Chuyện Của Robby
Cung Nhật Thành lược dịch
Tôi kể lại câu chuyện này một phần do các bạn và người thân của tôi dục dã và khuyến khích khuyến, một phần để nhớ tới Robby, nhân vật chính của câu chuyện, đã không còn sống chung với chúng ta trong cõi đời này.
Tôi tên là Mildred Hondorf, cựu giáo viên dậy nhạc cho trường tiểu học tại thành phố Des Moines, tiểu bang Iowa. Để phụ thêm vào lương giáo viên, tôi thường dậy thêm về piano ở nhà, và đây là việc mà tôi đã làm trên ba mươi năm. Qua hơn ba mươi năm, tuy rằng có khá nhiều học trò có năng khiếu bẩm sinh về âm nhạc nhưng tôi chưa hề được vinh dự và hãnh diện là đã có một học sinh trở thành một cầm thủ nổi tiếng…Dĩ nhiên là cũng có một số học sinh khác mà khả năng học và chơi đàn rất giới hạn và đó cũng là một thử thách lớn lao cho công việc dậy nhạc của tôi. Một trong số những học sinh đó là Robby.
Robby được 11 tuổi khi mẹ cậu bé, một phụ nữ độc thân thả Robby xuống nhà tôi cho bài học đầu tiên. Tôi có nói một cách khéo léo với Robby là nếu học nhạc sớm vào lúc nhỏ tuổi thì sẽ khá và có lợi hơn nhiều….Sau cùng tôi nhận dậy vì Robby cho biết rằng mẹ Robby luôn ước ao được nghe con trình diễn piano trong một buổi hoà nhạc.
Ngay từ những nốt nhạc của bài học đầu tiên, tôi đã thấy tức khắc là cậu bé không có chút ý niệm gì về âm nhạc cả, vì Robby không hiểu được căn bản thông thường cả về nhịp điệu lẫn giọng cao thấp của các nốt nhạc. Tuy vậy, Robby rất nhẫn nại tập đi tập lại không chán các bài học vỡ lòng cho dương cầm mà mọi học sinh dều phải học. Thường phải…..nghiến răng nghe, nhưng tôi vẫn khuyến khích khi thấy Robby cố gắng tập dợt hàng tháng trời với các bài học ấy, dù ngay chính tôi cũng phát …ngấy lên với những giai điệu lập đi lập lại cả trăm lần…Cuối mỗi bài học hàng tuần, Robby luôn luôn nói: “Ngày nào đó, mẹ em sẽ được nghe em trình diễn.”
Dường như chuyện này rất khó vì thật sự Robby không có chút năng khiếu nào hết về âm nhạc cả. Tôi cũng chỉ thoáng thấy mẹ Robby khi bà thả cậu bé hay chờ trước nhà tôi trong chiếc xe khá cũ. Tuy chưa bao giờ xuống xe và ghé vào nhà nhưng bà luôn vẫy tay chào với nụ cười mỗi khi thấy tôi.
Rồi một ngày Robby không còn tới học nữa. Nhiều lần tôi đã nghĩ đến việc gọi Robby nhưng rồi lại nghĩ xa hơn, có thể cậu bé đã nhận ra khả năng của mình và quyết định theo đuổi một sở thích khác. Thú thật là tôi cũng cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi Robby không còn học với tôi nữa vì “ tài năng “ của cậu bé không có lợi chút nào trong việc quảng cáo về khả năng dậy đàn piano của tôi cả !
Vài tháng sau đó, tôi gửi tới từng nhà các học sinh thông báo về cuộc trình diễn sắp tới mà tôi tổ chức cho các em. Tôi rất ngạc nhiên khi nhận được hồi báo của Robby, xin tôi, nếu có thể được, cho em trình diễn trong đêm đó. Tôi nhẹ nhàng nói với Robby là buổi trình diễn chỉ dành cho các học sinh đang học với tôi hiện nay mà thôi, Robby đã ngừng học khá lâu rồi nên e rằng không còn chỗ để sắp xếp cho em trình diễn… Robby trả lời tôi là em vẫn tập đàn đều đặn, sỡ dĩ em không đến học với tôi vì mẹ em đang bệnh không thể chở em tới được. Robby khẩn khoản: “Thưa cô Hondorf, xin cô cho em trình diễn….” Tôi cũng không biết vì sao mà tôi lại đồng ý để cho Robby trình diễn, có thể một phần vì thái độ cương quyết của em, một phần là có cái gì đó trong tôi cho biết là mọi việc rồi sẽ xuông xẻ…
Trong đêm trình diễn, cha mẹ, bà con và bạn bè cùng học trò của tôi chen chúc trong thính đường trường tiểu học tôi dậy. Tôi đã sắp xếp để Robby trình diễn chót, trước khi tôi ra sân khấu cám ơn sự tham dự của tất cả mọi người và kết thúc chương trình bắng một tấu khúc do chính tôi trình diễn. Như vậy, nếu phần trình diễn của Robby không được…êm xuôi thì cũng không bị chú ý nhiểu vi đó là phần chót và tôi có thể…xí xóa chuyện này bằng phần trình diễn của tôi.
Không có một trở ngại nào cho đêm trình diễn cả, do đã tập luyện không ngừng nên các em đàn rất hay. Tim tôi gần như là ngừng đập khi đến lượt Robby bước lên sân khấu…. với bộ quần áo sộc xệch nhăn nhúm và mái tóc xơ xác, rũ rượu như vừa qua một cuộc chạy đua…”Sao Robby không ăn mặc tử tế như mọi người nhỉ..” tôi thầm hỏi, “ít nhất, mẹ cậu bé cũng phải chải đầu cho con tươm tất trong một đêm quan trọng như đêm nay chứ…” Robby tự giới thiệu trình diễn tấu khúc cung Đô trưởng số 21 của Mozart, và sau đó tôi không còn tin ở đôi tai của mình nữa.
Với hai bàn tay như muá trên phím ngà, Robby dìu thính giả từ nhịp khoan thai nhẹ nhàng sang tiết tấu dồn dập rất thuần thục, trôi chẩy và chính xác như một cầm thủ thượng thặng. Robby đã thực sự lôi cuốn thính giả trong phần trình diễn của em, và các nốt cuối cùng của bản nhạc được kết thúc một cách đột ngột đúng như Mozart đã viết. Trong đời, tôi chưa bao giờ được nghe một người cùng lứa tuổi với Robby đàn Mozart hay đến thế. Mọi người trong thính đường đều đứng lên vỗ tay không ngớt để bày tỏ xúc cảm của mình với cậu bé… Nước mắt nhạt nhoà với niềm hãnh diện, tôi chạy lên sân khấu, sung sướng ôm choàng lấy Robby….” Cô chưa bao giờ nghe em đàn hay như thế…. Làm sao em có thể đàn hay đến vậy được.." “
Qua microphone, Robby giải thích : “Thưa cô Hondorf, cô còn nhớ em có nói với cô là mẹ em bệnh không " Mẹ bệnh ung thư và mới qua đời trưa hôm nay... Thật sự mẹ bị điếc, không nghe được từ lúc lọt lòng, nên tối nay em nghĩ đây là lần đầu tiên mẹ được nghe em đàn…”
Không ai cầm được nước mắt trong thính đường buổi tối hôm đó. Tôi không thể nói mình hãnh diện có được học trò như Robby mà Robby là người đã cho tôi thấy chính thương yêu và lòng tự tin tin đã giúp em khắc phục nghịch cảnh để thành công. Cũng chính Robby đã cho tôi thấy đôi lúc mình phải tin vào con người và tạo cơ hội cho họ thành công.
Vài năm sau, Robby gia nhập quân đội. Sau thời gian phục vụ tại Iraq, Robby làm việc trong Toà Hành Chánh Liên Bang Alfred Murrah thành phố Oklahoma và chết tại đây khi toà nhà bị khủng bố gài bom vào tháng tư năm 1995.
Cung Nhật Thành lược dịch
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình