Có lẽ ít nước nào trên thế giới khích động nhiều tâm lý yêu ghét trái nghịch như Hoa Kỳ. Biểu tình chống Mỹ, đốt cờ Mỹ không những xảy ra ở những nước địch như Iran, Cuba, Bắc Hàn, mà còn tại các đồng minh thân thiết như Pháp, Đức, Nam Hàn, hay ngay trong xứ Mỹ như ở Đại Học Berkeley, trước Wall Street v.v… Nhưng bên cạnh đó còn những biểu lộ quần chúng và tự phát như tại Miến Điện, Cam Bốt, v.v… khi người dân vẽ hình chào đón Tổng Thống Obama và bà Ngoại Trưởng Clinton với niềm hy vọng dù mong manh rằng nổi niềm oan ức của đám nông dân nghèo hèn được các nhà lãnh tụ của cường quốc lớn nhất hành tinh đoái hoài.
Không nói gì đến chuyện đại sự ngoài đường, ngay trong gia đình cũng không ít lần sanh ra gây gổ trên bàn ăn chỉ vì ý kiến thân hay ghét Mỹ - câu chuyện tào lao chỉ có thế mà đôi khi anh chị em giận không gặp mặt nhau hàng mấy tháng trời! Sang đến Hoa Kỳ không ít người lãnh trợ cấp nhà nước vẫn ghét Mỹ, rồi bị trách mắng là tại sao vừa ăn tiền lại… chửi Mỹ.
Một người Hoa hay Ả Rập khi bị nước ngoài chê bai rất dễ sanh tự ái vì tinh thần dân tộc. Nhưng riêng dân Mỹ lại ưa chế nhạo chính quốc gia mình, khi đi ra ngoại quốc bị công kích họ không cảm thấy bị xúc phạm cá nhân. Có lẻ một là họ đã quen với lề lối phê bình chỉ trích trong nước, hai là đối với họ chính quyền chỉ được giao công việc trong bốn năm nên cũng chẳng nhất thiết là đại diện gì cho ai – trái với giá trị lâu dài mà họ tự hào và tôn trọng là bản Tuyên Ngôn Độc Lập bảo vệ quyền sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc.
Vài năm trước khi bà Clinton đến Cam-Bốt đã ôm vào lòng một bé gái thoát khỏi nạn mãi dâm và thốt lên “…em là niềm hy vọng của chúng tôi – you are our inspiration .... “ Câu nói cho dù chân tình hay là mánh khoé của một chính trị gia lão luyện nhưng vẫn làm ấm lòng người nghe. Thật khó lòng hình dung ngài Ngoại Trưởng Dương Thiết Trì bộc lộ được chút tình cảm thân thương giữa con người với nhau kiểu này.
Hàng trăm ngưòi Cam Bốt đã viết biểu ngữ trên nóc nhà “Obama S.O.S” kêu gào sự quan tâm đến việc viên chức nước họ cướp nhà dân chúng. Có thể trong 10-20 năm nữa Trung Quốc sẽ qua mặt Mỹ để trở thành cường quốc hạng nhất trên thế giới, biết đâu được khi đó sẽ có người dân Sudan, Ethiopia, Tây Tạng nào giăng bản “Ngài Tập Cận Bình xin hãy cứu vớt dân oan”.
Khi đó Hoa Lục mới xứng đáng để lãnh đạo thế giới, và người viết sẽ hoạ lại 16 chử vàng treo trước cửa nhà để dạy con cháu rằng cho dù hai nước láng giềng thế nào cũng có xích mích nhưng đây là một cường quốc đáng ngưỡng mộ. Còn không thì cứ tạm bỏ 16 chử vàng vào trong góc nhà cho đóng bụi!
Đoàn Hưng Quốc
Không nói gì đến chuyện đại sự ngoài đường, ngay trong gia đình cũng không ít lần sanh ra gây gổ trên bàn ăn chỉ vì ý kiến thân hay ghét Mỹ - câu chuyện tào lao chỉ có thế mà đôi khi anh chị em giận không gặp mặt nhau hàng mấy tháng trời! Sang đến Hoa Kỳ không ít người lãnh trợ cấp nhà nước vẫn ghét Mỹ, rồi bị trách mắng là tại sao vừa ăn tiền lại… chửi Mỹ.
Một người Hoa hay Ả Rập khi bị nước ngoài chê bai rất dễ sanh tự ái vì tinh thần dân tộc. Nhưng riêng dân Mỹ lại ưa chế nhạo chính quốc gia mình, khi đi ra ngoại quốc bị công kích họ không cảm thấy bị xúc phạm cá nhân. Có lẻ một là họ đã quen với lề lối phê bình chỉ trích trong nước, hai là đối với họ chính quyền chỉ được giao công việc trong bốn năm nên cũng chẳng nhất thiết là đại diện gì cho ai – trái với giá trị lâu dài mà họ tự hào và tôn trọng là bản Tuyên Ngôn Độc Lập bảo vệ quyền sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc.
Vài năm trước khi bà Clinton đến Cam-Bốt đã ôm vào lòng một bé gái thoát khỏi nạn mãi dâm và thốt lên “…em là niềm hy vọng của chúng tôi – you are our inspiration .... “ Câu nói cho dù chân tình hay là mánh khoé của một chính trị gia lão luyện nhưng vẫn làm ấm lòng người nghe. Thật khó lòng hình dung ngài Ngoại Trưởng Dương Thiết Trì bộc lộ được chút tình cảm thân thương giữa con người với nhau kiểu này.
Hàng trăm ngưòi Cam Bốt đã viết biểu ngữ trên nóc nhà “Obama S.O.S” kêu gào sự quan tâm đến việc viên chức nước họ cướp nhà dân chúng. Có thể trong 10-20 năm nữa Trung Quốc sẽ qua mặt Mỹ để trở thành cường quốc hạng nhất trên thế giới, biết đâu được khi đó sẽ có người dân Sudan, Ethiopia, Tây Tạng nào giăng bản “Ngài Tập Cận Bình xin hãy cứu vớt dân oan”.
Khi đó Hoa Lục mới xứng đáng để lãnh đạo thế giới, và người viết sẽ hoạ lại 16 chử vàng treo trước cửa nhà để dạy con cháu rằng cho dù hai nước láng giềng thế nào cũng có xích mích nhưng đây là một cường quốc đáng ngưỡng mộ. Còn không thì cứ tạm bỏ 16 chử vàng vào trong góc nhà cho đóng bụi!
Đoàn Hưng Quốc
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình