Việc Đảng Cộng Hoà bất chọt đưa TNS Frist của tiểu bang Tennesse lên làm lãnh đạo Đa số Cộng Hoà tại Thượng Viện nói lên quyết tâm của Đảng Cộng Hoà muốn chấm dứt tình hình phân biệt chũng tộc, đánh giá đúng mức lá phiếu của các sắc tộc da màu đang lên giá, có thể là yếu tố quyết định trong cuộc bầu cử 2004.
Để TNS Lott qua một bên vì những lời nói gây dị ứngï chũng tộc, và chia rẽ Bắc Nam nhơn lễ sinh nhựt 100 tuổi của một đồâng viện nguyên là cựu ứng cử viên Tổng thống có lập trường kỳ thị Trắng Đen bà Nam Bắc năm 1948, cánh cấp tiến trong Đảng Cộng Hoà tỏ ra cương quyết dứt điểm, không để những thiêt hại do cánh Bão Thủ trong Đảng gây ra kéo dài nữa, có thể thiệt hại cho Đảng, trước mắt là trong cuộc bầu củ 2004 này. Đó không phải là nỗ lực nhất thời, quyết định tạm thời để phục vụ nhu cầu giai đoạn. Đó là một sách lược dài hạn nhằm tranh thủ nhân tâm, giành lại lá phiếu của các nhóm thiểu số có truyền thống nghiêng theo Đảng Dân Chủ từ rất lâu. Sách lược này các nhân vật hàng đầu của Đảng Cộng hoà và kể TT Bush cũng bày tỏ nhiều lần bằng lời nói. Cuộc bầu cử 2004, nhu cầu càng bức thiết hơn. Con số thống kê cho thấy vào năm 1980, 80% tổng số cử tri là dân Da Trắng, không thuộc gốc Châu Mỹ La tinh. Năm 2001, số cử tri Da Trắng này chỉ còn 69%. Trong khi đó cử tri của các nhóm thiểu số tăng nhanh và mạnh. Trắng gốc Châu Mỹ La tinh tăng gấp đôi. Đen gốc Phi Châu tăng gần 12%. Á và Trung Đông tăng còn cao hơn Đen nữa ( Việt Báo 30 tháng 12, 2002 ) . Có nhiều tiểu bang như Cali chẳng hạn, khối Đa Số Trắng đã trở thành thiểu số và nhóm Thiểu Số Trắng gốc Châu Mỹ La tinh đã thành Khối Đa Số từ năm 2000. Nếu cộng vào nhóm thiểu số màu nữa thì lá phiếu của Khối Thiểu Số trở thành Đa Số, là số phiếu áo đảo chớ không phải phiếu biên tế nữa.
Nhứt định những chiến lược gia về bầu cử của hai Đảng Cộng Hoà lẫn Dân Chủ chẳng những xem những con số vô hồn này của xã hội học là những yếu tố sanh tử quyết định thành bại của Đảng trong bầu cử và trong các quyết định về đường lối đối nội. Đảng Dân Chủ sẽ nghiên cứu những khuyết điểm tại sao lá phiếu Da Màu là lá phiếu gốc của Đảng lại bị xói mòn và tìm cách khắc phục. Đảng Cộng Hoà phát huy những biện pháp đã giúp cho Cộng Hoà lấn sân Dân Chủ, cụ thể là kỳ bầu cử nửa nhiệm kỳ của TT Cộng hoà nhưng đạt được thành quả ngoạn mục, Cộng Hoà kiểm soat dược Lưỡng Viện Quốc Hội sau 50 năm lịch sử bầu cử mới làm được việc ấy. Viäệc để TNS Lott qua một bên và đưa TNS Frist lên nắm chức vụ Lãnh Tụ Đa số ở Thượng Viện là một trong những việc Cộng Hoà làm để gây cảm tình với khối cử tri danh nghĩa là thiểu số nhưng thực chất đã thành đa số ở My tại các tiểu bang Miền Nam, trong đó có người Mỹ gốc Phi Châu, Á châu và Châu Mỹ La tinh.
Nhận định và giả thuyết không kiểm chứng là không khoa học và bất khả khả dụng. Người ta đã lấy trường hợp Cali để kiểm nghiệm vì Cali là bang Khối Đa số Da Trắng không thuộc gốc La tinh trở thành thiểu số từ năm 2000 như đã nói ở trên. Cuộc bầu cử ngày 5 tháng 11 tại Cali cho thấy chỉ có hơn 50% tổng số cử tri đi bầu và chỉ có 71% người tới tuổi xin ghi tên vào danh sách cử tri. Như vậy nếu so với tổng số dân thì có 36 % đi bầu thôi. Ít hơn các kỳ bầu trước.
Nhìn con số cử tri bầu cho Thống đốc Tiểu bang có dân số đông nhứt Mỹ và mạnh so kè hàng thứ 5 và 6 hoàn cầu về kinh tế hoàn cầu, ngang ngửa với Pháp, người ưu tu cho nền dân chủ Mỹ càng ưu tư hơn. Bầu Thống Đốc ngày 5 tháng 11 nếu so với tổng dân số chỉ có 7,5% nhân dân Cali bầu cho Ô. Davis và 3,5% bầu cho Ô. Simmon. Giải thích lý do, những nhà chuyên môn cho biết do hậu quả của di sản kỳ thị sắc tộc và và Nam Bắc cố hữu, chiến dịch vận động quá yếu, chánh yếu chỉ trên TV và qua Bưu điện thôi. Cuộc chạy đua lại không sát nút, thiếu hào hứng giữa hai ứng cử viên nên không gây hào hứng, không lôi lớp trẻ đến phonøg phiếu được. Trong khi đó tại các tiểu bang thuần nhứt về thành phần dân chúng như Montana, Viscousin, Main, South và North Carolina, nơi hoạt động chánh đảng khá mạnh, truyền thống chánh tri dân chủ trong sáng, nhiều hội đoàn, và chánh quyền tham gia tích cực vào bầu cử, tỷ lệ người dân ghi tên vào danh sách cử trị, đi bầu đông hơn Cali nhiều. Chiến lược gia bầu cử nhận thấy giới trẻ là giới lơ là đi bầu nhứt. Đảng nào lôi kéo giới trẻ đến thùng phiếu bất cứ ở bang nào, là Đảng đó sẽ hột phiếu.
Nhận định nói trên cũng áp dụng cho cộng đồng sắc tộc mới là cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Kỳ bầu cử rồi là kỳ bầu cử người cử tri gốc Việt năng động nhứt trong hai thập niên vừa qua ở Cali, nơi có cộng đồng người Việt hải ngoại đông hạng nhứt thế giới, chỉ đứng sau cộng đồng quốc gia trong nước. Không một ứng cử viên Việt nào rớt và đa số đều trẻ. Dù vậy số người có hết lòng yễm trợ. Phiếu bầu khiếm diện và cách bỏ phiếu độc chiết cho người Việt của những người già đã giúp cho ứng củ viên Việt thắng dù ra tranh cử tại một đơn vị rất khó khăn. Thí dụ đơn vị bầu cử rất khó như School District Garden Grove, gồm Santa Ana là thành trì lâu đời nguời Mễ, Ls Nguyễn quốc Lân rồi ra cũng thắng sau nhiều ngày đếm phiếu bầu khiếm diện. Con số cử tri xin bầu vắng mặt, không đến phòng phiếu, đa số là của người Việt lớn tuổi đi dứng khó khăn, Anh văn hạn chế, cần thì giờ ở nhà để nghiên cứu kỹ chương trình tranh cử của các ứng viên; con số đó lên hơn 9000 người. Còn tại vùng Little Saigon, thị xã Westminster, người Việt nhiều, Anh Andy Quách biết thắng ngay sau mấy giờ kiểm phiếu vì số phiếu anh bỏ rất xa người kế tiếp.
Nhưng chánh trị không thể ngừng ở cấp thị xã, lá phiếu Da Màu phải được đầu tư cao xa hơn. Cộng Hoà và Dân Chủ đang trì kéo lá phiếu màu đanh lên giá. Khối sắc tộc thiểu số đang nghiên cứu cách khai thác để đạt hiệu năng cao nhứt cho lá phiếu của mình, phục vụ đúng mức quyền lợi người thiểu số. Riêng người Việt 27 năm nay đã đấu tranh không mệt mỏi cho tư do, dân chủ và nhân quyền VN. Đây cho đến kỳ bầu cử Tổng Thống 2004, là lúc những tổ chức, đoàn thể của người Việt gốc Mỹ trao đổi, kết họp, thoả hiệp hang ngang, hàng dọc, trong và ngoài với các ứng cử viên để chánh nghĩa đấu tranh của người Việt đi vào dòng chánh chánh trị Mỹ. Nếu không có được một Thượng Nghị sĩ, không có nổi một vị Bộ Trưởng, thì cũng ráng có một dân biểu tiểu hay liên bang để trực tiếp nói lên tiếng nói của cuộc đấu tranh tại chánh quyền trung ương và tiểu bang. Hay cùng lắm cũng phải có người mình ủng hộ trong bầu cử làm việc đó cho mình một cách tích cực..
Để TNS Lott qua một bên vì những lời nói gây dị ứngï chũng tộc, và chia rẽ Bắc Nam nhơn lễ sinh nhựt 100 tuổi của một đồâng viện nguyên là cựu ứng cử viên Tổng thống có lập trường kỳ thị Trắng Đen bà Nam Bắc năm 1948, cánh cấp tiến trong Đảng Cộng Hoà tỏ ra cương quyết dứt điểm, không để những thiêt hại do cánh Bão Thủ trong Đảng gây ra kéo dài nữa, có thể thiệt hại cho Đảng, trước mắt là trong cuộc bầu củ 2004 này. Đó không phải là nỗ lực nhất thời, quyết định tạm thời để phục vụ nhu cầu giai đoạn. Đó là một sách lược dài hạn nhằm tranh thủ nhân tâm, giành lại lá phiếu của các nhóm thiểu số có truyền thống nghiêng theo Đảng Dân Chủ từ rất lâu. Sách lược này các nhân vật hàng đầu của Đảng Cộng hoà và kể TT Bush cũng bày tỏ nhiều lần bằng lời nói. Cuộc bầu cử 2004, nhu cầu càng bức thiết hơn. Con số thống kê cho thấy vào năm 1980, 80% tổng số cử tri là dân Da Trắng, không thuộc gốc Châu Mỹ La tinh. Năm 2001, số cử tri Da Trắng này chỉ còn 69%. Trong khi đó cử tri của các nhóm thiểu số tăng nhanh và mạnh. Trắng gốc Châu Mỹ La tinh tăng gấp đôi. Đen gốc Phi Châu tăng gần 12%. Á và Trung Đông tăng còn cao hơn Đen nữa ( Việt Báo 30 tháng 12, 2002 ) . Có nhiều tiểu bang như Cali chẳng hạn, khối Đa Số Trắng đã trở thành thiểu số và nhóm Thiểu Số Trắng gốc Châu Mỹ La tinh đã thành Khối Đa Số từ năm 2000. Nếu cộng vào nhóm thiểu số màu nữa thì lá phiếu của Khối Thiểu Số trở thành Đa Số, là số phiếu áo đảo chớ không phải phiếu biên tế nữa.
Nhứt định những chiến lược gia về bầu cử của hai Đảng Cộng Hoà lẫn Dân Chủ chẳng những xem những con số vô hồn này của xã hội học là những yếu tố sanh tử quyết định thành bại của Đảng trong bầu cử và trong các quyết định về đường lối đối nội. Đảng Dân Chủ sẽ nghiên cứu những khuyết điểm tại sao lá phiếu Da Màu là lá phiếu gốc của Đảng lại bị xói mòn và tìm cách khắc phục. Đảng Cộng Hoà phát huy những biện pháp đã giúp cho Cộng Hoà lấn sân Dân Chủ, cụ thể là kỳ bầu cử nửa nhiệm kỳ của TT Cộng hoà nhưng đạt được thành quả ngoạn mục, Cộng Hoà kiểm soat dược Lưỡng Viện Quốc Hội sau 50 năm lịch sử bầu cử mới làm được việc ấy. Viäệc để TNS Lott qua một bên và đưa TNS Frist lên nắm chức vụ Lãnh Tụ Đa số ở Thượng Viện là một trong những việc Cộng Hoà làm để gây cảm tình với khối cử tri danh nghĩa là thiểu số nhưng thực chất đã thành đa số ở My tại các tiểu bang Miền Nam, trong đó có người Mỹ gốc Phi Châu, Á châu và Châu Mỹ La tinh.
Nhận định và giả thuyết không kiểm chứng là không khoa học và bất khả khả dụng. Người ta đã lấy trường hợp Cali để kiểm nghiệm vì Cali là bang Khối Đa số Da Trắng không thuộc gốc La tinh trở thành thiểu số từ năm 2000 như đã nói ở trên. Cuộc bầu cử ngày 5 tháng 11 tại Cali cho thấy chỉ có hơn 50% tổng số cử tri đi bầu và chỉ có 71% người tới tuổi xin ghi tên vào danh sách cử tri. Như vậy nếu so với tổng số dân thì có 36 % đi bầu thôi. Ít hơn các kỳ bầu trước.
Nhìn con số cử tri bầu cho Thống đốc Tiểu bang có dân số đông nhứt Mỹ và mạnh so kè hàng thứ 5 và 6 hoàn cầu về kinh tế hoàn cầu, ngang ngửa với Pháp, người ưu tu cho nền dân chủ Mỹ càng ưu tư hơn. Bầu Thống Đốc ngày 5 tháng 11 nếu so với tổng dân số chỉ có 7,5% nhân dân Cali bầu cho Ô. Davis và 3,5% bầu cho Ô. Simmon. Giải thích lý do, những nhà chuyên môn cho biết do hậu quả của di sản kỳ thị sắc tộc và và Nam Bắc cố hữu, chiến dịch vận động quá yếu, chánh yếu chỉ trên TV và qua Bưu điện thôi. Cuộc chạy đua lại không sát nút, thiếu hào hứng giữa hai ứng cử viên nên không gây hào hứng, không lôi lớp trẻ đến phonøg phiếu được. Trong khi đó tại các tiểu bang thuần nhứt về thành phần dân chúng như Montana, Viscousin, Main, South và North Carolina, nơi hoạt động chánh đảng khá mạnh, truyền thống chánh tri dân chủ trong sáng, nhiều hội đoàn, và chánh quyền tham gia tích cực vào bầu cử, tỷ lệ người dân ghi tên vào danh sách cử trị, đi bầu đông hơn Cali nhiều. Chiến lược gia bầu cử nhận thấy giới trẻ là giới lơ là đi bầu nhứt. Đảng nào lôi kéo giới trẻ đến thùng phiếu bất cứ ở bang nào, là Đảng đó sẽ hột phiếu.
Nhận định nói trên cũng áp dụng cho cộng đồng sắc tộc mới là cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Kỳ bầu cử rồi là kỳ bầu cử người cử tri gốc Việt năng động nhứt trong hai thập niên vừa qua ở Cali, nơi có cộng đồng người Việt hải ngoại đông hạng nhứt thế giới, chỉ đứng sau cộng đồng quốc gia trong nước. Không một ứng cử viên Việt nào rớt và đa số đều trẻ. Dù vậy số người có hết lòng yễm trợ. Phiếu bầu khiếm diện và cách bỏ phiếu độc chiết cho người Việt của những người già đã giúp cho ứng củ viên Việt thắng dù ra tranh cử tại một đơn vị rất khó khăn. Thí dụ đơn vị bầu cử rất khó như School District Garden Grove, gồm Santa Ana là thành trì lâu đời nguời Mễ, Ls Nguyễn quốc Lân rồi ra cũng thắng sau nhiều ngày đếm phiếu bầu khiếm diện. Con số cử tri xin bầu vắng mặt, không đến phòng phiếu, đa số là của người Việt lớn tuổi đi dứng khó khăn, Anh văn hạn chế, cần thì giờ ở nhà để nghiên cứu kỹ chương trình tranh cử của các ứng viên; con số đó lên hơn 9000 người. Còn tại vùng Little Saigon, thị xã Westminster, người Việt nhiều, Anh Andy Quách biết thắng ngay sau mấy giờ kiểm phiếu vì số phiếu anh bỏ rất xa người kế tiếp.
Nhưng chánh trị không thể ngừng ở cấp thị xã, lá phiếu Da Màu phải được đầu tư cao xa hơn. Cộng Hoà và Dân Chủ đang trì kéo lá phiếu màu đanh lên giá. Khối sắc tộc thiểu số đang nghiên cứu cách khai thác để đạt hiệu năng cao nhứt cho lá phiếu của mình, phục vụ đúng mức quyền lợi người thiểu số. Riêng người Việt 27 năm nay đã đấu tranh không mệt mỏi cho tư do, dân chủ và nhân quyền VN. Đây cho đến kỳ bầu cử Tổng Thống 2004, là lúc những tổ chức, đoàn thể của người Việt gốc Mỹ trao đổi, kết họp, thoả hiệp hang ngang, hàng dọc, trong và ngoài với các ứng cử viên để chánh nghĩa đấu tranh của người Việt đi vào dòng chánh chánh trị Mỹ. Nếu không có được một Thượng Nghị sĩ, không có nổi một vị Bộ Trưởng, thì cũng ráng có một dân biểu tiểu hay liên bang để trực tiếp nói lên tiếng nói của cuộc đấu tranh tại chánh quyền trung ương và tiểu bang. Hay cùng lắm cũng phải có người mình ủng hộ trong bầu cử làm việc đó cho mình một cách tích cực..
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình