Hôm nay,  

Chia Để Trị

24/09/201400:00:00(Xem: 15193)

Diamond Bích Ngọc (sưu-tầm & biên-soạn)

Nếu ai có lần đến vùng Inala, thành-phố Brisbane, tiểu-bang Queensland, nước Úc – Nơi tập-trung đông đảo người Việt-Nam tỵ-nạn hoặc du-khách nào có dịp thăm viếng “Little Saigon”, ngay tiền đình của thương-xá Phước-Lộc-Thọ, tọa-lạc trên đường Bolsa, thành-phố Westminster, miền Nam California, Hoa-Kỳ, chúng ta thường thấy nhiều người đàn ông Việt-Nam tụ-tập từng nhóm để đánh cờ tướng giải-khuây (hoặc cá độ???)

Cờ Tướng là trò chơi gia-nhập vào Việt-Nam từ lâu đời, dành cho hai đối thủ cùng phải dùng trí não của mình thi đấu bằng cách ăn cho được quân Tướng của đối phương, người chơi phải biết cách điều-binh-khiển-tướng, phối-hợp các quân cùng với những bí-quyết nhất định của mình. Trong từng đường đi, nước bước họ phải áp-dụng thêm những chiến-thuật nhất định để tấn-công bất ngờ vào đối phương hầu làm ván cờ thêm hay và hấp-dẫn.

“Dương Đông Kích Tây” chính là bí-quyết mà người chơi Cờ Tướng hay xử-dụng nhằm đánh lạc hướng đối-phương, làm cho họ trở nên lúng-túng trong mỗi cách đi quân; được hiểu là giả bộ đánh hướng này nhưng thực chất là tiến về hướng kia.

“Dương Đông Kích Tây” là làm mờ ảo thế cờ khiến đối thủ khó biết, khó đoán và sẽ bị đánh bất ngờ. Kế này nhằm chuyển mục-tiêu để lừa dối đối phương, lợi dụng lúc sơ ý tấn công ngay thì sẽ chiến thắng.

Bí quyết “Dương Đông Kích Tây” trong cờ Tướng là một tuyệt chiêu, người chơi cần áp-dụng những bước như sau: Tạo tin đồn, làm rối tai rối mắt địch, buộc đối phương lo nhiều mặt, mê-hoặc ý chí của địch, nghi-binh, làm yếu lực-lượng phòng-vệ địch và phân-tán lực-lượng đối phương (tức CHIA ĐỂ TRỊ).

Chúng tôi vừa sơ-lược về trò chơi Cờ Tướng. Trong thực-tế trên chiến-trường, thương-trường hay chính-trị cũng vậy, chiến-thuật nham hiểm và thâm độc “CHIA ĐỂ TRỊ” thường được áp-dụng và vô cùng hiệu-quả đối với kẻ chủ mưu.

Từ-điển Oxford định-nghĩa “CHIA ĐỂ TRỊ” là một chính sách được áp dụng hầu kìm chế người cấp dưới, cũng nhằm duy-trì quyền-hành khống trị trên những đối tượng bằng cách xúi dục họ chống đối, thù ghét lẫn nhau (The policy of maintaining control over ones subordinates or subjects by encouraging dissent between them).

CHIA ĐỂ TRỊ, theo Anh-ngữ là: “Divide and Conquer” hay “Divide and Rule” có nguồn gốc từ tiếng La-Tinh “Divide et Impera”, đây là một chính-sách được áp-dụng đầu tiên bởi vua Philippe II (đệ nhị), người cai-trị vương quốc cổ đại Macedon (vùng đất này bây giờ là một phần của nước Hy-Lạp), từ năm 359 đến 336 BC (Before Christ: trước Thiên Chúa giáng-sinh); vua Philippe II cũng là bố ruột của Alexander the Great (Alexander Đại Đế).

Trevor Nevitt Dupuy, một sử-học-gia quân-sự Hoa-Kỳ đã ghi lại trong cuốn “The military life of Alexander the Great of Macedon” rằng: Alexander the Great là một vị Đại Danh Tướng (Great Captain) trong lịch sử thế-giới.

Hơn 200 năm sau, thời Gaius Julius Caesar (từ tháng 7, năm 100BC đến 15 tháng 3 - 44BC), ông cũng áp-dụng chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ”, nhờ vậy Caesar tiến chiếm được xứ Gaule (bao gồm Pháp, Bắc Ý, Bỉ, Tây Thụy-Sĩ v.v...) mở ra cho La-Mã con đường tiếp cận với Đại-Tây-Dương, Caesar cũng là người phát-động cuộc xâm-lăng đầu tiên của La-Mã vào xứ Britannia (nước Anh ngày nay) vào năm 55BC.

Lịch-sử thế-giới đã ghi-nhận Julius Caesar là một trong những nhà quân-sự lỗi-lạc và là một chính-trị-gia xuất-chúng nhất thời La-Mã cổ đại.

Truyền hình Mỹ, đài PBS (Public Broadcasting Service) có lần chiếu về Việt-Nam thời-kỳ Pháp thuộc; xin tóm-lược như sau: vào đời nhà Nguyễn, thời vua Tự-Đức (1847-1883) Pháp bắt đầu tiến chiếm đông-dương. Từ năm 1863 đến 1874, Tự-Đức ký hiệp-ước dâng từng phần đất Việt-Nam cho Pháp và cuối cùng vào năm 1882 Pháp chiếm nốt Hà-Nội. Kể từ đó người Pháp cai-trị toàn bộ nước Việt-Nam. (Tu Duc signed away the country piece by piece to the French beginning in 1863… In 1874 Tu Duc made more territorial concessions and finally in 1882 the French captured Hanoi. The French were now in control of all of the country.) – Ngưng trích.

Những người am-tường lịch-sử đều biết rằng thực-dân Pháp đã chia Việt-Nam làm ba miền riêng biệt: Bắc Kỳ (Tonkin) Trung Kỳ (Annam) và Nam Kỳ (Cochinchine) dưới ba chế-độ cai-trị khác nhau nhằm phục-vụ cho chính-sách "CHIA ĐỂ TRỊ”, tức "DÙNG NGƯỜI VIỆT TRỊ NGƯỜI VIỆT".

Vào đầu thế-kỷ 20, trong thời kỳ Pháp thuộc nói trên, phong trào Đông-Kinh-Nghĩa-Thục ra đời, dù chỉ hoạt-động chưa đến 1 năm (từ tháng 3 đến tháng 11, năm 1907) nhưng đã thực-hiện được nhiều công-cuộc cải-cách xã-hội như khai-trí cho dân; mở những lớp dạy học không lấy tiền (đúng với cái tên là nghĩa-thục), tổ-chức những buổi diễn thuyết để trao đổi tư-tưởng cùng cổ- động dân chúng biết đoàn-kết, đùm bọc lẫn nhau.

Sách “Luân Lý Giáo Khoa Thư” do nhóm giáo-viên trường Đông-Kinh-Nghĩa-Thục được ấn- hành và xuất-bản vào thời-gian này, do chủ biên là ông Ngô-Đức-Thọ, Nguyễn-Đức-Toàn cùng bà Nguyễn-Thúy-Nga, Vũ-Lan-Anh biên soạn vào đầu năm Đinh-Mùi (1907). Mục-đích: tuyên- truyền tư-tưởng Duy-Tân (Đổi Mới), và giáo-dục công-dân về những trách-nhiệm của từng cá- nhân với môi-trường chung quanh.

Trang báo điện-tử “Nam Kỳ Lục Tỉnh” trong Phần I: “Luân Lý Giáo Khoa Thư - ANH EM NHƯ THỂ TAY CHÂN” có đoạn viết như sau:

“Anh chị em trong nhà, nên hòa thuận và nhường nhịn lẫn nhau, chớ nên tranh dành, cãi cọ để cho cha mẹ khỏi phải phiền lòng”.”

Bởi vì anh chị em là những người có cùng huyết thống, gia tộc... cho nên vì tình đó mà phải hòa thuận, nhường nhịn nhau. Đó là đạo-lý của gia-đình Việt-Nam, ai không giữ sẽ bị cười chê, lên án:

- Khôn nhà dại chợ!

Hoặc:

- Khôn ngoan đối đáp người ngoài,

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

… Ở nhà quê, nhà nào cũng có nuôi một bầy gà bao gồm một con gà cồ (gà trống), nhiều gà mái và có nhiều đàn gà con, gà giò... Gà cồ để đạp mái, để gáy báo giờ buổi sáng. Gà mái cho trứng, đẻ gà con.

Đàn gà con trên một tháng tuổi, sắp lẻ mẹ, sắp “rã bầy” thường đá nhau. Nhưng khi lớn lên chúng không đá lẫn nhau bao giờ. Muốn cho chúng đá nhau, phải bôi mặt nó bằng lọ nghẹ (lọ nồi màu đen), để nó không nhận ra là cùng một bầy, một mẹ.

Do vậy tục-ngữ có câu: “Gà nhà bôi mặt đá nhau!”

Nhằm giáo dục anh chị em phải nhường-nhịn, hòa-thuận, không nên tranh dành…” – Ngưng trích.

Điển-tích trên làm chúng tôi chợt nhớ đến trò chơi “ĐÁ GÀ” thường diễn ra ở các làng quê Việt-Nam và đặc-biệt dân-tộc Mễ-Tây-Cơ rất, rất…ư là ưa chuộng môn giải-trí này.

Tự-điển Oxford định-nghĩa: “COCKFIGHTING” is the sport (illegal in certain countries) of setting two cocks to fight each other. Fighting cocks often have had their legs fitted with metal spurs.

Tạm dịch: “ĐÁ GÀ” là một trò thể-thao (bất hợp pháp ở một số quốc-gia) được sắp xếp để hai con Gà trống đánh đá lẫn nhau. Gà chọi thường được trang bị những cựa sắc bén bằng kim loại dưới chân chúng.

Aguascalientes nghĩa là "nước nóng" trong tiếng Tây-Ban-Nha (Spanish); tên một tiểu-bang nằm ở miền trung Mexico, phía bắc có Zacatecas và vùng Jalisco phía nam - Vì nơi đây có rất nhiều suối nước nóng nên nó mang tên Aguascaliente. Aguascalientes chiếm tỷ-lệ cao nhất là 95,6% người Mễ theo đạo Công-Giáo (Catholic).

Trang History.com cũng viết rằng: Hàng năm vào khoảng ngày 25 tháng Tư, một lễ hội mừng Thánh Marcos – “The Feria Nacional de San Marcos” (San Marcos Fair) thường diễn ra và kéo dài từ ba đến bốn tuần lễ. Lễ nhớ Thánh San Marcos được tổ chức, giám sát và quản-trị mọi thứ bởi một ngân quỹ độc-lập nhưng được tiểu-bang và hội-đồng thành-phố Aguascalientes tài trợ. Ước tính có khoảng 7 triệu du-khách tham-dự hằng năm.

Một điều rất lạ trong chuỗi thời-gian mừng lễ nhớ Thánh Marcos tại tiểu-bang Aguascalientes, nước Mễ-Tây-Cơ (Mexico) đó là trò chơi “ĐÁ GÀ” được phổ-biến vô cùng rộng rãi trong dân chúng. Sau nhiều trận sát phạt “CHỌI GÀ” này thường là một chương-trình văn-nghệ do các ca-nhạc-sĩ “chính hiệu con nai vàng” Mễ-Tây-Cơ trình diễn.

Có lẽ ở Mexico “ĐÁ GÀ” là hợp pháp nên nhiều di dân Mễ khi đã “hạ cánh an toàn” trên vùng đất hứa Hoa-Kỳ vẫn tiếp-tục tổ-chức hoặc ham thích tham-gia trò chơi kinh dị này? Hay bởi nó mang lại sự hào-hứng thắng thua cho những kẻ vô cảm khi thấy cảnh tương-tàn, máu đổ thịt rơi của những chú Gà Nòi vô tội???

(Xin nói thêm về một đạo luật của quốc-hội Hoa-Kỳ đã được thông qua vào thứ Ba ngày 4 tháng 2, 2014. Đó là Những ai tổ-chức, tham gia chơi “Đá Gà” hoặc mang theo trẻ em dưới 16 tuổi sẽ bị phạm tội theo luật liên-bang (Federal). Án tù 1 năm và nặng hơn là 3 năm nếu để trẻ em dưới 16 tuổi tham-gia “Đá Gà”).

Nhìn về lịch-sử nước Mễ, chúng ta thấy người Tây-Ban-Nha đô-hộ họ từ thế kỷ thứ 16 đến năm 1821 Mễ mới được công-nhận độc-lập. Ngày nay xã-hội Mễ-Tây-Cơ vẫn đang gặp phải một số vấn đề khó-khăn như sự bất bình đẳng trong thu nhập, nghèo đói tình-trạng bạo-lực và buôn bán ma túy ở nhiều vùng. Giới trẻ thì đam mê tiệc tùng, bóng đá, “ĐÁ GÀ”, tinh-thần dân-tộc sa-sút, yếu kém!

Phải chăng đây là hậu-quả của chính-sách “CHIA ĐỂ TRỊ” trong 300 năm thuộc địa mà người Tây-Ban-Nha đã áp-dụng trên Mễ-Tây-Cơ???

Đối với người Việt tỵ-nạn Cộng-Sản, gần 40 năm lưu-vong tại hải-ngoại nói chung và Californa nói riêng, nếu ai ai trong chúng ta cũng hiểu và tránh bị rơi vào cạm bẫy của chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ” thì chắc chẳng bao lâu giới trẻ Việt-Nam sẽ được ngồi vào những chiếc ghế của quốc-hội Hoa-Kỳ, Pháp, Úc… một cách vẻ-vang.

Người Mỹ gốc Phi-Châu sau hơn 450 năm làm nô-lệ, đến bây giờ mới có một vị lãnh-đạo quốc-gia cùng sắc tộc; đó là Barack Obama. Vậy thì bao lâu nữa mới có được một người Mỹ gốc Việt được làm Tổng-Thống Hiệp-Chủng-Quốc Hoa-Kỳ đây???

Chúng tôi xin dành câu trả lời này cho thế-hệ các bậc phụ-huynh Việt-Nam hôm nay…

California, Tháng 9, 2014.

www.diamondbichngoc.com

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.