Những ngày đầu đặt chân đến Hoa Kỳ định cư, có những chuyện nhỏ xíu mà người Việt chúng ta cũng phải mất một thời gian mới quen. Hai điều dễ khiến người ta nhầm lẫn khi điền giấy tờ: tháng lại đứng trước ngày, còn tên thì đứng trước họ. Hai cách thức ấy hoàn toàn trái với thói quen lâu đời của người Việt. Những chuyện tưởng chẳng đáng gì, vậy mà giữa một đất nước xa lạ, cũng đủ làm cho người mới đến thấy mình như đứa trẻ đang học lại từ đầu, rồi tự nhắc mình: từ nay, ta bắt đầu làm quen với nếp sống mới. Sau một thời gian sống trên đất khách, vì công việc làm ăn và nhu cầu giao tiếp với người bản xứ, nhiều người Việt có thêm một cái tên Mỹ bên cạnh tên Việt, như Daniel Nguyễn, Laura Phạm… nhất là sau khi nhập quốc tịch Hoa Kỳ. Có người vì tên Việt khó phát âm nên đành dùng tên Mỹ cho tiện. Những tên như Dung, Phúc, khi qua giọng Mỹ đôi lúc nghe thành một âm khác, khiến chính người mang tên cũng phải… ngượng ngùng...

Ông Tư là người nhiều chuyện - nhiều chuyện ở đây không phải là “ngồi lê đôi mách”, mà là những chuyện thời sự nóng bỏng “giật gân” ông “lượm” được trên Internet, YouTube hay trên truyền thông, truyền hình, rồi thêm vào những nhận định của mình để nói cho bà con nghe chơi. Trời sinh ông Tư cái tật hay nói. Không được nói, ông cảm thấy bức bối như không khí thiếu oxy, như bữa ăn thiếu nước mắm. Trải qua tám mươi năm cuộc đời, có một thời gian ông phải kiềm chế lời nói. Đó là những ngày sau năm 1975, khi phải sống dưới chế độ Cộng sản ở quê nhà. Nói nhiều mà sai chính sách, chúng nó cho đi “mò tôm” (1) hay đưa vào trại tập trung cải tạo ngồi “bóc lịch” (2) và đi lao động khổ sai mút mùa… thì đời tàn trong ngõ hẹp.

Sau ngày 30-4-1975, nhiều người Việt Nam bỏ xứ ra đi, đa số đã xin định cư tại Hoa Kỳ theo diện tị nạn chính trị. Trong khoảng mười, mười lăm năm đầu, người Việt khi gặp nhau thường nêu một câu hỏi mà người hỏi có hai ý, còn người được hỏi cảm thấy phân vân, rồi trả lời theo một trong hai ý. Đó là câu: “Anh chị sang đây lâu chưa?” Nếu người hỏi có thái độ kẻ cả, hỏi để phân biệt đẳng cấp, thì câu trả lời sẽ hờ hững, qua loa. Nếu người hỏi tỏ ra thân thiện - có ý muốn giúp đỡ đồng hương đến sau, thì câu trả lời sẽ rất chân tình.

Ngồi trên bãi biển Nha Trang khi thủy triều xuống cuốn nước xa bờ để lại vạt cát dài màu trắng mịn, và lúc nắng chiều chiếu xiên trên mặt biển gợn sóng lăn tăn, trông như dải lụa dát vàng lung linh đến tận các hải đảo xa mờ mây nước, khách nhàn du sẽ mê mẩn với sắc màu kỳ diệu của buổi chiều tà mà quên hết cảnh huyên náo chung quanh...