Bìa sách “Đường Tự Do, Saigon”
Lần đầu tiên, ‘Đường Tự Do, Saigon’ trường thiên tiểu thuyết của Nhã Ca được ấn hành thành sách. Sau hơn 40 tác phẩm đã xuất bản, đây là bộ sách “nặng ký” nhất của Nhã Ca: 4 cuốn, 2, 560 trang.
Tiểu thuyết ‘Đường Tự Do, Saigon’ đã đăng tải trên Việt Báo liên tục hơn 10 năm, từ 1993 tới 2003. Sau hai năm sửa chữa, thêm bớt, tác phẩm được sắp xếp thành bộ truyện gồm 4 cuốn. mỗi cuốn 640 trang, có cốt truyện riêng, nhân vật riêng, tình tiết riêng. Tất cả hợp lại thành một trường thiên tiểu thuyết viết về những nhân vật và khung cảnh khác thường của Saigon đổi đời sau 1975.
Sách ‘Đường Tự Do Saigon’ cuốn đầu tiên 640 trang, ấn phí 24 mỹ kim, hiện đã phát hành khắp nơi. Xin hỏi tại các hiệu sách địa phương. Bạn đọc ở xa có thể liên lac với Việt Báo đặt sách gửi tận nhà, trả bằng chi phiếu, lệnh phiếu hay thẻ tín dụng, 24 mỹ kim kể cả cước phí. Sau đây, Việt Báo trân trọng giới thiệu mỗi ngày một đọan tiêu biểu trích từ tác phẩm của Nhã Ca.
Đường Tự Do Saigon:
33. Thằng Cả giỏi thật
Xích lô bắt đầu chạy. Bảnh lái Honda kèm sát một bên. “Người ta không có mà ăn, nói gì sang thế.” Bà có vẻ giận ngầm thằng con. Nhưng rõ ràng từ thằng Bảnh chăn trâu, rồi thằng Bảnh bộ đội tới thằng Bảnh lúc này không còn dính gì tới nhau nữa. Coi cái dáng anh Cả ngồi xe ngang tàng làm sao. Nó mà về được ngoài quê, bà nở mày nở mặt với làng nước phải biết. Làm thinh không được, bà phải hỏi con.
“Anh Cả. Anh Cả. Bu nghe nói...”
“Mẹ đừng hỏi, mẹ có hét con cũng không nghe.”
Đúng vậy. Xe xích lô chạy nhanh hơn xe cải tiến ngoài Bắc nhiều. Xe qua toàn bãi đất trống, mãi lâu mới vào đoạn đường có nhà cửa. Sài gòn đó. Bà nhong mắt lên mà nhìn. Rồi xe vô thành phố, nhà cửa hàng quán san sát, ngang qua nhiều cửa hàng còn mở cửa, đèn đuốc sáng trưng, bà ngửi thấy cả mùi thơm của thức ăn. Sao mà thơm nức cả mũi.
Đến mấy con đường xe cộ nườm nượp, ngã tư đèn xanh đèn đỏ, bà già bắc kỳ lần đầu tới thành phố hoa cả mắt. Vừa lúc xe đổ lại.
“Tới rồi, mẹ”
“Nhà nào đâu" Sao bảo lớn lắn. Không có tí vườn nào à"”
Bà già có vẻ thất vọng. Bảnh lay mạnh khung cửa sắt. Đã dặn ở nhà thức chờ sao hai cánh cửa sắt kéo kín thế kia.
“Chị Mùi. Chị Mùi. Mở cửa.”
Hắn quay lại nói với mẹ:
“Có một căn phố ở đường Tự Do này, ông tướng cũng còn ham. Mẹ chẳng biết gì hết.”
“Thế à. Anh Cả đừng chấp bu quê mùa...”
“Khổ quá, đừng có xưng bu được không"”
“Ừ, thì bu...à, mẹ biết gì đâu. Anh Cả đừng trách.”
Cánh cửa sắt kéo ra. Chỉ có chị Mùi mặt mày còn ngái ngủ.
“Bà đã về, chị Mùi.”
“Thưa Bà.”
“Dạ, chào cô.”
Bảnh gắt:
“Đây là chị Mùi, giúp việc cho vợ chồng con.”
“Giúp việc, bu cứ tưởng chị ấy...”
Bảnh thở ra, lắc đầu. Chị Mùi cố gắng giữ để khỏi bật cười:
“Mời bà. Bà đưa cái hòm cho con.”
“Ừ. Chị hộ tôi một tay. Chị tử tế quá.”
“Bà đâu"” Bảnh hỏi.
“Dạ bà chờ không được nên đi ngủ lâu rồi. Có dọn cái phòng trong cho bà ở. Mời bà theo con.”
Vào được trong nhà, quên luôn chuyện vườn tược, bà già cứ ngỡ mình nằm mộng. Anh Cả giỏi thật. Trong Nam giàu có quá. Hồi chưa thống nhất, nghe tuyên truyền về miền Nam ruột thịt màhãi hùng. Toàn nhà tranh vách đất, đâu đâu cũng đồng khô cỏ cháy, trẻ con thiếu ăn chết như nạn đói năm Ất Dậu. Bây giờ bà chính mắt nhìn thấy cả một căn phòng lớn bày kín bàn ghế. Chúng nó mua bán kiểu gì đây" Bà không kịp hỏi, vì Bảnh đã đẩy bà vào trong:
“Khuya lắm rồi, mẹ. Mẹ cất hành lý, rửa mặt rồi đi ngủ.”
“Thế chị ấy...”
“Vợ con nó ngủ sớm lắm, mẹ. Sáng mai con đưa vợ con chào mẹ. Đây này, mẹ vô phòng này.”
“Giường nệm cơ à"”
Bà trố mắt.
“Con mới cho đi mua giường nệm mới cho mẹ đó.”
Bà ngồi xuống, hơi hốt hoảng vì cái nệm lún xuống, đưa cả hai chân lên. Bà cười rúc rích:
“Êm ghê cơ. Bu nằm bộ ván từ dạo đó, hãi lắm, rệp nó làm tổ chi chít, dội nước sôi cũng chẳng hết được.”
Chị Mùi đứng đằng sau lưng Bảnh, nhưng hắn biết chị ấy đang muốn cười thối cả ruột.
“Mẹ có đói không" Chị Mùi, làm thức ăn cho bà.”
“Khỏi. Bu ăn quà trên tàu hỏa rồi. Sao mà “nắm” quà thế.”
“Dạ bà chủ có bảo cháu nấu cháo gà sẵn. Cháu lấy bà ăn.”
“Để dành ngày mai, sao phí thế. Cả một nồi cháo gà.”
Bảnh nhăn mặt.
“Mẹ nghỉ đi. Khuya lắm rồi.”
Bảnh đi ra. Bà nghe tiếng bước chân xa dần. Bà thất vọng quá, tưởng bao năm tháng xa cách, thằng con trai sẽ ngồi nán lại, hỏi thăm đàn em, chuyện nhà chuyện cửa, hàng xóm láng giềng ai còn ai mất. Vậy mà lúc bà đi, cả xóm trong xóm ngoài đều gửi lời hỏi thăm “anh Cả nhà chị.” Chỉ còn chị Mùi, hướng dẫn cho bà biết nơi nào rửa mặt đi cầu, rồi cũng rút lẹ.
Bà vào nhà tắm, loay hoay mãi không biết gài chốt cửa cách nào. Máy nước, bồn tắm, thật là những thứ xa lạ với bà. Ở quê, cả nhà bà chỉ cần một lu nước, một gáo dừa là đủ. Chị người làm có vặn thử nước cho bà biết, còn nói một bên nước lạnh một bên nước nóng. Bà tần ngần trước hai vòi nước không biết mở bên nào, cuối cùng bà chọn nhằm vòi nước nóng. Nhấc tay lên, bà thầm mừng là không bị bỏng tay.
Khi Bảnh lên lầu, chỉ còn ngọn đèn chụp xanh nhỏ ở góc tỏa một thứ ánh sáng mờ nhạt. Con Lựu ngủ ở phòng trước một mình. Trong ánh đèn mờ ảo, con bé nằm ngủ say như chết, hai chân dạng ra và vạt áo kéo lên hở một khoảng bụng. Bảnh đắp lại tấm mền mỏng cho con nhỏ, rồi ra phòng sau.
Bảnh nhẹ nhàng thay quần áo trong ánh đèn ngủ, sợ phá giấc ngủ của Ngọc Hoa. Nhưng khi hắn nằm xuống, lăn tới bên bà, vòng một tay qua ôm thì bà Ngọc Hoa cất giọng:
“Về muộn vậy"”
“Thì ra em chưa ngủ"”
“Chưa”.
Giọng bà nhát gừng, lạnh lẽo. Tại sao vậy" Bảnh dò:
“Em mệt.”
“Không.”
“Đã đón mẹ về rồi.”
Im lặng. Bảnh phải lên tiếng:
“Tàu trễ cả hai tiếng đồng hồ.”
“Vậy à"”
“Em có vẻ không vui"”
Bà đáp tỉnh queo:
“Vui gì nổi.”
Bảnh sát tới ôm chặt vợ vào lòng, nhưng bà gỡ ra:
“Ngủ đi.”
Bảnh không buông.
“Vợ chồng đã thỏa thuận với nhau vui vẻ rồi, em làm sao thế" Nếu em không bằng lòng anh đã không đưa mẹ anh về đây.”
Bảnh nghe tiếng bà Ngọc Hoa cười gằn:
“Không về đây thì anh định đưa bà về đâu" Bộ anh có chỗ riêng.”
Bảnh cứng họng. Đành phải đổi giọng:
“Hai đứa con mình cũng cần người chăm sóc. Mẹ anh sẽ coi hai đứa như cháu ruột. Bà hiền lành lắm.”
“Chuyện đó tính sau, bây giờ ngủ đi.”
“Anh không ngủ.”
Bà Ngọc Hoa quay mặt, muốn làm bộ lạnh lùng. Bảnh biết cách mà. Phải ra sức thôi. Hắn vói tay vặn ngọn đèn ngủ sáng thêm. Giọng người đàn bà đã nhừa nhựa:
“Đừng, người ta buồn ngủ lắm...”
Rồi đâu lại vào đấy. Sau cùng, giọng bà hiền dịu như con nhà:
“Vâng, mai tính. Ngủ đi, cưng.”
Bảnh không chờ tới tiếng thứ hai. Mắt hắn cụp xuống lúc nào không biết.
Dưới nhà, bà mẹ Bắc mới vô thao thức không ngủ được. Trăn qua trở lại, tấm nệm dưới lưng êm ái làm sao! Đến chết bà cũng không mơ tưởng có lúc đặt lưng lên một tấm nệm êm ái như thế này. Bà nói thành tiếng:
“Thằng Cả giỏi thật.”
Bây giờ bà hiểu tại sao, hồi còn trẻ, lúc đấu tố địa chủ, bà là người hăng hái nhất, chửi bới, ném đá, lòng hừng hực hận thù... Chỉ vì trong cả thời trẻ trung của bà, chỉ mơ có một cái áo lành lặn, nhưng chưa bao giờ bà thay được chiếc áo vá chằng vá chịt, mà bà Chánh trong làng, lúc nào cũng quần lĩnh láng bóng.
Ngọn điện sáng quá làm bà chóa mắt. Loay hoay mãi, bà không biết cách nào tắt ngọn đèn sáng trưng ở giữa phòng. Cuối cùng bà úp mặt xuống gối, đầu bà lắc hoài. Bảnh thật.
Đúng là con người ta có số. Trong mấy đứa chúng, tại sao ông chồng bà đặt tên nó là Bảnh. Bảnh mà. Nó phải bảnh chọe chứ.. . .
Kỳ tới, trích đoạn 34: Bu nghĩ không ra
NHÃ CA
(Trích Đường Tự Do Saigon)
-------------------------------------
Đường Tự Do Saigon *
Tiểu thuyết Nhã Ca, 640 trang
Đặt sách gửi tận nhà, trả bằng lệnh phiếu hay thẻ tín dụng:
24 mỹ kim kể cả cước phí
Liên lạc phát hành: Việt Báo
14841 Moran St.
Westminster, CA 92683
(714) 894-2500
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình