“Old soldier never die, they just fade away” (Gen MacArthur)
Kính thưa Chị Tư,
Kính thưa Bác Tư,
Mới ngày nào, vừa đi hè về nhận được gói quà Bác Tư gởi, mở ra: thuốc bổ, Glucosamine và Dầu cá. Điện thoại cám ơn Bác, hỏi thăm sức khoẻ Bác, được Bác trả lời: “…bệnh Bác cũng vậy, tuy không thuyên giảm, nhưng nay cũng ổn rồi! Khỏi lo, Bác đang ráng viết cho xong hồi ký của Bác trai đây! …” và Bác hỏi ngược lại sức khỏe của Song, và vì biết sau lần điện thoại trước là thằng cháu đang bị “mệt”, và Bác tự động gởi thuốc cho! Đó là lần cuối cùng được nghe lời Bác dạy, gần đây có gọi điện thoại cho Bác, nhưng chuông reo không ai bắt. Và thứ ba 13 vừa qua, điện thoại của Oanh báo tin buồn: “Anh Song, Maman est partie!”…
Cher Châu, chère Oanh, chers Ánh et Doris,
Voilà comment était votre maman: un vrai cœur dor! un cœur sur la main, une vraie samaritaine, toujours à lécoute de lautre! toujours prête à venir en aide à autrui. Merci mon Dieu de me lavoir fait connaỵtre! je vous envie et je partage vos peines!
Cám ơn Chị Tư đã cho đàn em một tấm gương sáng của một người dấn thân, của một đàn chị, của một người vợ một đảng viên, của một người mẹ và của một đảng viên Đại Việt. Suốt đời chị là gắn bó chia sẻ cuộc đời chánh trị của Anh Tư, đấu tranh cho đất nước Việt Nam thân yêu mình được thoát ra khỏi gông xiềng Thực dân, gông xiềng Cộng sản, và xây dựng một quốc gia Việt Nam Trù phú, Hạnh phúc, Độc lập, Tự do. Anh Tư đã cống hiền suốt cuộc đời mình cho đất nước, bên cạnh Anh Tư là Chị Tư người đồng chí người vợ, người mẹ, người nội trợ tề gia.
Xuất thân là một tiểu thư đài các của miền tây Nam Việt, phì nhiêu, trù phú của đồng bằng sông Cửu, cô Phan Thị Bình, mùa Thu năm 1941, tuổi chưa đầy 20, vừa tốt nghiệp xong Trường Áo Tím, đậu cả hai bằng Brevet của chương trình Pháp và Diplôme của chương trình “bảo hộ, thuộc địa”, được gia đình gởi ra đất Bắc, theo ông anh, anh Phan Thanh Hòa, vào trường Y khoa Hà nội, để học nghề “Cô Mụ Đông dương” (Sage femme dIndochine). Anh Phan Thanh Hòa, sanh viên Y khoa là một đảng viên Đại Việt, cùng hoạt động với anh Nguyễn Tôn Hoàn, cùng ngành Y khoa trong phong trào sanh viên, do phân công của sanh viên Luật khoa Trương Tử Anh, đảng trưởng đảng Đại Việt Quốc Dân Đảng, được thành lập và hoạt động từ tháng 12 năm 1939. Sanh viên Y khoa Nguyễn Tôn Hoàn, đồng chí Nguyễn Tôn Hoàn, anh Tư, được các sanh viên trường Đại học Đông dương-Hà nội bầu làm Trưởng ban Âm Nhạc của Tổng Hội Sinh Viên do anh Dương Đức Hiền làm Chủ tịch, nhờ biết nhạc lý và ngón đàn mandoline điêu luyện. Cùng với các bạn sanh viên trong nhóm “văn nghệ” - và đến đây chúng tôi xin phép quý vị, mượn lời của Anh Tư, Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn kể chuyện về lịch sử bản Quốc ca Việt Nam, trong một bài viết được đăng trên Đặc san Áo Trắng, của Hôi Y sĩ Việt Nam Bắc California, số đặc biệt, Tết năm 1995 - các anh “ …tổ chức những buổi văn nghệ diễn thuyết ra mắt đồng bào, khuyến khích sinh viên, khơi động tinh thần chống Pháp khắp mọi nơi trong nước. Sau đó bọn Cộng sản gian ác dần dần cho người chen vào hàng ngũ sinh viên chiếm đoạt hết các công lao của anh em chúng tôi rồi tự gán cho mình cái danh nghĩa của Đoàn Sinh Viên Cứu Nước”.
“Và để” - anh Tư kể tiếp - “khích động phong trào chống Pháp và nâng cao tinh thần yêu nước của giới trẻ, nhất là giới sinh viên, tôi có nhờ anh Lưu Hữu Phước, một sinh viên Nha khoa kiêm nhạc sĩ, sáng tác một bản nhạc hành khúc, và trong một thời gian ngắn anh đã sáng tác được ba bốn bản nhạc. Sau khi chọn lọc, chính tôi đã quyết định chọn bài “Tiếng gọi Sinh Viên” (còn gọi là “Sinh Viên Hành Khúc”) làm mở đầu cho tất cả các buổi họp mặt của chúng tôi.”. Bản nhạc nầy được trình diễn lần đầu tiên tại nhà Giảng lớn ( Grand Amphithéâtre) của khu đại học Đông đương Hà nội ngày 15 tháng 3 năm 1942. …” «… sự hợp tác của các tiếng hát hàng đầu trong giới sinh viên là Nguyễn Thị Thiều, Phan Thị Bình và Trần Văn Khê” … ”Đoàn văn nghệ sinh viên Việt Nam với hai giọng hát chính Nguyễn Thị Thiều và Phan Thị Bình được nhiệt liệt hoan nghinh từ Bắc chí Nam”… ”Thuở mà micro chưa được xử dụng, hai chị Nguyễn Thị Thiều và Phan Thị Bình đã làm vang dội cả nhà hát bằng tiếng hát thật của mình…”
Kính thưa toàn thể gia đình, toàn thể quý đồng chí và quý thân hữu,
Chúng tôi, Phan Văn Song xin phép được dài dòng nhắc công trạng và quá khứ thuở ban đầu đấu tranh của chị Tư, của đồng chí Thanh Bình, ngay từ những ngày đầu mới ra học đất Bắc đã sát cánh hoạt động bên cạnh anh Tư, thoạt đầu người bạn, người đồng chí với người anh mình, rồi người yêu, rồi người chồng, và đồng chí của mình, Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn đồng chí Thanh Long. Rồi Nhựt thất trận, rồi quân đội Pháp trở lại Đông đương, lợi dụng lòng yêu nước của toàn dân Việt Nam, nhóm cộng sản quốc tế mượn danh nghĩa kháng chiến, mượn phong trào Việt Minh, cướp chánh quyền, giành quyền lực, giết hại những người quốc gia, những người không đồng chánh kiến, những người không theo Đảng Cộng sản hay không phục tòng Đảng Cộng sản đệ tam quốc tế. Người Đại Việt là kẻ thù không đội trời chung với Cộng sản. Người anh chị Phan Thị Bình, đồng chí Phan Thanh Hòa bị cộng sản giết hại, đảng trưởng Đảng Đại Việt cũng thất tung và bị cộng sản sát hại, … anh Tư phải vượt biên sang Tàu để vừa tránh nạn cộng sản và vừa lánh nạn tây bố. Và chúng tôi xin nhường lời kể chuyện cho Anh Tư.
“Năm 1947, trước khi về nước lập chính phủ mới, cựu hoàng Bảo Đại có mời tôi, một số đại diện tôn giáo và các chính khách như các ông Ngô Đình Diệm, Đinh Xuân Quảng, Phan Huy Quát, Trần Văn Tuyên, Trần Quang Vinh, Trần Thanh Đạt, BS Lê Văn Hoạch, Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm, Nguyễn Văn Kiểu…đến họp ở Hồng Kông…”… “Tôi đề nghị chọn bài “Tiếng gọi Sinh Viên” làm QUỐC CA, vì nó là linh hồn chống Pháp tại Miền Nam Việt Nam của Đoàn Thanh Niên Tiền Phong. Hội nghị chấp thuận và bản nhạc được đổi tên là “Thanh Niên Hành Khúc”“
Kính thưa Chị Tư,
Cũng như các người vợ các đồng chí đảng viên Đảng Đại Việt, chị Tư cũng như mẹ chúng tôi, như các thím Tư Tiếp, hay Bác Sáu Thảo, chị Ba Huy…các mệnh phụ, các phu nhơn, là những cột trụ gia đình lo gánh vác mọi việc hằng ngày để các anh, các chú, các bác gánh vác việc núi sông. Chị Tư là đầu tàu của tất cả các chị, các thím, các bác của các đàn em đàn cháu sau nầy. Chị Tư là biểu tượng, là hình ảnh lý tưởng của người vợ một nhà cách mạng, một nhà chánh trị Việt Nam của thế hệ cha chú chúng tôi. Lúc ở Sài gòn, vào những năm 52/53 khi anh Tư không còn làm Bộ trưởng Bộ Thanh niên nữa, thì chị đứng ra quán xuyến mở tiệm bán gạo gần Chợ lớn. Vào những năm 55, anh chị bị chế độ Ngô Đình Diệm trục xuất qua Pháp, chị đi thi lại bằng cấp nghề nghiệp từ sage femme dIndochine sang sage femme détat để hành nghề “Cô Mụ” trên đất Pháp. Anh Tư tuy có bằng médecin dIndochine, anh có hành nghề Y sĩ đâu ? vì suốt đời bận bịu với đất nước. Một tay chị, lúc ấy, ngày đi làm Cô Mụ, tối về ngồi trông coi Quán Ăn - Quán Sông Hương - “La Rivière des Parfums” nằm trên đường rue Montagne Sainte Geneviève, quận 5, thành phố Paris, cạnh Trường Polytechnique cũ, nơi ấy cũng là nơi sanh viên Sciences Po - Khoa học Chánh trị Phan Văn Song đi lại, ăn dằm nằm dề những năm 1961/1962, chạy bàn cùng với sanh viên cao học Science Po Nguyễn Ngọc Huy đang làm luận án… - Chị Tư lo hết, để anh Tư rãnh rang đầu óc đấu tranh chốn ộc tài, chống Cộng sản, giành lại Độc lập, Tự do, Dân chủ cho đất nước Việt Nam thân yêu. Chị vừa đi hành nghề y khoa, vừa quản lý tiệm ăn, vừa lo cho các em, lúc ấy còn nhỏ dại. Cũng như về sau, qua những năm 65 phải di cư qua Mỹ tỵ nạn, chị cũng một tay quán xuyến mở một tiệm ăn Việt Nam ở Mountain View California.,
Kính thưa chị Tư, kính thưa Bác Tư.
Chị là một đồng chí trung kiên, chị là một người vợ đảm đang, chị còn là một người mẹ hoàn hảo. Tất cả các em ngày nay đều là những những công dân tốt đối với đất nước đang sống, tất cả các em đều những con người đạo đức. thành công trong nghề nghiệp.
Cher Châu, Chère Oanh, Chers Ánh et Doris! Soyez fiers de votre Maman!
Suốt đời chị là người hoạt động không lúc nào ngưng nghỉ. Chị đã cho đàn em một gương sáng về mẫu người hoạt động. Vous êtes, vous avez été toujours une femme daction! Người ta thường nói Un homme daction. Vous êtes donc un homme daction! Chị Tư, un homme daction, bao nhiều lần chị lái chiếc xe «Toyota Prévia” chở anh Tư và các đồng chí từ San Jose xuôi về Nam Cali đi họp đảng. Lúc xưa chị cũng từng chở anh Tư và Michel Đoàn vượt rặng núi Alpes từ Paris xuôi Nam qua Roma để gặp Đức Giáo hoàng. Cách đây độ 15 năm, từ Paris – chính Chị Tư lái xe thuê xuống tỉnh để Anh Tư gặp thằng cháu vừa là đồng chí, để tính chuyện đất nước, và giao công tác cho thằng cháu. Lạ nước lạ cái, bà cụ lúc ấy cũng cở 75 tuổi rồi, đi một mạch đến điểm hẹn, (lúc ấy chưa có máy Navigator, định vị trí, như ngày nay) Chapeau chị Tư, dở nón chào thua Bác Tư! Chị là gương sáng cho các đảng viên, cho các bà vợ đảng viên, cho các bà mẹ đảng viên. Chị Tư mãi mãi là chị Tư của tất cả những người Đại Việt. Khi Anh Tư nằm xuống, Chị Tư tự giao công tác là phải viết xong cuốn hồi ký kể lại cuộc đời thăng trầm đấu tranh của hai anh chị. Mười năm, cuốn hồi ký nay đã hoàn tất. Chị đã làm xong nhiệm vụ, Mission accomplie! vous pouvez vous reposer maintenant, Chị có thể nghỉ yên:
“Je me couche et je mendors en paix. Car Toi seul, Ô Éternel tu me donnes la sécurité dans ma demeure” (Psaume 4: 8) - I will both lay me down in peace and sleep ; for thou, Lord only maskest dwell in safety -Hỡi Đức Giê-Hô-Va, tôi sẽ nằm và ngủ bình an. Vì chỉ mình Ngài làm cho tôi được yên ổn.
Cám ơn chị Tư Cám ơn Bác Tư
Vĩnh biệt Chị Tư, Vĩnh biệt Bác Tư
Phan Văn Song kính bái.
Kính thưa Chị Tư,
Kính thưa Bác Tư,
Mới ngày nào, vừa đi hè về nhận được gói quà Bác Tư gởi, mở ra: thuốc bổ, Glucosamine và Dầu cá. Điện thoại cám ơn Bác, hỏi thăm sức khoẻ Bác, được Bác trả lời: “…bệnh Bác cũng vậy, tuy không thuyên giảm, nhưng nay cũng ổn rồi! Khỏi lo, Bác đang ráng viết cho xong hồi ký của Bác trai đây! …” và Bác hỏi ngược lại sức khỏe của Song, và vì biết sau lần điện thoại trước là thằng cháu đang bị “mệt”, và Bác tự động gởi thuốc cho! Đó là lần cuối cùng được nghe lời Bác dạy, gần đây có gọi điện thoại cho Bác, nhưng chuông reo không ai bắt. Và thứ ba 13 vừa qua, điện thoại của Oanh báo tin buồn: “Anh Song, Maman est partie!”…
Cher Châu, chère Oanh, chers Ánh et Doris,
Voilà comment était votre maman: un vrai cœur dor! un cœur sur la main, une vraie samaritaine, toujours à lécoute de lautre! toujours prête à venir en aide à autrui. Merci mon Dieu de me lavoir fait connaỵtre! je vous envie et je partage vos peines!
Tờ chương trình buổi ra mắt bài Tiếng Gọi Sinh Viên với hai nữ ca sĩ, mặt ngoài của tờ chương trình và mặt trong.
Kính thưa Chị Tư, Cám ơn Chị Tư đã cho đàn em một tấm gương sáng của một người dấn thân, của một đàn chị, của một người vợ một đảng viên, của một người mẹ và của một đảng viên Đại Việt. Suốt đời chị là gắn bó chia sẻ cuộc đời chánh trị của Anh Tư, đấu tranh cho đất nước Việt Nam thân yêu mình được thoát ra khỏi gông xiềng Thực dân, gông xiềng Cộng sản, và xây dựng một quốc gia Việt Nam Trù phú, Hạnh phúc, Độc lập, Tự do. Anh Tư đã cống hiền suốt cuộc đời mình cho đất nước, bên cạnh Anh Tư là Chị Tư người đồng chí người vợ, người mẹ, người nội trợ tề gia.
Xuất thân là một tiểu thư đài các của miền tây Nam Việt, phì nhiêu, trù phú của đồng bằng sông Cửu, cô Phan Thị Bình, mùa Thu năm 1941, tuổi chưa đầy 20, vừa tốt nghiệp xong Trường Áo Tím, đậu cả hai bằng Brevet của chương trình Pháp và Diplôme của chương trình “bảo hộ, thuộc địa”, được gia đình gởi ra đất Bắc, theo ông anh, anh Phan Thanh Hòa, vào trường Y khoa Hà nội, để học nghề “Cô Mụ Đông dương” (Sage femme dIndochine). Anh Phan Thanh Hòa, sanh viên Y khoa là một đảng viên Đại Việt, cùng hoạt động với anh Nguyễn Tôn Hoàn, cùng ngành Y khoa trong phong trào sanh viên, do phân công của sanh viên Luật khoa Trương Tử Anh, đảng trưởng đảng Đại Việt Quốc Dân Đảng, được thành lập và hoạt động từ tháng 12 năm 1939. Sanh viên Y khoa Nguyễn Tôn Hoàn, đồng chí Nguyễn Tôn Hoàn, anh Tư, được các sanh viên trường Đại học Đông dương-Hà nội bầu làm Trưởng ban Âm Nhạc của Tổng Hội Sinh Viên do anh Dương Đức Hiền làm Chủ tịch, nhờ biết nhạc lý và ngón đàn mandoline điêu luyện. Cùng với các bạn sanh viên trong nhóm “văn nghệ” - và đến đây chúng tôi xin phép quý vị, mượn lời của Anh Tư, Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn kể chuyện về lịch sử bản Quốc ca Việt Nam, trong một bài viết được đăng trên Đặc san Áo Trắng, của Hôi Y sĩ Việt Nam Bắc California, số đặc biệt, Tết năm 1995 - các anh “ …tổ chức những buổi văn nghệ diễn thuyết ra mắt đồng bào, khuyến khích sinh viên, khơi động tinh thần chống Pháp khắp mọi nơi trong nước. Sau đó bọn Cộng sản gian ác dần dần cho người chen vào hàng ngũ sinh viên chiếm đoạt hết các công lao của anh em chúng tôi rồi tự gán cho mình cái danh nghĩa của Đoàn Sinh Viên Cứu Nước”.
“Và để” - anh Tư kể tiếp - “khích động phong trào chống Pháp và nâng cao tinh thần yêu nước của giới trẻ, nhất là giới sinh viên, tôi có nhờ anh Lưu Hữu Phước, một sinh viên Nha khoa kiêm nhạc sĩ, sáng tác một bản nhạc hành khúc, và trong một thời gian ngắn anh đã sáng tác được ba bốn bản nhạc. Sau khi chọn lọc, chính tôi đã quyết định chọn bài “Tiếng gọi Sinh Viên” (còn gọi là “Sinh Viên Hành Khúc”) làm mở đầu cho tất cả các buổi họp mặt của chúng tôi.”. Bản nhạc nầy được trình diễn lần đầu tiên tại nhà Giảng lớn ( Grand Amphithéâtre) của khu đại học Đông đương Hà nội ngày 15 tháng 3 năm 1942. …” «… sự hợp tác của các tiếng hát hàng đầu trong giới sinh viên là Nguyễn Thị Thiều, Phan Thị Bình và Trần Văn Khê” … ”Đoàn văn nghệ sinh viên Việt Nam với hai giọng hát chính Nguyễn Thị Thiều và Phan Thị Bình được nhiệt liệt hoan nghinh từ Bắc chí Nam”… ”Thuở mà micro chưa được xử dụng, hai chị Nguyễn Thị Thiều và Phan Thị Bình đã làm vang dội cả nhà hát bằng tiếng hát thật của mình…”
Tờ chương trình buổi ra mắt bài Tiếng Gọi Sinh Viên với hai nữ ca sĩ, mặt ngoài của tờ chương trình và mặt trong.
Kính thưa chị Tư, kính thưa Bác Tư, Kính thưa toàn thể gia đình, toàn thể quý đồng chí và quý thân hữu,
Chúng tôi, Phan Văn Song xin phép được dài dòng nhắc công trạng và quá khứ thuở ban đầu đấu tranh của chị Tư, của đồng chí Thanh Bình, ngay từ những ngày đầu mới ra học đất Bắc đã sát cánh hoạt động bên cạnh anh Tư, thoạt đầu người bạn, người đồng chí với người anh mình, rồi người yêu, rồi người chồng, và đồng chí của mình, Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn đồng chí Thanh Long. Rồi Nhựt thất trận, rồi quân đội Pháp trở lại Đông đương, lợi dụng lòng yêu nước của toàn dân Việt Nam, nhóm cộng sản quốc tế mượn danh nghĩa kháng chiến, mượn phong trào Việt Minh, cướp chánh quyền, giành quyền lực, giết hại những người quốc gia, những người không đồng chánh kiến, những người không theo Đảng Cộng sản hay không phục tòng Đảng Cộng sản đệ tam quốc tế. Người Đại Việt là kẻ thù không đội trời chung với Cộng sản. Người anh chị Phan Thị Bình, đồng chí Phan Thanh Hòa bị cộng sản giết hại, đảng trưởng Đảng Đại Việt cũng thất tung và bị cộng sản sát hại, … anh Tư phải vượt biên sang Tàu để vừa tránh nạn cộng sản và vừa lánh nạn tây bố. Và chúng tôi xin nhường lời kể chuyện cho Anh Tư.
“Năm 1947, trước khi về nước lập chính phủ mới, cựu hoàng Bảo Đại có mời tôi, một số đại diện tôn giáo và các chính khách như các ông Ngô Đình Diệm, Đinh Xuân Quảng, Phan Huy Quát, Trần Văn Tuyên, Trần Quang Vinh, Trần Thanh Đạt, BS Lê Văn Hoạch, Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm, Nguyễn Văn Kiểu…đến họp ở Hồng Kông…”… “Tôi đề nghị chọn bài “Tiếng gọi Sinh Viên” làm QUỐC CA, vì nó là linh hồn chống Pháp tại Miền Nam Việt Nam của Đoàn Thanh Niên Tiền Phong. Hội nghị chấp thuận và bản nhạc được đổi tên là “Thanh Niên Hành Khúc”“
Kính thưa Chị Tư,
Cũng như các người vợ các đồng chí đảng viên Đảng Đại Việt, chị Tư cũng như mẹ chúng tôi, như các thím Tư Tiếp, hay Bác Sáu Thảo, chị Ba Huy…các mệnh phụ, các phu nhơn, là những cột trụ gia đình lo gánh vác mọi việc hằng ngày để các anh, các chú, các bác gánh vác việc núi sông. Chị Tư là đầu tàu của tất cả các chị, các thím, các bác của các đàn em đàn cháu sau nầy. Chị Tư là biểu tượng, là hình ảnh lý tưởng của người vợ một nhà cách mạng, một nhà chánh trị Việt Nam của thế hệ cha chú chúng tôi. Lúc ở Sài gòn, vào những năm 52/53 khi anh Tư không còn làm Bộ trưởng Bộ Thanh niên nữa, thì chị đứng ra quán xuyến mở tiệm bán gạo gần Chợ lớn. Vào những năm 55, anh chị bị chế độ Ngô Đình Diệm trục xuất qua Pháp, chị đi thi lại bằng cấp nghề nghiệp từ sage femme dIndochine sang sage femme détat để hành nghề “Cô Mụ” trên đất Pháp. Anh Tư tuy có bằng médecin dIndochine, anh có hành nghề Y sĩ đâu ? vì suốt đời bận bịu với đất nước. Một tay chị, lúc ấy, ngày đi làm Cô Mụ, tối về ngồi trông coi Quán Ăn - Quán Sông Hương - “La Rivière des Parfums” nằm trên đường rue Montagne Sainte Geneviève, quận 5, thành phố Paris, cạnh Trường Polytechnique cũ, nơi ấy cũng là nơi sanh viên Sciences Po - Khoa học Chánh trị Phan Văn Song đi lại, ăn dằm nằm dề những năm 1961/1962, chạy bàn cùng với sanh viên cao học Science Po Nguyễn Ngọc Huy đang làm luận án… - Chị Tư lo hết, để anh Tư rãnh rang đầu óc đấu tranh chốn ộc tài, chống Cộng sản, giành lại Độc lập, Tự do, Dân chủ cho đất nước Việt Nam thân yêu. Chị vừa đi hành nghề y khoa, vừa quản lý tiệm ăn, vừa lo cho các em, lúc ấy còn nhỏ dại. Cũng như về sau, qua những năm 65 phải di cư qua Mỹ tỵ nạn, chị cũng một tay quán xuyến mở một tiệm ăn Việt Nam ở Mountain View California.,
Kính thưa chị Tư, kính thưa Bác Tư.
Chị là một đồng chí trung kiên, chị là một người vợ đảm đang, chị còn là một người mẹ hoàn hảo. Tất cả các em ngày nay đều là những những công dân tốt đối với đất nước đang sống, tất cả các em đều những con người đạo đức. thành công trong nghề nghiệp.
Cher Châu, Chère Oanh, Chers Ánh et Doris! Soyez fiers de votre Maman!
Suốt đời chị là người hoạt động không lúc nào ngưng nghỉ. Chị đã cho đàn em một gương sáng về mẫu người hoạt động. Vous êtes, vous avez été toujours une femme daction! Người ta thường nói Un homme daction. Vous êtes donc un homme daction! Chị Tư, un homme daction, bao nhiều lần chị lái chiếc xe «Toyota Prévia” chở anh Tư và các đồng chí từ San Jose xuôi về Nam Cali đi họp đảng. Lúc xưa chị cũng từng chở anh Tư và Michel Đoàn vượt rặng núi Alpes từ Paris xuôi Nam qua Roma để gặp Đức Giáo hoàng. Cách đây độ 15 năm, từ Paris – chính Chị Tư lái xe thuê xuống tỉnh để Anh Tư gặp thằng cháu vừa là đồng chí, để tính chuyện đất nước, và giao công tác cho thằng cháu. Lạ nước lạ cái, bà cụ lúc ấy cũng cở 75 tuổi rồi, đi một mạch đến điểm hẹn, (lúc ấy chưa có máy Navigator, định vị trí, như ngày nay) Chapeau chị Tư, dở nón chào thua Bác Tư! Chị là gương sáng cho các đảng viên, cho các bà vợ đảng viên, cho các bà mẹ đảng viên. Chị Tư mãi mãi là chị Tư của tất cả những người Đại Việt. Khi Anh Tư nằm xuống, Chị Tư tự giao công tác là phải viết xong cuốn hồi ký kể lại cuộc đời thăng trầm đấu tranh của hai anh chị. Mười năm, cuốn hồi ký nay đã hoàn tất. Chị đã làm xong nhiệm vụ, Mission accomplie! vous pouvez vous reposer maintenant, Chị có thể nghỉ yên:
“Je me couche et je mendors en paix. Car Toi seul, Ô Éternel tu me donnes la sécurité dans ma demeure” (Psaume 4: 8) - I will both lay me down in peace and sleep ; for thou, Lord only maskest dwell in safety -Hỡi Đức Giê-Hô-Va, tôi sẽ nằm và ngủ bình an. Vì chỉ mình Ngài làm cho tôi được yên ổn.
Cám ơn chị Tư Cám ơn Bác Tư
Vĩnh biệt Chị Tư, Vĩnh biệt Bác Tư
Phan Văn Song kính bái.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình