngân hàng và một hệ thống tiền tệ đủ mạnh. Ngay từ bây giờ, Việt Nam phải tái cấu trúc 4 ngân hàng quốc doanh lớn và sắp xếp lại 40 ngân hàng thương mại để chỉ còn lại 34 ngân hàng. Lại có ý kiến cho rằng chống tham nhũng để giảm đôla hóa. Một bài báo trên Vietnamnet nói tại Việt Nam, "tiền mặt bằng ngoại tệ được sử dụng để bỏ phong bì hối lộ là cách êm thấm nhất được người đưa hối lộ lẫn kẻ nhận hối lộ ưa thích nhất". Cấm tư nhân sử dụng Đô là cách chống tham nhũng. Cái này cần xem lại vì ngoài Đô la còn có vàng cây, vàng chỉ là phương tiện hối lộ gọn nhẹ, kín đáo mà đảng viên cán bộ thích không thua gì Đô la do tánh thích trữ vàng cố hữu của người Việt.
Một chuyên gia kinh tế khác lại cho rằng trong tình trạng Việt Nam vẫn còn thiếu hụt ngoại tệ có giá trị giao dịch cao [chỉ tệ mạnh] như đồng đôla thì việc thả nổi không kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng đồng đôla trong dân chúng như hiện nay là một biện pháp tốt.
Trên đây là những ý kiến của các chuyên gia ngân hàng, chuyên gia về mua bán phát biểu dưới khía cạnh thuần túy kỹ thuật. Nhưng ý kiến của người dân Việt đã hơn một lần bị vét "sạch nhà sạch cửa" sau mấy đợt CS Hà Nội đổi tiền, nhiều phen "đánh tư sản mại bản, tư sản dân tộc" ở Miền Nam -- thì khác. Kinh cung chi điểu, người dân Việt cho đây là cách đánh kinh tế Việt Kiều. Ai cũng biết mỗi năm người Việt Hải Ngoại gởi về trên dưới 3 tỷ Đô la. Năm 2005, CS Hà Nội nói số đó tăng lên mười mấy phần trăm nữa. Đó là chưa tính số tiền khi đi Việt Nam đem theo để xài hay cho, hay chuyển cho phong trào tranh đấu trong nước. Số tiền của các tổ chức đấu tranh, tổ chức từ thiện hải ngoại chuyển về qua đường dây đặc biệt, không qua nhà cầm quyền, không qua ngân hàng, không muốn CS biết do yêu cầu của những người cho khi gây quỹ - những số tiền đó chắc chắn thống kê CS không biết, số đó cũng không nhỏ. Dù biết rồi ra số ngoại tệ nào sau cùng cũng vào tay Nhà Nước, nhưng đó là phương tiện ít ra khả dụng và hữu ích cho Việt Kiều, thân nhân, và người đấu tranh trong nước, ít nhứt trong một giai đoạn. Chính phương tiện dù là giai đoạn đó đã làm cho người Việt trong nước có câu nhứt Việt Cộng, nhì Việt Kiều vì nhà ngói trong làng, xe hơi ngoài chợ không của Việt Cộng là của Việt Kiều.
Việt Cộng ăn cơm nắm muối mè chiến đấu không phải để cho Việt Kiều là dân "phản quốc loại hai" thụ hưởng hay "tuồng" tiền về để "đánh phá chế độ". Việt Kiều càng gởi tiền về, CS càng mất chỉ tệ mạnh. Tiền gởi về đâu có qua đại dương. Tiền ở ngoại quốc dùng để trả cho cơ sở kinh tài, con cháu cán bộ có chức có quyền. Còn số tiền gởi cán bộ phải lấy tiền bòn rút công quỹ, vốn liếng ngoại tệ quốc doanh ra tra cho thân nhân ngoại kiều. Tự nhiên là phải qua hai đầu trung gian trong ngoài nước và tự nhiên là phải trả hoa hồng, lệ phí không dưới chi phí chuyển khoản của ngân hàng. Một thứ rửa tiền tay ba của thời đại kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Thế cho nên ngân hàng thiếu ngoại tệ là phải. Nên CS phải giải quyết. Nhẹ nhàng và dễ dàng nhứt CS dùng biện pháp hành chánh là hạ giá hối đoái, thu mua bó buộc ngoại tệ, thì coi như Việt Kiều mất tư lực, mãi lực, mất thế lực liền. Còn CS thì chả sao, quốc doanh, công tư hợp doanh là bộ máy rửa tiền Việt thành tiền Đô cho cán bộ đảng viên một cách hợp pháp để gởi đi cho con cháu giữ ở "nước ngoài", trên đường "thu vén cuối đời" của "bản thân" cán bộ hay cuối đời Nhà Hồ CS. Còn mạnh hơn thì bắt vì tội tàng trữ ngoại tệ thì đã có sẵn Nghị Định của Thủ Tướng Phạm văn Đồng để tịch thu tang vật hay nhà cửa do tang vật Đô la tạo nên, theo tinh lý pháp luật xã hội chủ nghĩa, tội cũ để đó giở ra thành mới.
Nhưng xét kỹ thấy cách phát biểu của Ông Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước CS có vẻ do dự, thăm dò hơn là hành động. Là vì nếu CS Hà Nội dùng biện pháp như đã nói, kinh tế Việt Nam có thể sụp, đầu tư ngoại quốc có thể ngưng, Việt Kiều có thể "sợ mấy ổng" không về Việt Nam và tìm cách khác để gởi về giúp gia đình, như thời gởi hàng hóa, thuốc men về để thân nhân bán ra lấy tiền sống. Người ta nghĩ CS Hà Nội không dám làm, chỉ nói để tỏ ra muốn giành chủ quyền trên thị trường tiền tệ mà thôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình