Tiễn năm cũ đi, đón năm mới tới. Những kinh nghiệm được rút ra để ghi nhận, đó là thói quen hàng năm của báo chí. Nhân dịp đón năm mới 2001, giới báo chí lại chọn ra những nhân vật nổi bật của năm 2000 về khía cạnh ảnh hưởng tới lịch sử nhân loại. Bản tin do VNN dịch như sau.
Đây không phải là danh sách những nhân vật xuất sắc nhất thế giới, mà chỉ bao gồm những người đã có tác động tích cực đối với sự phát triển của thế giới, cũng như một vài người với hành vi của mình đã gióng lên hồi chuông về những nguy cơ bất ổn trong năm 2000.
1. Vladimir Putin: Sau những hành động quân sự quyết đàn áp quân ly khai Chechnya, vào cuối năm 2000, Tổng thống Nga Putin đã ghi thêm điểm trong các cuộc thăm dò ý kiến về uy tín của ông, khi cuối cùng ông đã áp lực hai viện quốc hội Nga sử dụng lại bài quốc ca Liên Xô (với lời mới) làm Quốc ca Nga. Bên cạnh việc gia tăng quan hệ với phương Tây, ông cũng nối lại quan hệ với các đồng minh cộng sản cũ như Bắc Hàn, Mông Cổ, Cuba qua các chuyến thăm chính thức sau gần một thập kỷ gián đoạn. Ông thực hiện lời thề chống nạn tham nhũng đang trầm trọng, bắt đầu từ việc "để mắt" đến các nhà tỉ phú lũng đoạn chính trường Nga.
2. Kim Đại Trung và Kim Chính Nhất: Hình ảnh Tổng thống Nam Hàn Quốc và Chủ tịch Bắc Hàn bắt tay nhau trong cuộc gặp thượng đỉnh tháng 6 vừa qua tại Bình Nhưỡng là điều trước đấy vài tháng thế giới khó mà hình dung được. Vậy là những rào cản khó vượt qua nhất của chiến tranh lạnh đã bắt đầu được vượt qua. Với cái bắt tay đó, một số người lạc quan cho rằng hai bên đã đẩy lùi nửa thế kỷ nghi ngờ và hiềm khích, mở đường cho một quá trình hòa giải dân tộc: các cuộc sum họp gia đình đầy cảm động, đường sắt và đường bộ bắt đầu được nối lại, đối thoại liên chính phủ được tiếp tục. Người ta vẫn dè chừng cái bắt tay của Bắc Hàn. Tổng thống Kim Đại Trung đã được nhận phần thưởng vinh quang là giải Nobel Hòa Bình.
3. George W. Bush (con): Tổng thống vừa được bầu của nước Mỹ đã làm báo chí thế giới tốn khá nhiều giấy mực sau một cuộc bầu cử tai tiếng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Vốn bị đối thủ chê là thiếu kinh nghiệm chính trị, song ông Bush đã vượt qua lời chỉ trích đó bằng chiến thắng ở Tòa Bạch Ố. Ông Bush đã tận dụng được lợi thế là Thống đốc của tiểu bang Texas - một tiểu bang thịnh vượng thứ hai nước Mỹ để khẳng định khả năng lãnh đạo của mình: Khả năng bảo đảm phát triển kinh tế, giải quyết nhanh chóng các tình huống khủng hoảng, xây dựng sự thống nhất ý chí giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ đối với các vấn đề chính sách, quy tụ được một đội ngũ cố vấn đầy năng lực. Cho dù chiến thắng của ông không hẳn là trọn vẹn, song nước Mỹ cũng có thể trông đợi vào một tổng thống trẻ và năng động sau những kinh nghiệm của ông ở Texas.
4. Vicente Fox: Việc ông Vicente Fox đắc cử và trở thành Tổng thống Mexico được đánh giá rất cao ở chỗ thắng lợi này đã chấm dứt 7 thập kỷ liên tiếp cầm quyền của đảng Cách mạng Hiến pháp, một đảng hầu như thống trị mọi lĩnh vực trong cuộc sống ở Mexico và "nổi tiếng" với nạn tham nhũng. Cuộc bầu cử 2.7.2000 được coi là cuộc bầu cử công bằng nhất từ trước tới giờ, đánh dấu sự chuyển giao dân chủ và êm thấm ở Mexico. Ông Fox lên nắm quyền với lời hứa chống tham nhũng, nghèo đói và đem lại hòa bình cho bang Chiapas, nơi có phong trào của phiến quân Zapatista. Nhiệm vụ nào cũng đầy thách thức: đó là nạn tham nhũng "truyền thống" ở Mexico hay con số 40% trong 97 triệu dân Mexico sống trong nghèo khổ.
5. Hillary Clinton: Đệ nhất phu nhân Tổng thống Mỹ chưa bao giờ bị cái bóng của chồng che khuất. Bản thân bà Hillary luôn là một nữ luật sư giỏi, hoạt động xã hội tích cực, còn nói về thành công của Tổng thống Clinton thì đúng là "của chồng công vợ" . Bà đã vượt qua những bước sóng gió trong một đệ nhất gia đình. Nổi bật trong năm 2000 là việc bà trúng cử chiếc ghế Thượng nghị sĩ của tiểu bang New York, vượt qua đối thủ Rick Lazio của đảng Cộng hòa. Mọi người đều tin, với tính quyết đoán, nghị lực phi thường, sự thông minh, khôn ngoan, nhất là "nhịn nhục" giỏi, bà Hillary sẽ thành công trong sự nghiệp chính trị riêng.
6. Bashar al-Assad: Thách thức lớn nhất với vị Tổng thống trẻ của Syria Bashar al-Assad trong năm 2001 là làm thế nào để cải cách một đất nước Syria thay đổi chậm chạp trong khi vẫn giữ nguyên được di sản 30 năm qua của cha ông, cố Tổng thống Hafez al-Assad đã tạo ra. Gánh nặng đè lên vai Bashar: Cải cách thể chế, cải cách hệ thống ngân hàng tài chính, thu hút đầu tư nước ngoài, chống tham nhũng quan liêu. Mọi việc có vẻ như sẽ được cải thiện. Bashar thỉnh thoảng lại " trốn" các vệ sĩ của mình để tự đi thâm nhập cuộc sống của nhân dân. Là tổng thống trẻ nhất trong thế giới Arab (35 tuổi), Bashar làm cho người dân Syria hy vọng rằng ông sẽ đưa đất nước tới thịnh vượng. Ngay cả nền học vấn của ông - học đại học y khoa ở Anh và niềm đam mê computer - cũng tiếp sức cho hy vọng đó.
7. Kolesnikov: Bức thư tuyệt mệnh mà người ta tìm thấy trong túi áo đại úy Nikolai Kolesnikov, thủy thủ tàu ngầm Kursk của Nga, đã mở ra cho cả nước Nga sự thật về những giây phút cuối cùng mà 118 thủy thủ đối mặt với cái chết. Kolesnikov là một trong 4 thủy thủ đầu tiên được trục vớt từ tàu ngầm Kursk khi linh hồn anh đã bay đi mãi mãi. Kolesnikov cho biết, 23 thủy thủ ở khoang số 6, 7, 8 đều sống sót sau vụ nổ khiến tàu Kursk bị chìm. Họ đổ dồn về khoang số 9 và cố gắng gõ tín hiệu morse nhưng không được giải cứu kịp thời. Kolesnikov chỉ kịp viết riêng cho vợ vài lời ngắn ngủi trong thư tuyệt mệnh: "Chào em, Olga. Anh yêu em. Đừng buồn nhé". Song vài lời ấy đã làm cả thế giới ngậm ngùi trước tình yêu và lòng quả cảm của những người lính Nga, trong khi Tổng thống Putin là nguyên nhân gián tiếp gây thêm số tử vong vì quá tự ái không nhờ vào phương tiện cấp cứu của Tây phương.
8. Elian: Cuộc đấu tranh giữa gia đình bé Elian, được sự ủng hộ của cả cộng đồng tỵ nạn Cuba, đã phải bất lực vì hệ thống luật pháp nghiêm khắc của Hoa Kỳ. Chính phủ Cuba để cướp lại tương lai cậu bé từ tay những người họ hàng sống lưu vong ở Miami được một số quan chức tư pháp Mỹ hậu thuẫn, kéo dài suốt gần 5 tháng, cuối cùng đã kết thúc trong sự phẫn uất của nhiều người. Elian được trở về Cuba đoàn tụ với cha vào hôm 22.4. Elian trở thành biểu tượng mới cho lòng yêu chuộng tự do mà mẹ em đã phải hy sinh ngoài biển cả khi bồng em vượt biển.
9. Joerg Haider: Việc Haider, lãnh tụ đảng Tự do Dân tộc cực hữu ở Áo đàm phán và đạt được thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh đầu tháng 2. 2000 đã thực sự gây ra cơn bão ngoại giao ở Châu Âu. Haider nổi tiếng là người bài ngoại, chống nhập cư và cuối năm 1999 ông ta đã có những lời phát biểu ủng hộ Hitler. Đây là lần đầu tiên một đảng cực hữu tham gia một chính phủ Châu Âu kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Ngay lập tức, 14 nước đối tác EU "đóng băng" quan hệ ngoại giao với Áo. Do Thái rút đại sứ ở Vienna về nước. Trong nước áo liên tục diễn ra các cuộc biểu tình phản đối chính phủ mới. Haider đã thách thức dư luận suốt gần một năm. Song trước sức ép dư luận ngày càng tăng, uy tín của đảng Tự do giảm sút hẳn và Haider đã đồng ý để đảng Tự do rút khỏi liên minh cầm quyền.
10. Robert Mugabe: Suốt năm qua, cuộc sống ở nông thôn Zimbabwe chìm trong sự hỗn loạn: Các cựu chiến binh dẫn đầu cuộc xâm chiếm khoảng 1.600 trang trại của người da trắng bằng bạo lực. Tổng thống Mugabe đã "góp phần" gây nên tình trạng đó, công khai ủng hộ chiến dịch chiếm đất bắt đầu từ tháng 2.2000, sau khi ông - một chính trị gia xuất thân cựu chiến binh - thất bại lần đầu tiên sau 20 năm cầm quyền. Trong cuộc trưng cầu ý dân trước đó, cử tri đã từ chối sửa đổi hiến pháp củng cố quyền lực của ông Mugabe. Ông vẫn không chịu rời ghế tổng thống cho đến khi sự bất bình đẳng về quyền sở hữu đất đai được thay đổi. Nền kinh tế phụ thuộc vào nông nghiệp của Zimbabwe đã bị thiệt hại nặng nề trong cuộc chiến tranh đất đai.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình