TỈNH BẠC LIÊU
Tỉnh Bạc Liêu, diện tích 2.550 km vuông. Dân số năm 2011 là 873.300 người, mật độ 354 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Miên, Hoa, Chàm. Gồm có: Thành phố Bạc Liêu và 6 huyện: Hồng Dân, Vĩnh Lợi, Đông Hải, Giá Rai, Phước Long, Hoà Bình. Tỉnh lỵ ở thành phố Bạc Liêu. Tỉnh Bạc Liêu phía bắc giáp tỉnh Hậu Giang, tây bắc giáp Kiên Giang, tây nam giáp Cà Mau, đông nam giáp biển Đông (56 km), đông bắc giáp Sóc Trăng. Nhiệt độ trung bình là 26,5 độ C.
Lịch sử tỉnh Bạc Liêu: Năm 1882, thống đốc Le Myre De Villers ký nghị định, lấy phần đất của Tiểu khu Sóc Trăng và Rạch Giá, lập Tiểu khu Bạc Liêu. Ngày 20-12-1889, Toàn quyền Poul Douner đổi tiểu khu thành tỉnh Bạc Liêu. Ngày 22-10-1956, chính phủ VNCH đã nhập Bạc Liêu với Sóc Trăng thành tỉnh Ba Xuyên. Ngày 8-9-1964, tỉnh Bạc Liêu được tái thành lập. Năm 1976, hai tỉnh Bạc Liêu và An Xuyên (Cà Mau) đem hợp nhất thành tỉnh Minh Hải. Ngày 6-11-1996, tỉnh Minh Hải được chia thành hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau trở lại.
Bạc Liêu đất đai màu mỡ, cây cối tươi tốt, ruộng đồng bát ngát. Nông và thủy sản dồi dào, kinh tế nhịp nhàng phát triển.
Văn hoá và di tích: Chùa Vĩnh Hoà, thuộc thành phố Bạc Liêu, xây năm 1961. Chùa Minh (Vĩnh Triều Minh Hội Quán) ở thành phố Bạc Liêu, xây năm 1890, thờ Thành hoàng Bổn cảnh và các vị có công mở mang làng xã đầu tiên, chùa còn giữ nhiều cổ vật quí giá. Chùa Mới Hoà Bình (Se Rey Vongsa) và chùa Xiêm Cán của người Miên ở thành phố Bạc Liêu, là nơi dạy học cho một số tín đồ Phật tử, và tăng ni ở tỉnh Sóc Trăng.
Tháp cổ Vĩnh Hưng ở huyện Vĩnh Lợi, phát hiện năm 1911, gần tháp có tấm bia khắc chữ Phạn khoảng năm 892 (SCN), chân tháp hình chữ nhật: 5,6 m x 6,9 m x 8,9 m (cao), nơi đây còn thấy tro cốt của vua Miên là Pudum Surivam, được gìn giữ lâu đời.
Chùa Quan Đế xây năm 1835, của người Hoa thờ ông Quan Công, trông uy nghi, có Quan Bình và Châu Xương đứng hầu hai bên, ông kết nghĩa Đào Viên với Lưu Bị và Trương Phi. Ông là người trọng chữ tín nên được người đời kính trọng.
Vườn chim Bạc Liêu ở phía đông thành phố Bạc Liêu khoảng 5 km, chim chóc đông đúc, kêu ríu rít, dạn dĩ đi lững thững trên đất, những trứng chim nằm rải rác nơi khóm cây, bụi cỏ, hay lồ lộ ở cành cây trong cái ổ mỏng manh, trông rất thích thú.
Mặc dù Bạc Liêu là tỉnh thành lập chưa đầy vài trăm năm, nhưng dọc theo bờ sông ở thành phố Bạc Liêu có khoảng 30 biệt thự được xây cất theo kiểu Tây Phương, trong số đó có một số là của công tử Bạc Liêu, người có tiếng tăm một thời ở vùng đất này. Bạc Liêu cảnh đẹp nên có đông đúc du khách viếng thăm.
Bạc Liêu màu mỡ đất đai
Tốt tươi hoa quả, nhớ hoài khó quên
Cảm tác: Non nước Bạc Liêu
Bắc tỉnh Bạc Liêu, giáp Hậu Giang
Ruộng đồng màu mỡ, rộng thênh thang
Đất đai, cây cối sum sê quả
Vườn tược tốt tươi, khắp xóm làng
.
Bạc Liêu non nước, ngắm mênh mông
Mát mẻ, hắt hiu gió biển Đông
Tôm cá dồi dào, đầy rẫy nước
Lúa ngô tươi tốt, mượt mà bông
.
Vĩnh Hưng, tháp cổ đứng chon von
Sừng sững dãi dầu với nước non
Chữ Phạn nét xưa, ghi chép thấy
Vua Miên tro cũ, giữ gìn còn
.
Chùa Quan Đế, cất bởi người Hoa
Giáp trụ Quan Công, tỏa sáng loà
Có phải ở Tàu đời bội bạc?
Cho nên đến Việt sống hài hòa?!
.
Bạc Liêu, chim chóc nhởn nhơ gần
Dạn dĩ líu lo, chẳng ngại ngần
Nhiều ổ mong manh, lồ lộ trứng
Lắm chim dạn dĩ, ngập ngừng chân
.
Bạc Liêu thành lập mấy trăm năm
Công tử Bạc Liêu, có tiếng tăm
Dinh thự nguy nga, thôi thúc viếng
Bạc Liêu cảnh đẹp, nhớ nhung thăm.
Nguyễn Lộc Yên
Tỉnh Bạc Liêu, diện tích 2.550 km vuông. Dân số năm 2011 là 873.300 người, mật độ 354 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Miên, Hoa, Chàm. Gồm có: Thành phố Bạc Liêu và 6 huyện: Hồng Dân, Vĩnh Lợi, Đông Hải, Giá Rai, Phước Long, Hoà Bình. Tỉnh lỵ ở thành phố Bạc Liêu. Tỉnh Bạc Liêu phía bắc giáp tỉnh Hậu Giang, tây bắc giáp Kiên Giang, tây nam giáp Cà Mau, đông nam giáp biển Đông (56 km), đông bắc giáp Sóc Trăng. Nhiệt độ trung bình là 26,5 độ C.
Lịch sử tỉnh Bạc Liêu: Năm 1882, thống đốc Le Myre De Villers ký nghị định, lấy phần đất của Tiểu khu Sóc Trăng và Rạch Giá, lập Tiểu khu Bạc Liêu. Ngày 20-12-1889, Toàn quyền Poul Douner đổi tiểu khu thành tỉnh Bạc Liêu. Ngày 22-10-1956, chính phủ VNCH đã nhập Bạc Liêu với Sóc Trăng thành tỉnh Ba Xuyên. Ngày 8-9-1964, tỉnh Bạc Liêu được tái thành lập. Năm 1976, hai tỉnh Bạc Liêu và An Xuyên (Cà Mau) đem hợp nhất thành tỉnh Minh Hải. Ngày 6-11-1996, tỉnh Minh Hải được chia thành hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau trở lại.
Bạc Liêu đất đai màu mỡ, cây cối tươi tốt, ruộng đồng bát ngát. Nông và thủy sản dồi dào, kinh tế nhịp nhàng phát triển.
Văn hoá và di tích: Chùa Vĩnh Hoà, thuộc thành phố Bạc Liêu, xây năm 1961. Chùa Minh (Vĩnh Triều Minh Hội Quán) ở thành phố Bạc Liêu, xây năm 1890, thờ Thành hoàng Bổn cảnh và các vị có công mở mang làng xã đầu tiên, chùa còn giữ nhiều cổ vật quí giá. Chùa Mới Hoà Bình (Se Rey Vongsa) và chùa Xiêm Cán của người Miên ở thành phố Bạc Liêu, là nơi dạy học cho một số tín đồ Phật tử, và tăng ni ở tỉnh Sóc Trăng.
Tháp cổ Vĩnh Hưng ở huyện Vĩnh Lợi, phát hiện năm 1911, gần tháp có tấm bia khắc chữ Phạn khoảng năm 892 (SCN), chân tháp hình chữ nhật: 5,6 m x 6,9 m x 8,9 m (cao), nơi đây còn thấy tro cốt của vua Miên là Pudum Surivam, được gìn giữ lâu đời.
Chùa Quan Đế xây năm 1835, của người Hoa thờ ông Quan Công, trông uy nghi, có Quan Bình và Châu Xương đứng hầu hai bên, ông kết nghĩa Đào Viên với Lưu Bị và Trương Phi. Ông là người trọng chữ tín nên được người đời kính trọng.
Vườn chim Bạc Liêu ở phía đông thành phố Bạc Liêu khoảng 5 km, chim chóc đông đúc, kêu ríu rít, dạn dĩ đi lững thững trên đất, những trứng chim nằm rải rác nơi khóm cây, bụi cỏ, hay lồ lộ ở cành cây trong cái ổ mỏng manh, trông rất thích thú.
Mặc dù Bạc Liêu là tỉnh thành lập chưa đầy vài trăm năm, nhưng dọc theo bờ sông ở thành phố Bạc Liêu có khoảng 30 biệt thự được xây cất theo kiểu Tây Phương, trong số đó có một số là của công tử Bạc Liêu, người có tiếng tăm một thời ở vùng đất này. Bạc Liêu cảnh đẹp nên có đông đúc du khách viếng thăm.
Bạc Liêu màu mỡ đất đai
Tốt tươi hoa quả, nhớ hoài khó quên
Cảm tác: Non nước Bạc Liêu
Bắc tỉnh Bạc Liêu, giáp Hậu Giang
Ruộng đồng màu mỡ, rộng thênh thang
Đất đai, cây cối sum sê quả
Vườn tược tốt tươi, khắp xóm làng
.
Bạc Liêu non nước, ngắm mênh mông
Mát mẻ, hắt hiu gió biển Đông
Tôm cá dồi dào, đầy rẫy nước
Lúa ngô tươi tốt, mượt mà bông
.
Vĩnh Hưng, tháp cổ đứng chon von
Sừng sững dãi dầu với nước non
Chữ Phạn nét xưa, ghi chép thấy
Vua Miên tro cũ, giữ gìn còn
.
Chùa Quan Đế, cất bởi người Hoa
Giáp trụ Quan Công, tỏa sáng loà
Có phải ở Tàu đời bội bạc?
Cho nên đến Việt sống hài hòa?!
.
Bạc Liêu, chim chóc nhởn nhơ gần
Dạn dĩ líu lo, chẳng ngại ngần
Nhiều ổ mong manh, lồ lộ trứng
Lắm chim dạn dĩ, ngập ngừng chân
.
Bạc Liêu thành lập mấy trăm năm
Công tử Bạc Liêu, có tiếng tăm
Dinh thự nguy nga, thôi thúc viếng
Bạc Liêu cảnh đẹp, nhớ nhung thăm.
Nguyễn Lộc Yên
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình