(Người viết là người của thế hệ 1.5)
Trong những ngày qua, người Việt khắp năm châu đang theo dõi và tán thưởng những hành động can đảm, đượm tinh thần quốc gia dân tộc của những Thanh niên Sinh viên Việt Nam ở hai (2) thành phố lớn: Sài Gòn và Hà Nội. Biểu tình của họ lên tiếng và phản đối về hành động ngang ngược và xâm lược của chính quyền Trung Quốc(TQ)- muốn thành lập thành phố Tam Sa ở hai (2) quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Hành vi, thái độ chính trị can đảm của những người trẻ này, sinh ra và lớn lên sau 1975, đã chính thức đánh dấu sự Hồi Sinh Tinh Thần Quốc Gia Dân Tộc, sau hơn mấy thập niên bị xóa sổ ra khỏi đời sống chính trị Việt Nam, bởi cuộc chiến ý thức hệ.
Đây là sự kiện chính trị và khúc quanh lịch sử quan trọng của phong trào quốc gia dân tộc của Việt Nam ở thế kỷ 21 và giai đoạn toàn cầu. Sự hồi sinh mãnh liệt của tinh thần quốc gia dân tộc trong người Việt là điều không thể tránh khỏi, khi xu hướng tâm lý xã hội, con người, và những diễn tiến lịch sử của nền chính trị thế giới và khu vực đang thay đổi mạnh mẽ trong giai đoạn này. Thật vậy, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế đã lên cao, khi Việt Nam trở thành thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc. Bên cạnh đó, nếu chúng ta xét về yếu tố tâm lý, thì con người và xã hội Việt Nam đang mong muốn tìm về tinh thần quốc gia dân tộc.
Chúng ta thử áp dụng lý thuyết Về Nấc Thang Nhu Cầu của Tiến Sĩ Tâm Lý, Abraham Maslow, nó sẽ giúp chúng ta vẽ nên một bức tranh đậm nét về một trào lưu xã hội ở Việt Nam, cũng như hiểu được tâm lý và nguyện vọng người dân. Theo Tiến Sĩ Maslow, con người tựu trung cần có 5 loại nhu cầu chính trong đời sống; và Ông sắp xếp chúng theo thứ tự từ thấp đến cao: (1) Căn bản: ăn, uống, ngủ, chổ ở, ngủ, vân vân; (2) An toàn: trật tự, luật pháp, kỷ cương và ổn định.. (3) Tình thương: gia đình, hội đoàn, quan hệ xã hội; (4) Danh Dự: thành đạt, độc lập, danh phận, uy tín và trách nhiệm; (5) Tự phát triển tiềm năng bản thân: nổ lực tìm kiếm sự phát triển cá nhân, biến tiềm năng bản thân thành hiện thực...
Giai cấp trung lưu đang lớn mạnh ở xã hội Việt Nam (sau hơn 30 năm bị chối bỏ bởi định chế chính trị). Họ đang hình thành nên thực thể chính trị, để đại diện cho tiếng nói và quyền lợi của mình. Như biện chứng pháp của Marx đã nói: Người nào nắm phương tiện kinh tế, thì người đó sẽ nắm quyền lực chính trị! Thật vậy, giai cấp trung lưu này tập hợp nhiều thành phần trong xã hội Việt Nam hiện thời. Họ là những người khoa bảng, chuyên viên, doanh nhân và kỹ nghệ trong xã hội. Họ thành đạt trong xã hội Việt Nam về phương diện tri thức và của cải. Sau hơn một thập niên kể từ khi khối Nga Sô sụp đổ, họ đã nỗ lực tìm kiếm cho mình một bản sắc riêng; kiến tạo của cải; và luôn tiếp cận và hấp thụ những kiến thức và kinh nghiệm từ thế giới bên ngoài. Nói cách khác, giai cấp trung lưu Việt Nam đã vượt qua những giai đoạn thuộc về nhu cầu căn bản như 1,2,và 3. Họ đang ở 2 nấc thang nhu cầu cuối cùng (4 &5) của đời sống con người.
Ở giai đoạn này, họ đòi hỏi những nhu cầu cao hơn chẳng hạn như tinh thần, tâm lý. Chính xác hơn, bây giờ họ cần có nhu cầu độc lập, danh dự và lòng tự trọng và địa vị trong xã hội và quốc tế. Những nhu cầu về tinh thần và tâm lý quan trọng này đã thúc dục và giúp họ để thiết lập vai trò và danh phận của mình, và khẳng định vị thế dân tộc của mình trong cộng đồng quốc tế- nơi các quốc gia mặc dầu phải dựa dẫm vào nhau về lý do kinh tế- tuy nhiên, chủ quyền, lãnh thổ phải được tôn trọng.
Những nhu cầu thay đổi về đời sống, yếu tố tâm lý, trào lưu xã hội và biến chuyển lịch sử kết hợp với nền văn hoá hơn 4 ngàn năm của dân tộc Việt, đã giúp thế hệ trẻ Việt Nam tìm về với tinh thần quốc gia dân tộc, ngõ hầu bảo vệ độc lập, sự sống, tương lai, danh dự và trách nhiệm đối với bản than, gia đình và quốc gia. Sự lên tiếng của họ là bằng chứng hùng hồn về phong trào phục hưng của tinh thần quốc gia dân tộc, khi lòng tự ái dân tộc và an ninh của Việt Nam đang bị khiêu khích, thách đố và chà đạp trắng trợn.
Tâm An
(Người viết là người của thế hệ 1.5)
Mùa Lễ 2007
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình