Câu danh ngôn bất hủ của Edward Bulwer-Lytton, và nhìn lại lịch sử của nhân loại toàn cầu, đã chứng minh một chân lý vô song. Những đế chế hùng mạnh nhất lịch sử thế giới như Đế quốc Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn lãnh đạo, chinh phục từ Á sang Âu, hay Đế quốc La Mã do Hoàng đế Augustus Julius Caesar chỉ huy, hùng mạnh vô địch làm ảnh hưởng cả châu Âu suốt 2.000 năm, rồi cũng lụi tàn. Nhưng những tác phẩm văn học được viết bằng máu và tâm huyết thì trường tồn vĩnh cửu.

Trưa hôm nay, Chúa Nhật (28 Tháng 6, 2026) bầu trời San Jose rực rỡ nắng hè. Nắng vàng rót xuyên khung trời trắng xuống những tán cây xanh, gió thắt dải lụa mềm phất phơ qua từng bóng giai nhân làm cho thướt tha thêm những tà áo dài Việt Nam huyền thoại. Không gian quanh Thư viện Tully rộn ràng như ngày hội. Xe cộ chạy nườm nượp như bướm lượn vào bãi đậu xe, dập dìu tài tử giai nhân, hầu hết là những “mái đầu đen” và ai nấy mặt mày đều tươi tắn. Loay hoay “rình rập” mãi tôi mới vớ được một chỗ đậu xe. Vội thay đôi giày cao gót để chiếc áo dài tha thướt không “quét đường” làm sạch bãi đậu xe của thư viện, rồi tôi bước vào bên trong. Cứ ngỡ mình là “vô địch thiên hạ”, tôi…tự khen mình đến sớm hơn giờ ghi trong thư mời của anh bạn Lê Xuân Mỹ, ai dè vào bên trong thì người ta đã ngồi đông gần kín hết hội trường. Tại bàn sách, tác giả bận rộn ký sách liền tay, người mua sách phải sắp hàng chờ đến lượt mình...

Chiều muộn của ngày thứ Sáu trước thềm Lễ Cha (Father’s Day). Không khí trên đất Mỹ nhộn nhịp hơn hẳn thường ngày. Những biển hiệu “Happy Father’s Day” rực rỡ treo khắp nơi, các cửa hàng bánh ngọt, sô cô la ngập tràn những chiếc bánh kem trang trí hình chiếc thắt lưng, chiếc mũ nồi duyên dáng, cặp kính tròn vo, hay những bộ râu ngộ nghĩnh.Jamie bước ra khỏi bệnh viện sau một ca trực dài căng thẳng, chiếc áo blouse trắng gấp vội trong ba lô nhẹ nhàng, nhưng gánh nặng trong lòng thì chẳng thể cất đi. Là một bác sĩ nội khoa, mỗi ngày cô đều phải chứng kiến ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đối diện với những nỗi đau thể xác lẫn tinh thần của bệnh nhân, nên những nỗi buồn vu vơ không có thời gian xuất hiện trong tâm trí. Nhưng hôm nay, khi cởi bỏ chiếc áo blouse trắng, Jamie chợt thấy lòng mình chùng xuống và tim như thắt lại bởi một nỗi niềm riêng.

(Viết theo lời kể của một người – Tên nhân vật và địa danh đã được thay đổi) Cái tên Lũ như một lời nguyền định mệnh vận vào đời cô ngay từ lúc chào đời. Vào một đêm tối trời năm ấy, Cao Bằng chìm trong thác lũ, mưa to, gió lớn, bão bùng, nước từ thác núi đổ xuống cuốn trôi tất cả sản nghiệp của cái bản làng vốn đã nghèo xơ xác. Vì hoảng sợ, người mẹ trẻ bỗng trở dạ sinh non. Xóm làng ngập trong biển nước, nhà nhà kêu cứu, người người khóc than. Bà mẹ miền núi một mình sinh con, tự dùng miếng lạt tre cắt rốn cho bé gái. Và cái tên “bé Lũ” được đặt cho cô như để ghi dấu ngày cả xã bị thiên tai. Lũ lớn lên giữa đại ngàn, mang vẻ đẹp thoát tục của đóa hoa lê rừng, nhưng tâm hồn lại chứa đựng cả một đại dương u uẩn và mầm mống nổi loạn. Hàng ngày sau giờ học chữ, Lũ mang gùi lên rẫy cuốc đất trồng khoai cùng cha mẹ, nhưng trong thâm tâm cô gái vùng cao luôn ước mơ về một chân trời xa lạ. Do đó về sau, cuộc đời cô là một chuỗi những chuyến thiên di đẫm máu và nước mắt.

Hàng năm, mỗi độ gió đông về mang theo không khí se se lạnh, thì sao đêm bừng sáng hơn, làm cho gió cũng phải dịu dàng, dễ thương hơn. Và nơi hải ngoại cộng đồng người Việt bắt đầu rộn ràng chờ đón mùa lễ đẹp nhất trong năm – Mùa Giáng Sinh, để chào đón Chúa giáng trần.

Chiều hôm nay bầu trời Thung Lũng Hoa Vàng trong xanh vì mây đi vắng. Quang cảnh khu vực trường Yerba Buena High School thật là náo nhiệt với kẻ ra người vào. Vài cơn gió nhẹ mơn man như chào đón khách, làm phất phơ những tà áo dài Việt Nam của nhiều giai nhân từ xa đến; và cũng làm mát lòng những đấng mày râu đang tháp tùng “ai đó” làm kẻ xách túi, vác dù, hay dìu tay nàng cho khỏi vấp giày cao gót vào các bậc xi măng cao thấp trong bãi đậu xe...

Thành phố Thung Lũng Hoa Vàng, San Jose, là một trong những cái nôi văn hoá của cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ. Đã có không biết bao nhiêu hội đoàn, đoàn thể, hội Văn Thơ, đài TV, Radio, Tuần San, Nguyệt San, và Nhật Báo tiếng Việt tồn tại lâu đời ở Bắc Cali. Tất cả đều cùng mục đích bảo tồn Việt Ngữ và Văn Hoá Việt Nam nơi Hải ngoại. Và hôm Thứ Bảy vừa qua, tại hội trường Santa Clara County, cuộc thi “Đố Vui Cùng Học” của chương trình Tuổi Trẻ Hải Ngoại được diễn ra vô cùng thành công, làm nức lòng các bậc phụ huynh và bà con cộng đồng Mỹ gốc Việt tại San Jose và các vùng phụ cận...

“FIFA World Cup 2022,” Giải Vô Địch Bóng Đá Thế Giới lần thứ 22 đang diễn ra tại Qatar, vùng đất của thế giới Ả Rập và Hồi Giáo. Những rộn ràng sôi nổi của bạn bè xung quanh, toàn là người hâm mộ môn túc cầu, những trận đấu trực tiếp trên TV Mỹ, và những bảng kết quả từ các trận đấu được các đài truyền hình Mỹ Việt, báo chí khắp nơi loan tải từng ngày, từng giờ, đã đưa Uyên trở về với tuổi thơ, về những kỷ niệm xưa, và về cái thuở người dân miền Nam khắp nơi ham mê môn bóng tròn...

“Mảnh Da Vàng viết ra rồi đốt bỏ, viết đi viết lại không biết bao nhiêu lần. Viết lén lút trong trại giam Sông Măng sát biên giới Miên. Viết trong nỗi kinh hoàng ở trại tập trung Hóc Môn. Viết sau cơn sốt cuồng điên trên đồi gió hú trại tập trung Long Giao. Viết nắn nót trên những trang giấy rẻ tiền trong căn nhà tranh vách đất vùng kinh tế mới. Viết trên giường bệnh viện Bình Dương tồi tàn. Viết trong nỗi cô đơn ròng rã dưới ngọn đèn dầu le lói nơi miền quê nghèo...” (MDV, tr. 9)...

Tôi không phải người gốc Tây Ninh. Nhưng tôi là một tín hữu Cao Đài, cho nên có thể nói tôi cũng có chút “dây mơ rễ má” với vùng đất Thánh này. Những tản mạn trong bài viết này khởi nguồn khi tôi tình cờ đọc được bài viết “Viện Đại Học Cao Đài Và Chúng Tôi, Một Duyên Tình Dang Dở,” của cố Giáo sư Nguyễn Văn Trường và Giáo sư Tiến sĩ Mai Thanh Truyết trên trang nhà của Viện Sử Đạo Cao Đài Toà Thánh Tây Ninh...