Tôi định cư ở tiểu bang Washington thành phố Seattle nhiều năm. Thời gian cũng đủ lâu để cảm nhận sự thay đổi của bốn mùa nơi đây, từ những cơn mưa dai dẳng, những ngày thu lá vàng rơi đầy lối phố, đến những buổi sáng mùa đông lạnh giá. Nước Mỹ với tôi không chỉ là quê hương mới, mà là nơi đủ mọi điều kiện để vươn lên, thay đổi cuộc đời, mà còn là nơi lưu giữ biết bao kỷ niệm, biết bao thử thách, niềm vui lẫn cả những bài học về tình người. Trong hành trình một người Việt xa quê, tôi được chứng kiến nhiều khuôn mặt khác nhau của nước Mỹ, không những một nước Mỹ hiện đại với những tòa nhà cao tầng, những công ty công nghệ hàng đầu thế giới, mà còn một nước Mỹ rất gần gũi, qua những người hàng xóm xa lạ, bình thường, luôn sẵn lòng giúp đỡ nhau. Mùa hè 2026 khi Seattle trở thành một trong những thành phố đăng cai World Cup, tôi được dịp nhìn thấy một hình ảnh khác của nước Mỹ.

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên hiện đại, thế giới vận hành theo quy luật tự nhiên, con người đã lên tới mặt trăng, phi thuyền ngày đêm bay lượn ngoài không gian, bây giờ nói chuyện ma, thì quả là lạc hậu, dị đoan, mê tín. Nhưng có ai trả lời được câu hỏi: Sau khi chết linh hồn con người sẽ về đâu? Theo giáo lý tôi đã học, chết không phải là hết mà là khởi đầu cuộc sống mới, linh hồn sẽ bay lên một nơi thiêng liêng, hay xuống Hỏa Ngục, tùy theo cuộc sống tại thế và niềm tin của mỗi người. Ngoài hai nơi trên, tôi nghĩ rằng còn một nơi mà không tôn giáo nào đề cập tới, nơi đó không vút lên, không tụt xuống, mà lặng lẽ tồn tại giữa chúng ta, mắt không thấy, nhưng có thể cảm nhận được, người đời nôm na gọi là hồn ma. Thực tế đời thường trong thành phố Seattle, nơi này, nơi khác, thỉnh thoảng có những bó hoa tươi đặt sát lề đường, một vài bóng đèn màu rực sáng, đôi khi còn thấy một tấm giấy với nhiều hàng chữ viết tay.

Sài gòn những ngày cuối tháng Tư, không còn là Sài Gòn của những buổi chiều yên ả, không còn những quán cà phê ven đường rộn rã tiếng cười. Thành phố như nín thở, người ta nhìn nhau, không cần nói cũng hiểu trong lòng mỗi người đang nghĩ gì, tất cả cùng một nỗi lo chung, mơ hồ và trĩu nặng. Gia đình chúng tôi rời Huế cùng lúc đồng bào tỉnh Quảng Trị bỏ chạy. Vào Sài Gòn tạm trú nhà người bà con ở hẻm Phạm Ngũ Lão. Quận 1, gần chợ Thái Bình. Ông xã nhà tôi là Sĩ quan Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, là người bình tĩnh luôn đầy nghị lực, nhưng hôm nay tôi thấy ông lộ vẻ bất an, ngồi không yên, đi lui tới trong căn phòng nhỏ, làm cho tôi thêm sốt ruột. Đêm 29 tháng Tư. Anh bạn cùng đơn vị với ông xã tôi ghé vào nói nhỏ: “Có tàu. Nếu đi thì đi ngay. Chần chừ không kịp đâu.” Câu nói như một nhát dao đâm vào tim. Đi… sẽ tới đâu??? Không đi … gia đình người lính bại trận sẽ thế nào??? Tôi ôm chặt đứa con trai hai tuổi, mồ hôi toát ra, vì căng thẳng, vì lo sợ.