Người mẹ ấy!
Chân đã lội qua muôn đụn cát
Vai đã gánh vạn con cá bạc
Lòng đã nặng trăm nỗi sầu lo
Cho lũ con thơ được ăn no.
.
Nhớ xưa mẹ còn tỉnh táo
Những ngày tết đến khi nhà vang tiếng pháo
Bên nồi bánh tét mắt mẹ sáng ngời
Mẹ kể con nghe những mẫu chuyện đời
Của mẹ lúc còn thơ dại.
.
Mẹ sinh ra vùng gió bay cát cháy
Từ nhỏ đã quen bươn biết chải
Nhọc nhằn từng bữa sắn bữa khoai
Sống ở cái thời đất nước chia hai
Xóm làng quanh năm loạn lạc
Dẫu theo phe nào cũng hồn tan phách nát
Thân kiến cỏ bọt bèo
Phận gái nghèo nhà vách lá cheo leo
Khổ sở bủa giăng tứ phía
.
Dẫu vậy vẫn có chàng ngắm nghiá
Mà là dân phố thị hẳn hoi
Những tưởng thuyền hạnh phúc thuận bến rồi
Nào ngờ nổi gió ngang sóng dọc
Dòng họ bên chàng chê mẹ nghèo ít học
Dòng họ bên mẹ ngại kẻ phố thị lọc lừa
Hai bên dòng họ cù cưa
Ngăn cản tình yêu đôi lứa
.
Nhưng với mẹ
Đã yêu thì dù phải băng mình vào lửa
Âu cũng là chuyện thường tình
Muốn giữ tình yêu của mình
Người ta phải biết hy sinh
Và mẹ đã chứng minh điều ấy
Vượt qua bao cấm kị
Ngăn cản của người nhà
Mẹ vẫn một lòng đến với ba
Rồi một bầy con được sinh ra
Đứa nào cũng khỏe như voi như hổ
Âu cũng là nhờ ơn trên phù hộ
.
Tháng tư bảy lăm quân Cộng tràn vô
Bắt ba đi cải tạo
Mẹ một thân cò sáo
Chạy bữa từng ngày nuôi một đàn con
Cộng với thăm chồng tù tội trên non
Gian khổ kể hoài không hết
Vậy mà mỗi năm trong những ngày tết
Bên nồi bánh tét mắt mẹ vẫn sáng ngời
Với mẹ bao nhiêu gian khổ ở đời
Cũng chỉ nhẹ nhàng như những cuộc chơi
.
Me ơi!
Nay mẹ đã già rồi
Tai mẹ không còn nghe tiếng con nói
Trí mẹ không nhớ tên con để gọi
Chân mẹ không bước nổi một thước tây
Mẹ như quả chuối chín trên cây
Và con sợ lắm cơn gió mạnh lất lay
Mà nhỡ gió lay mẹ rụng
Con biết tìm mẹ ở chốn nào đây?
.
Dẫu biết ở đời vạn vật cỏ cây
Có sinh có diệt
Lòng con vẫn không ngớt thương bớt tiếc
Nếu nhỡ một mai mẹ phải đi xa
Trong cõi vũ trụ bao la
Con có còn nghe tiếng mẹ ru hời?
.
Mẹ ơi!
Đã đi với con hết nửa đường đời
Nhường hết cho con những gì mẹ có
Giành hết về mẹ những gì gian khó
Với một tâm thái nhẹ nhàng
Vui vẻ chấp nhận gian nan
Với mẹ con là cả một thế gian
Là tất cả những gì mẹ mong mẹ đợi
.
Nay mẹ sắp đi nơi con không thể tới
Lòng con rối bời
Tạo hóa sắp bày nước chỉ chảy xuôi
Riêng con chỉ mong nước kia chảy ngược
Đưa mẹ trở về những ngày thuở trước
Thuở mẹ hay cười và gọi tên con
Thuở mẹ hay ngồi kể chuyện nước non
Bên nồi bánh tét
Trong tiếng pháo nổ giòn
Thức Trần
Boston, ngày đầu xuân Quý Tỵ
Chân đã lội qua muôn đụn cát
Vai đã gánh vạn con cá bạc
Lòng đã nặng trăm nỗi sầu lo
Cho lũ con thơ được ăn no.
.
Nhớ xưa mẹ còn tỉnh táo
Những ngày tết đến khi nhà vang tiếng pháo
Bên nồi bánh tét mắt mẹ sáng ngời
Mẹ kể con nghe những mẫu chuyện đời
Của mẹ lúc còn thơ dại.
.
Mẹ sinh ra vùng gió bay cát cháy
Từ nhỏ đã quen bươn biết chải
Nhọc nhằn từng bữa sắn bữa khoai
Sống ở cái thời đất nước chia hai
Xóm làng quanh năm loạn lạc
Dẫu theo phe nào cũng hồn tan phách nát
Thân kiến cỏ bọt bèo
Phận gái nghèo nhà vách lá cheo leo
Khổ sở bủa giăng tứ phía
.
Dẫu vậy vẫn có chàng ngắm nghiá
Mà là dân phố thị hẳn hoi
Những tưởng thuyền hạnh phúc thuận bến rồi
Nào ngờ nổi gió ngang sóng dọc
Dòng họ bên chàng chê mẹ nghèo ít học
Dòng họ bên mẹ ngại kẻ phố thị lọc lừa
Hai bên dòng họ cù cưa
Ngăn cản tình yêu đôi lứa
.
Nhưng với mẹ
Đã yêu thì dù phải băng mình vào lửa
Âu cũng là chuyện thường tình
Muốn giữ tình yêu của mình
Người ta phải biết hy sinh
Và mẹ đã chứng minh điều ấy
Vượt qua bao cấm kị
Ngăn cản của người nhà
Mẹ vẫn một lòng đến với ba
Rồi một bầy con được sinh ra
Đứa nào cũng khỏe như voi như hổ
Âu cũng là nhờ ơn trên phù hộ
.
Tháng tư bảy lăm quân Cộng tràn vô
Bắt ba đi cải tạo
Mẹ một thân cò sáo
Chạy bữa từng ngày nuôi một đàn con
Cộng với thăm chồng tù tội trên non
Gian khổ kể hoài không hết
Vậy mà mỗi năm trong những ngày tết
Bên nồi bánh tét mắt mẹ vẫn sáng ngời
Với mẹ bao nhiêu gian khổ ở đời
Cũng chỉ nhẹ nhàng như những cuộc chơi
.
Me ơi!
Nay mẹ đã già rồi
Tai mẹ không còn nghe tiếng con nói
Trí mẹ không nhớ tên con để gọi
Chân mẹ không bước nổi một thước tây
Mẹ như quả chuối chín trên cây
Và con sợ lắm cơn gió mạnh lất lay
Mà nhỡ gió lay mẹ rụng
Con biết tìm mẹ ở chốn nào đây?
.
Dẫu biết ở đời vạn vật cỏ cây
Có sinh có diệt
Lòng con vẫn không ngớt thương bớt tiếc
Nếu nhỡ một mai mẹ phải đi xa
Trong cõi vũ trụ bao la
Con có còn nghe tiếng mẹ ru hời?
.
Mẹ ơi!
Đã đi với con hết nửa đường đời
Nhường hết cho con những gì mẹ có
Giành hết về mẹ những gì gian khó
Với một tâm thái nhẹ nhàng
Vui vẻ chấp nhận gian nan
Với mẹ con là cả một thế gian
Là tất cả những gì mẹ mong mẹ đợi
.
Nay mẹ sắp đi nơi con không thể tới
Lòng con rối bời
Tạo hóa sắp bày nước chỉ chảy xuôi
Riêng con chỉ mong nước kia chảy ngược
Đưa mẹ trở về những ngày thuở trước
Thuở mẹ hay cười và gọi tên con
Thuở mẹ hay ngồi kể chuyện nước non
Bên nồi bánh tét
Trong tiếng pháo nổ giòn
Thức Trần
Boston, ngày đầu xuân Quý Tỵ
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình