Cao Đắc Vinh
(Phóng tác theo lá thư của người bạn cũ từ Paris)
Anh yêu dấu,
Lâu lắm rồi không gặp lại nhưng vẫn nhớ anh.
Nhớ để lòng mà không viết thư... vì tuổi già thấy thời gian qua nhanh! Dạo này chậm chạp, không còn năng nổ như xưa nên thúc thủ chẳng còn ôm đồm được nhiều việc. Buổi sáng vừa thức dậy với ánh nắng bình minh, trang điểm qua loa rồi thu dọn công việc nhà, quanh quẩn đã đến bữa cơm chiều rồi đi ngủ sớm.
Paris đang vào thu, chỉ mấy hôm thôi mà lá trên cây ngả hết sang mầu vàng. Vườn Luxembourg mùa này có những pho tượng trắng lặng yên nhìn lá rụng chung quanh. Tội nghiệp quá vì phải đứng khỏa thân suốt ngày trong tiết thu giá lạnh! Mặt trời thường dậy trễ, có khi ngủ quên nên coi như nắng nóng mùa hè đã qua. Từ sáng đến chiều, thành phố một mầu xám, lúc nào cũng mơ màng trong sương khói. Dân Parisien bắt đầu mang áo len ra mặc cùng với khăn quàng cổ để tránh cảm lạnh. Chắc anh chẳng còn hình dung nổi trời mùa thu Paris ảm đạm như thế nào vì xa cách đã lâu? Nhớ lại khi xưa đã nói với anh, trong năm có hai mùa mà em thích nhất là xuân và thu, anh còn nhớ không?
Em vẫn thế... Anh ơi! Tuy bề ngoài có thay đổi nhưng tình cảm bên trong vẫn là cô em gái anh ngày xưa. Đôi khi ngồi một mình, em nhớ lại quãng đời đã qua từ khi biết yêu lần đầu đến bây giờ lên chức bà ngoại... Em kể anh nghe chuyện bốn mùa trong năm so với hai mùa trong đời người con gái, anh xem có đúng không?
Theo em, hai thời điểm nhiều hiện tượng nhất của người phụ nữ tựa như dấu ấn trên đường đời... đó là mùa xuân vào đời và tuổi già vào thu. Mùa xuân của tuổi trẻ lúc nào cũng linh hoạt, yêu đương chan hòa để hương đồng hoa nở ngập chân trời; chợt đến lúc tuổi vào thu thì cuộc sống trở nên tĩnh lặng trước cảnh “lá rụng về cội” của một ngày mai không xa. Từ xưa, con người chỉ mong mỏi chờ đợi mùa xuân và lạnh lùng nhìn thu đi không chút lưu luyến nhưng riêng em nhận thấy: “Có phải giữa cảnh thu cô liêu ấy, luôn luôn chất chứa hương xuân muộn màng mà người đời vô tình hay cố tình thờ ơ?”
Người con gái lúc còn trẻ ví như hoa xuân. Hoa đẹp nên dễ cảm lòng người giống chân dung cô thiếu nữ tuổi xuân thì. Em không nhớ hết tên của những chàng trai theo đuổi dạo đó vì nhiều lắm... nhưng rồi cũng chỉ chọn và sống với một người như anh thấy! Đời sống làm vợ, chăn gối với chồng dù bất mãn, bất hạnh hay hạnh thông, hạnh phúc... tất cả cũng đều quy vào cái mối duyên nợ đồng lần.
Đến tháng mười là gần cuối năm, mùa thu đang về trong cảnh vật u buồn. Lá đổi mầu vàng rồi la đà lìa cành chẳng khác gì hình bóng an phận của người đàn bà lúc tuổi vào thu và em cũng chẳng nghĩ rằng dịch vụ cắt mổ trong ngành thẩm mỹ là một giải pháp níu kéo thời gian hữu hiệu. Luật vô thường của tạo hóa, thay xác đổi hình là định đề chung cho cả con người và thiên nhiên nhưng tiếc thay trên thế gian ít có kẻ cảm nhận được vẻ đẹp nâu sòng... thiền tịch của mùa thu.
Thu đang về nên đường phố ngập lá vàng. Đi trong vườn Luxembourg, mỗi bước chân đạp trên lá khô... xào xạc nghe như tiếng mưa rơi! Những cặp tình nhân không còn ngồi ôm nhau trên ghế đá mà hẹn hò trong các quán cà phê sưởi ấm. Hình ảnh công viên với hàng cây trơ trụi, lá lìa cành lướt trên vai những pho tượng. Anh ơi! Hình như tình yêu con người ta cũng thế... hoàn toàn vô cảm và bất động trước cảnh thu cho nên họ thường mang tâm trạng chán nản đi tìm mùa xuân ở nơi khác. Thỉnh thoảng nghe tin có người bạn cũ ly dị vợ, trở về quê hương cưới cô gái trẻ mà thấy buồn cho tình đời anh ạ!
Tóm lại, nghe em kể chuyện chắc anh cũng đồng ý về nét đẹp diễm lệ của mùa thu. Nó không rực rỡ như lúc xuân về! Cái đẹp kín đáo phải để tâm vào mới thấy... trầm lắng, thơ thẩn như nai vàng ngơ ngác đạp trên lá khô, như trái chín trên cây nứt lớp vỏ ngoài tỏa mùi thơm vị ngọt, như lúa chín trên đồng nở rộ giữa mùa gặt ngạt ngào hương quê... Người nghệ sĩ thường cảm nhận mùa thu dễ dàng là vì thế phải không anh?
Nói đến tình yêu thì bao la vô cùng. Chuyện của ai cũng duy nhất, cũng đẹp và thơ mộng ở thuở ban đầu nhưng khi bước vào mùa thu cuộc đời mà trái tim vẫn tha thiết rộn ràng với tình yêu ấy thì mới là điều đáng kể! Lúc đó, không nhất thiết họ còn nhìn vẻ đẹp người tình trăm năm qua đôi mắt mà tất cả đều phát ra từ tiếng đập của con tim... Âm thanh này tựa như hơi thở sẽ theo họ đến giây phút cuối cùng để cùng sống, cùng chết và cùng mãn nguyện khi lìa trần. Người ấy quả thật may mắn... anh đồng ý không?
Đời người con gái cũng trải qua bốn mùa. Xuân là tuổi dậy thì, hè yêu đương đến thu thì trời đã chiều và khi đông về, mọi vật cô đọng để sửa soạn giã từ trong chuyến phiêu du một chiều và lẽ dĩ nhiên, anh sẽ không bao giờ còn nhận được thư em nữa!
Anh ơi! Tất cả đều âm thầm trôi nhanh và mùa xuân con gái luôn luôn vội vàng... vội vàng quá đến nỗi em cứ ngỡ mọi dư âm của dòng đời vừa qua mang ít nhiều xao xuyến lỡ làng. Không nói nhưng chắc anh cũng biết... Em đang thấy những tàn phai trong mùa thu đời mình!
Cuối thư, chúc anh một ngày vui vì... không vui cũng mất một ngày và nguyện cầu anh sẽ là “người đàn ông may mắn” trong câu chuyện “mùa thu cuộc đời” em vừa kể!
Em của anh,
Cao Đắc Vinh
(Phóng tác theo lá thư của người bạn cũ từ Paris)
Anh yêu dấu,
Lâu lắm rồi không gặp lại nhưng vẫn nhớ anh.
Nhớ để lòng mà không viết thư... vì tuổi già thấy thời gian qua nhanh! Dạo này chậm chạp, không còn năng nổ như xưa nên thúc thủ chẳng còn ôm đồm được nhiều việc. Buổi sáng vừa thức dậy với ánh nắng bình minh, trang điểm qua loa rồi thu dọn công việc nhà, quanh quẩn đã đến bữa cơm chiều rồi đi ngủ sớm.
Paris đang vào thu, chỉ mấy hôm thôi mà lá trên cây ngả hết sang mầu vàng. Vườn Luxembourg mùa này có những pho tượng trắng lặng yên nhìn lá rụng chung quanh. Tội nghiệp quá vì phải đứng khỏa thân suốt ngày trong tiết thu giá lạnh! Mặt trời thường dậy trễ, có khi ngủ quên nên coi như nắng nóng mùa hè đã qua. Từ sáng đến chiều, thành phố một mầu xám, lúc nào cũng mơ màng trong sương khói. Dân Parisien bắt đầu mang áo len ra mặc cùng với khăn quàng cổ để tránh cảm lạnh. Chắc anh chẳng còn hình dung nổi trời mùa thu Paris ảm đạm như thế nào vì xa cách đã lâu? Nhớ lại khi xưa đã nói với anh, trong năm có hai mùa mà em thích nhất là xuân và thu, anh còn nhớ không?
Em vẫn thế... Anh ơi! Tuy bề ngoài có thay đổi nhưng tình cảm bên trong vẫn là cô em gái anh ngày xưa. Đôi khi ngồi một mình, em nhớ lại quãng đời đã qua từ khi biết yêu lần đầu đến bây giờ lên chức bà ngoại... Em kể anh nghe chuyện bốn mùa trong năm so với hai mùa trong đời người con gái, anh xem có đúng không?
Theo em, hai thời điểm nhiều hiện tượng nhất của người phụ nữ tựa như dấu ấn trên đường đời... đó là mùa xuân vào đời và tuổi già vào thu. Mùa xuân của tuổi trẻ lúc nào cũng linh hoạt, yêu đương chan hòa để hương đồng hoa nở ngập chân trời; chợt đến lúc tuổi vào thu thì cuộc sống trở nên tĩnh lặng trước cảnh “lá rụng về cội” của một ngày mai không xa. Từ xưa, con người chỉ mong mỏi chờ đợi mùa xuân và lạnh lùng nhìn thu đi không chút lưu luyến nhưng riêng em nhận thấy: “Có phải giữa cảnh thu cô liêu ấy, luôn luôn chất chứa hương xuân muộn màng mà người đời vô tình hay cố tình thờ ơ?”
Người con gái lúc còn trẻ ví như hoa xuân. Hoa đẹp nên dễ cảm lòng người giống chân dung cô thiếu nữ tuổi xuân thì. Em không nhớ hết tên của những chàng trai theo đuổi dạo đó vì nhiều lắm... nhưng rồi cũng chỉ chọn và sống với một người như anh thấy! Đời sống làm vợ, chăn gối với chồng dù bất mãn, bất hạnh hay hạnh thông, hạnh phúc... tất cả cũng đều quy vào cái mối duyên nợ đồng lần.
Đến tháng mười là gần cuối năm, mùa thu đang về trong cảnh vật u buồn. Lá đổi mầu vàng rồi la đà lìa cành chẳng khác gì hình bóng an phận của người đàn bà lúc tuổi vào thu và em cũng chẳng nghĩ rằng dịch vụ cắt mổ trong ngành thẩm mỹ là một giải pháp níu kéo thời gian hữu hiệu. Luật vô thường của tạo hóa, thay xác đổi hình là định đề chung cho cả con người và thiên nhiên nhưng tiếc thay trên thế gian ít có kẻ cảm nhận được vẻ đẹp nâu sòng... thiền tịch của mùa thu.
Thu đang về nên đường phố ngập lá vàng. Đi trong vườn Luxembourg, mỗi bước chân đạp trên lá khô... xào xạc nghe như tiếng mưa rơi! Những cặp tình nhân không còn ngồi ôm nhau trên ghế đá mà hẹn hò trong các quán cà phê sưởi ấm. Hình ảnh công viên với hàng cây trơ trụi, lá lìa cành lướt trên vai những pho tượng. Anh ơi! Hình như tình yêu con người ta cũng thế... hoàn toàn vô cảm và bất động trước cảnh thu cho nên họ thường mang tâm trạng chán nản đi tìm mùa xuân ở nơi khác. Thỉnh thoảng nghe tin có người bạn cũ ly dị vợ, trở về quê hương cưới cô gái trẻ mà thấy buồn cho tình đời anh ạ!
Tóm lại, nghe em kể chuyện chắc anh cũng đồng ý về nét đẹp diễm lệ của mùa thu. Nó không rực rỡ như lúc xuân về! Cái đẹp kín đáo phải để tâm vào mới thấy... trầm lắng, thơ thẩn như nai vàng ngơ ngác đạp trên lá khô, như trái chín trên cây nứt lớp vỏ ngoài tỏa mùi thơm vị ngọt, như lúa chín trên đồng nở rộ giữa mùa gặt ngạt ngào hương quê... Người nghệ sĩ thường cảm nhận mùa thu dễ dàng là vì thế phải không anh?
Nói đến tình yêu thì bao la vô cùng. Chuyện của ai cũng duy nhất, cũng đẹp và thơ mộng ở thuở ban đầu nhưng khi bước vào mùa thu cuộc đời mà trái tim vẫn tha thiết rộn ràng với tình yêu ấy thì mới là điều đáng kể! Lúc đó, không nhất thiết họ còn nhìn vẻ đẹp người tình trăm năm qua đôi mắt mà tất cả đều phát ra từ tiếng đập của con tim... Âm thanh này tựa như hơi thở sẽ theo họ đến giây phút cuối cùng để cùng sống, cùng chết và cùng mãn nguyện khi lìa trần. Người ấy quả thật may mắn... anh đồng ý không?
Đời người con gái cũng trải qua bốn mùa. Xuân là tuổi dậy thì, hè yêu đương đến thu thì trời đã chiều và khi đông về, mọi vật cô đọng để sửa soạn giã từ trong chuyến phiêu du một chiều và lẽ dĩ nhiên, anh sẽ không bao giờ còn nhận được thư em nữa!
Anh ơi! Tất cả đều âm thầm trôi nhanh và mùa xuân con gái luôn luôn vội vàng... vội vàng quá đến nỗi em cứ ngỡ mọi dư âm của dòng đời vừa qua mang ít nhiều xao xuyến lỡ làng. Không nói nhưng chắc anh cũng biết... Em đang thấy những tàn phai trong mùa thu đời mình!
Cuối thư, chúc anh một ngày vui vì... không vui cũng mất một ngày và nguyện cầu anh sẽ là “người đàn ông may mắn” trong câu chuyện “mùa thu cuộc đời” em vừa kể!
Em của anh,
Cao Đắc Vinh
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình