Ai cũng có mẹ. Mẹ của ai cũng đẹp, hiền và duy nhất!
Tôi cũng thế! Mẹ tôi có nụ cười từ bi, tấm lòng bao dung và duy nhất! Chưa hết... còn có cả trái sầu riêng! Mỗi năm đến mùa, thấy trái sần sùi bầy bán trong chợ, lòng tôi se lại vì nhớ đến câu chuyện cũ... Mẹ tôi qua đời đã lâu, kỷ niệm cũng lu mờ theo năm tháng nhưng nỗi sầu riêng tư ấy không bao giờ phai. Trái sầu riêng bản chất gai góc dữ dằn bề ngoài nhưng còn chứa đựng tấm lòng thương yêu bao la của mẹ dành cho tôi trong từng múi ngọt bên trong.
Gia đình tôi vừa tạm ổn sau chuyến di cư năm 54. Một căn nhà nhỏ, ghế bố làm giường ngủ cho mấy đứa con vào chiều tối rồi đến sáng, xếp lại để có lối đi ra vào. Tiền bạc eo hẹp, ăn tiêu thu vén từng đồng nên ít khi chúng tôi no đủ mỗi khi có món ngon vật lạ.
Trưa hôm ấy, một buổi trưa hè nắng chói ở miền Nam. Hai mẹ con thuê xích lô đến văn phòng bà bác sĩ Blanche toạ lạc phía sau chợ Bến Thành. Thuở bé, tôi mắc bệnh phổi nên thường phải đến đó chiếu điện. Sớm trước giờ hẹn, mẹ dắt tay tôi đi về phía chợ. Tôi vui vì ít khi được theo mẹ đi chơi nhưng vào chợ thì thể nào mẹ cũng sẽ cho ăn quà! Bụng đang đói nên nghĩ đến đồ ăn là thèm... Đến gian hàng bán trái cây, sầu riêng xếp từng hàng trên mảnh đất vuông. Mẹ làm dấu bảo ngồi xuống! Sau đó, tôi không còn nhớ những gì đã xẩy ra vì mắt đã mờ đi... Tôi tưởng tượng những múi sầu riêng béo ngậy sắp tan vào miệng như “petit beurre” khi thấy mẹ lật vạt áo trả tiền. Cô bán hàng bóc nguyên trái, từng múi vàng nghệ, phơi trần ra trước mặt. Tai chỉ còn nghe loáng thoáng lời mẹ dặn: “Con thèm thì ăn no đi! Mang về nhà, con sẽ không có nhiều đâu!” Ngồi giữa chợ, tôi đã ngốn hết trái sầu riêng trước khi gặp bà bác sĩ chuyên khoa người Pháp. Hôm ấy, mẹ đã chi gần hết số tiền để dành trong hầu bao nên mua thuốc tây phải đành chờ đến ngày khác.
Thời gian trôi âm thầm, tuổi thanh niên cầu tiến nên lưu lạc khắp năm châu, mong được thỏa lòng chiêm ngưỡng những kỳ quan nhưng cuối cùng, tôi thấy chẳng một kỳ quan nào từng qua trong đời đẹp bằng tình mẹ năm xưa! Đó là mỹ cảm vô giá mà tạo hóa thiết kế nguy nga trong lòng các bà mẹ, những người đã một lần mang nặng đẻ đau...
Bây giờ, có tiền để mua tặng mẹ và tôi, mỗi người môt ngàn trái sầu riêng thì mẹ đã ra người thiên cổ! Giả sử, nếu mẹ tôi còn sống, chắc người cũng đã quên kỷ niệm buổi trưa hè hôm ấy. Lòng mẹ bao la, làm sao nhớ hết muôn vàn hy sinh? Suốt đời, mẹ cặm cụi dè sẻn, chỉ mong các con có một ngày mai tươi sáng. Biết con tham ăn, thèm quả ngọt vị béo nên mẹ thương tôi trước giờ khám bệnh, cho ăn trọn vẹn trái sầu riêng và dĩ nhiên, tôi đã ăn hết phần của các em ở nhà... Những múi bơ vàng nghệ, hình bầu dục chẳng khác nào những con cá nhỏ trong biển Thái Bình, mẹ bắt bằng tất cả bả mồi mẹ có để tôi hưởng vị khoái một lần no đủ.
Nhưng câu chuyện trái sầu riêng buổi trưa nắng ở miền Nam hôm ấy chưa ngừng kể. Vào cuối thập niên 70, đến Casablanca làm việc, nhân dịp lễ cuối năm, tôi bay đến thăm vợ chồng anh bạn là bác sĩ nha khoa tại thị trấn Agadir. Buổi tối, ngồi ăn ở một nhà hàng sang trọng ven bờ biển, bạn tôi khoe phòng mạch hiện nay có một bà bệnh nhân tên là Dr Blanche sống ở Sài Gòn lúc trước. Qua câu chuyện, tôi nhận ra ngay vị cứu tinh hồi còn bé. Ngay hôm sau, chúng tôi liên lạc và bà mời tôi đến thăm gia đình ở thành phố nắng nóng sa mạc này. Gặp lại bà, tôi cảm động vì bất ngờ. Dáng bà có đổi khác, già và to béo hơn thời trung niên, vài ngón tay bị tàn phế bởi chất phóng xạ quang tuyến nhưng đặc biệt hôm đó, bà giới thiệu với chúng tôi người đàn bà Spanish đứng sau lưng chính là cô bạn đời cùa bà lúc bây giờ. Sự việc ấy có lẽ riêng tư, không quan trọng lắm nhưng đã làm tôi hồi tưởng ngay đến mẹ tôi vào buổi trưa nắng đã dắt tôi đến phòng mạch của bà để chữa bệnh.
Quả đất tròn giống như chuyện vừa kể, thể nào tôi cũng sẽ gặp lại mẹ ở kiếp luân hồi... Niềm mơ ước nhiệt thành muốn gặp lại mối tình mẫu tử mầu nhiệm chẳng may đã mất! Ngày nay, sống trên đất Mỹ, mỗi khi trời nóng sang hè, mọi người long trọng ăn mừng Mothers Day và cũng là lúc thấy trái sầu riêng đầu mùa bầy bán trên sạp chợ, tôi lại chạnh lòng nhớ đến mối sầu riêng tư của mình: Hình ảnh mẹ tôi dịu hiền qua cái vỏ ngoài sần sùi của trái sầu riêng.
Cao Đắc Vinh
Tôi cũng thế! Mẹ tôi có nụ cười từ bi, tấm lòng bao dung và duy nhất! Chưa hết... còn có cả trái sầu riêng! Mỗi năm đến mùa, thấy trái sần sùi bầy bán trong chợ, lòng tôi se lại vì nhớ đến câu chuyện cũ... Mẹ tôi qua đời đã lâu, kỷ niệm cũng lu mờ theo năm tháng nhưng nỗi sầu riêng tư ấy không bao giờ phai. Trái sầu riêng bản chất gai góc dữ dằn bề ngoài nhưng còn chứa đựng tấm lòng thương yêu bao la của mẹ dành cho tôi trong từng múi ngọt bên trong.
Gia đình tôi vừa tạm ổn sau chuyến di cư năm 54. Một căn nhà nhỏ, ghế bố làm giường ngủ cho mấy đứa con vào chiều tối rồi đến sáng, xếp lại để có lối đi ra vào. Tiền bạc eo hẹp, ăn tiêu thu vén từng đồng nên ít khi chúng tôi no đủ mỗi khi có món ngon vật lạ.
Trưa hôm ấy, một buổi trưa hè nắng chói ở miền Nam. Hai mẹ con thuê xích lô đến văn phòng bà bác sĩ Blanche toạ lạc phía sau chợ Bến Thành. Thuở bé, tôi mắc bệnh phổi nên thường phải đến đó chiếu điện. Sớm trước giờ hẹn, mẹ dắt tay tôi đi về phía chợ. Tôi vui vì ít khi được theo mẹ đi chơi nhưng vào chợ thì thể nào mẹ cũng sẽ cho ăn quà! Bụng đang đói nên nghĩ đến đồ ăn là thèm... Đến gian hàng bán trái cây, sầu riêng xếp từng hàng trên mảnh đất vuông. Mẹ làm dấu bảo ngồi xuống! Sau đó, tôi không còn nhớ những gì đã xẩy ra vì mắt đã mờ đi... Tôi tưởng tượng những múi sầu riêng béo ngậy sắp tan vào miệng như “petit beurre” khi thấy mẹ lật vạt áo trả tiền. Cô bán hàng bóc nguyên trái, từng múi vàng nghệ, phơi trần ra trước mặt. Tai chỉ còn nghe loáng thoáng lời mẹ dặn: “Con thèm thì ăn no đi! Mang về nhà, con sẽ không có nhiều đâu!” Ngồi giữa chợ, tôi đã ngốn hết trái sầu riêng trước khi gặp bà bác sĩ chuyên khoa người Pháp. Hôm ấy, mẹ đã chi gần hết số tiền để dành trong hầu bao nên mua thuốc tây phải đành chờ đến ngày khác.
Thời gian trôi âm thầm, tuổi thanh niên cầu tiến nên lưu lạc khắp năm châu, mong được thỏa lòng chiêm ngưỡng những kỳ quan nhưng cuối cùng, tôi thấy chẳng một kỳ quan nào từng qua trong đời đẹp bằng tình mẹ năm xưa! Đó là mỹ cảm vô giá mà tạo hóa thiết kế nguy nga trong lòng các bà mẹ, những người đã một lần mang nặng đẻ đau...
Bây giờ, có tiền để mua tặng mẹ và tôi, mỗi người môt ngàn trái sầu riêng thì mẹ đã ra người thiên cổ! Giả sử, nếu mẹ tôi còn sống, chắc người cũng đã quên kỷ niệm buổi trưa hè hôm ấy. Lòng mẹ bao la, làm sao nhớ hết muôn vàn hy sinh? Suốt đời, mẹ cặm cụi dè sẻn, chỉ mong các con có một ngày mai tươi sáng. Biết con tham ăn, thèm quả ngọt vị béo nên mẹ thương tôi trước giờ khám bệnh, cho ăn trọn vẹn trái sầu riêng và dĩ nhiên, tôi đã ăn hết phần của các em ở nhà... Những múi bơ vàng nghệ, hình bầu dục chẳng khác nào những con cá nhỏ trong biển Thái Bình, mẹ bắt bằng tất cả bả mồi mẹ có để tôi hưởng vị khoái một lần no đủ.
Nhưng câu chuyện trái sầu riêng buổi trưa nắng ở miền Nam hôm ấy chưa ngừng kể. Vào cuối thập niên 70, đến Casablanca làm việc, nhân dịp lễ cuối năm, tôi bay đến thăm vợ chồng anh bạn là bác sĩ nha khoa tại thị trấn Agadir. Buổi tối, ngồi ăn ở một nhà hàng sang trọng ven bờ biển, bạn tôi khoe phòng mạch hiện nay có một bà bệnh nhân tên là Dr Blanche sống ở Sài Gòn lúc trước. Qua câu chuyện, tôi nhận ra ngay vị cứu tinh hồi còn bé. Ngay hôm sau, chúng tôi liên lạc và bà mời tôi đến thăm gia đình ở thành phố nắng nóng sa mạc này. Gặp lại bà, tôi cảm động vì bất ngờ. Dáng bà có đổi khác, già và to béo hơn thời trung niên, vài ngón tay bị tàn phế bởi chất phóng xạ quang tuyến nhưng đặc biệt hôm đó, bà giới thiệu với chúng tôi người đàn bà Spanish đứng sau lưng chính là cô bạn đời cùa bà lúc bây giờ. Sự việc ấy có lẽ riêng tư, không quan trọng lắm nhưng đã làm tôi hồi tưởng ngay đến mẹ tôi vào buổi trưa nắng đã dắt tôi đến phòng mạch của bà để chữa bệnh.
Quả đất tròn giống như chuyện vừa kể, thể nào tôi cũng sẽ gặp lại mẹ ở kiếp luân hồi... Niềm mơ ước nhiệt thành muốn gặp lại mối tình mẫu tử mầu nhiệm chẳng may đã mất! Ngày nay, sống trên đất Mỹ, mỗi khi trời nóng sang hè, mọi người long trọng ăn mừng Mothers Day và cũng là lúc thấy trái sầu riêng đầu mùa bầy bán trên sạp chợ, tôi lại chạnh lòng nhớ đến mối sầu riêng tư của mình: Hình ảnh mẹ tôi dịu hiền qua cái vỏ ngoài sần sùi của trái sầu riêng.
Cao Đắc Vinh
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình