Hôm nay,  

Hè về California

19/06/201200:00:00(Xem: 14634)
Ghi chú : Câu chuyện sau đây là đoản văn trích trong cuốn hồi ký của tác giả tựa đề là Giao Chỉ tự chuyện.

Tuổi cao niên, chúng tôi có dịp theo các con tới lui trường học của các cháu, xin kể lại những điều học hỏi được. Lần trước kể chuyện ngôi trường đại học dành riêng cho phái nữ tại Hoa Kỳ. Tiếp theo là bài viết về quang cảnh lễ ra trường của đại học USC tại Nam CA. Lần này là ngày tốt nghiệp của trẻ em tại một trường tiểu học ở San Jose.

Hè về Hè về :

Ai mà biết được tại California năm nay có bao nhiêu ông già Việt Nam được nghỉ hè. Số là từ hơn 15 năm qua, có nhiều vị cao niên phe ta vui tuổi già với công tác đưa đón cháu đi học. Khi bài Hè về của Hùng Lân ngày xưa cất tiếng là lúc ông tài xế già được nghỉ hè. Tôi cũng đóng vai tài xế cho 2 cháu nội suốt mấy năm qua.Tôi cũng nghỉ hè.

Có lẽ cũng từ khá lâu, trong khi làm công tác anh hùng trên xa lộ, tôi gặp một đồng nghiệp và câu chuyện trong lúc chờ đợi đã diễn ra. Thường khi chúng tôi đưa cháu đến trường thì vội vàng bỏ lính xuống như trực thăng vận. Quân ta bye bye rồi chạy ào vào lớp. Các tài xế không có dịp gặp nhau. Nhưng khi đón quân đến sớm nên có thì giờ thong thả. Thấy một ông cũng cao niên như mình, mặt quen quen ra dáng Việt Nam. Chợt nghe trong xe vẳng ra tiếng hát “..Chiếc giỏ xe, chở đầy hoa phượng, em chở mùa hè của tôi đi đâu....

Thôi, đích thực là phe ta. Chúng tôi đứng nói chuyện với nhau, ông cao niên tỏ ra biết chúng tôi, ông lên tiếng chào niên trưởng. Tôi bèn hỏi: Sao lại niên trưởng. Ông bạn trả lời: Ấy tôi biết ông nhiều. Tôi học khóa 5 phụ Đà Lạt. Ông học khóa 4 phụ Đà Lạt. Trước tôi mấy tháng nên phải gọi là niên trưởng. Tôi bèn hỏi nhưng bác bao nhiêu tuổi. Tôi sinh 1930. Ấy chết. Bác hơn tôi 3 tuổi. Bác 83 phải không. Ông phải là niên trưởng của tôi chứ. Chúng tôi cười xòa. Ông bạn cho biết không những chở 2 đứa cháu tiểu học lại còn chở cả 2 đứa Midle School ở dưới phố San Jose. Ông đến đây rước lũ nhỏ tiểu học trước, hai đứa lớn hơn phải chờ. Mấy đứa con tháng tháng cho ông già chút tiền xăng, ông nói: Mình giúp chúng nó được ngày nào hay ngày đó. Fatherday năm trước con gái lại cho ông già bộ đồ làm vườn. Tháng trước Mother day chúng nó tổ chức lớn lắm. Nhưng ngày của cha theo gương Mỹ tụi nó làm cho có lệ. Ông khoe có 6 đứa con. HO đưa qua đợt đầu 4 đứa. Sau 8 năm 2 gia đình kế tiếp qua đoàn tụ. Ông thiếu tá khóa 5 phụ Đà Lạt của tôi bị đúng 6 năm tù.
he_ve_hoc_sinh_viet_medium
Hình ảnh học trò San Jose.
Mỗi năm tù trời trả giá cho một gia đình con cháu định cư tại Mỹ. Ông nói, cái giá đó quá rẻ. Một lần, ông bạn đồng nghiệp đón cháu kể tôi câu chuyện khác. Ngày Fatherday của anh T mới thật là thê thảm. T cùng khóa 5 Phụ Đà Lạt. 1974 qua Mỹ học tình báo ngay tại Monterey. Mãn khóa tháng 4-75 cùng một lượt mất nước. 8 anh em sĩ quan dở khóc dở cười khi tốt nghiệp. Rồi cả bọn làm reo xin về Việt Nam. Làm gì có máy bay về Sài Gòn. Trường cho sĩ quan dẫn cả bọn về Thái Lan. Phía DAO đưa vợ con của anh em qua đoàn tụ tại Vọng các. Thiếu tá T cùng vợ và 5 con qua San Jose. Ông bạn kể chuyện tiếp. Tay này làm ăn khá lắm. Làm chủ ba bốn cây xăng. Toàn cây xăng cũ mua rồi sửa lại.Vợ đi chơi tối ngày, sau đòi ly dị lấy 2 cây xăng bán đứt. Suốt hơn 30 năm qua, những đứa con của ông T không trở về hỏi bố một câu. Nói đến hoàn cảnh hiện nay, bạn tài xế cho biết. Tay thiếu tá quân báo này bây giờ già yếu, hoàn cảnh đau thương lắm.

Nghe hết câu chuyện buồn vào dịp Fatherday, tôi quay lại hỏi riêng ông bạn. Thế còn bà xã của ông thì sao. OK không.

Ông nhẹ nhàng trả lời : Nhà tôi thì OK lắm, bà đã ra đi từ hơn 10 năm qua rồi.

Những đứa cháu đã lên xe. Chúng tôi từ giã. Xe ông khóa 5 chạy phía trước, tiếng nhạc xa xa còn vẳng lại. Chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng, em chở mùa hè của tôi đi đâu…

Ngày tốt nghiệp.

Sau 2 năm tôi làm thêm nghề đưa đón ở cái trường tiểu học này, sau cùng đứa cháu trai duy nhất của ông nội cũng tốt nghiệp. Thằng bé vừa học xong lớp 6 lãnh bằng tiểu học. Bốn năm đầu nhà cháu ở khu đồi núi nên trường học ngon lành. Đến khi ông nội dở trò xây dựng Museum, tiền bạc sạch chơn, cha con dắt nhau xuống núi. Bố vào mobillhome, con dọn vào chân đồi, gia cảnh vất vả hơn vì trường học ở khu này có vẻ bình dân và sắc tộc. Trường có 25 lớp, mỗi lớp hơn 20 học trò, tổng cộng chừng 500 trẻ em. Xem ra toàn Á Châu và Mễ. Chẳng có lớp nào có được một đứa thuần chủng Mỹ trắng cho trọn tình Hiệp chủng Quốc. Nhìn cảnh học trò ra về, cha mẹ đến đón không ai bảo đây là nước Mỹ. Toàn Ấn độ, Tàu, Việt Nam, Phi và rồi cả Mễ. Một trăm phần trăm đầu đen.


Ngày tốt nghiệp, phụ huynh ngồi ghế xếp đông đảo vài trăm người. Gia đình Mễ đem thật nhiều vòng hoa và bóng bay. Năm hàng ghế dài phía trước dành cho các học sinh tốt nghiệp.

Tôi đi vòng quanh trường, thấy các em lớp khác theo cô thầy vác ghế ra ngồi khắp chung quanh. Mình tự hỏi không biết khán đài phía trước, mà đám này ngồi phía sau trường làm gì. Sau này mới hiểu. Tại khán đài nhỏ bé, ông hiệu trưởng vừa điều chỉnh âm thanh, vừa làm MC vừa lo xếp đặt các lớp. Lễ nghi khai mạc hết sức giản dị.

Các thầy cô giáo lên đọc tên học sinh lớp phụ trách và tự trao bằng, Diễn tiến rất nhanh. Khi tất cả các lớp 6 lãnh bằng xong rồi đến phần phát bản danh dự cho các em trên 3 chấm 5. May mắn, cháu nội chúng tôi cũng có thêm tấm giấy danh dự phe phẩy trên tay. Tiếp theo là đến màn các cô cậu bé tân khoa đi trên con đường có các bạn ngồi hai bên hò hét vỗ tay. Đám ra trường đi một vòng từ khán đài phía trước diễn hành qua mấy trăm khán giả phía sau rồi vào cafeteria. Ở đây các em được nhà trường đãi nước cam và bánh ngọt. Tôi thấy sáng kiến sắp xếp cuộc diễn hành cuối cùng nầy thật tuyệt vời. Học sinh các lớp còn ở lại có dịp gặp tất cả các bạn ra đi. Trong cuộc diễn hành thằng bé Việt Long nhà tôi được dẫn đầu, phải chăng là vinh dự hạng nhất toàn trường? Không phải. Cu cậu họ Vũ, phải lãnh bằng sau cùng lại trở thành ngồi hàng đầu, tiến bước mở đường. Hai tay đút túi, cổ cháu đeo vòng hoa chiến thắng $4.99 bà nội mới mua. Đám con gái lục đục theo sau.

Học sinh lớp 6 tốt nghiệp phần lớn con gái cao lớn, trưởng thành hơn con trai. Càng về sau, qua trung học rồi lên đại học phe nữ giới thường bị con trai qua mặt. Nhưng bây giờ thì các cô bé diện đủ kiểu. Một vài anh con trai Ấn độ mặc đồ lớn. Nhiều em trai diện theo kiểu Mễ, thắt cà vạt mà áo lại bỏ ngoài quần.

Sang năm các em sẽ chuyển qua trường Midle High học thêm 2 năm rồi sẽ còn 4 năm chót qua bậc trung học.

Những ông già làm tài xế cho các cháu tiểu học không biết đường trường xa còn rong ruổi được bao lâu. Những đứa bé của trường tiểu học khu Evergreen vào mùa hè năm nay 2012 toàn là trẻ em sinh ra tại Mỹ. Đủ điều kiện để ra làm tổng thống Hoa Kỳ. Nhưng ông bà nội ngoại vẫn hy vọng chống gậy 4 chân vào ngày cháu tốt nghiệp trung học. Còn khi cháu đăng quang làm tổng thống thì chờ đến kiếp sau. Tuy nhiên dù sao cháu có được tở giấy xanh với điểm trung bình trên 3.5 là khá rồi.

Lễ phát thưởng.

Thấy thằng cháu tốt nghiệp tiểu học với hơn 3 chấm 5 tưởng là ngon lành, nhưng đọc danh sách học sinh do hội PTA Việt Nam phát thưởng mới thấy con nhà người ta còn khá biết chừng nào. Hơn 100 em học sinh từ lớp 4 đến lớp 12 có điểm trung bình 4 chấm. Một em thấp nhất là 3.8. Có em vượt chỉ tiêu lên đến 4.67.

Trong đó có một em gái Việt Nam thủ khoa của trường Evergreen năm nay sẽ đọc diễn văn tốt nghiệp Valedictorian. Năm 2012 này hội phụ huynh học sinh VN tại quận Santa Clara sẽ phát phần thưởng kỳ thứ 30. Quả là một thành tích bền bỉ và hết sức trân quý. Những học sinh lãnh phần thưởng từ hơn 20 năm qua ngày nay đã thành danh và trở thành các phụ huynh. Giòng đời trôi chảy. Ở đây không còn những giỏ xe đạp chở đầy hoa phượng đỏ. Chiếc xe cũ đậu bên lề đường ngày ngày ông già chở cháu đi học chỉ có hoa phượng tím lác đác phủ trên nóc xe.

Ông già HO khóa 5 dùng giấy ra trại làm vé tàu cho đám con qua Mỹ. Ngày Fatherday năm nay, chúng nó nhớ công ông già chở cháu đi học nên đã mua tặng ông món quà. Giấy gói mầu đỏ, mở hộp của hãng Sears thấy một bộ dụng cụ tune up xe còn mới tinh.

Còn cả giá tiền đại hạ giá 50%.

Còn về phần tôi, mới nghỉ hè được một tuần thì cô con dâu gọi điện thoại. Hôm nay con phải overtime, ông nội chuẩn bị đi đón cháu. Ông bèn lớn tiếng hỏi lại. Nghỉ hè mà đón gì? Con dâu đáp: Cả 2 đứa đều học hè. Khi gần hết hè thì tụi con đi Las Vegas. Gửi ông bà một tuần.

Hơn ba mươi năm làm công dân Mỹ, Anh ngữ của tôi chỉ còn biết nói hai chữ OK.

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.