Mẹ là người đảm đang, hiền lành, nhân hậu và có cuộc sống tu tập vững vàng. Mẹ sinh ra và lớn lên ở vùng quê thanh bình, nghèo khó dọc theo biển cát trắng ngút ngàn thơ mộng, Vĩnh Hội, Phù Cát, Bình Định, trong một gia đình Nho giáo. Mẹ là người con thứ 6 trong một đại gia đình gồm 10 anh chị em. Ông Ngoại là Xã trưởng Trần Hoành và bà Ngoại là Trần Thị Nhĩ. Mẹ xuất thân từ một gia đình Nho giáo, nhưng đã được thấm nhuần tinh tuý Phật Giáo. Đại gia đình của ông Ngoại đều thọ Tam quy Ngũ giới với vị Phương trượng Chùa Linh Phong (Tục gọi là Chùa Ông Núi), ở Phù Cát, Bình Định. Từ đó, hạt giống Phật pháp đã thấm nhuần trong Mẹ qua từng lời nói, hành động, và thân giáo của người. Mẹ lúc nào cũng nhỏ nhẹ, dịu dàng, kiên nhẫn, hy sinh, và từ tốn.
Ba Mẹ gặp nhau và nên nghĩa vợ chồng đã tròn 60 năm. Ba Mẹ, có tất cả 6 chị em gái, không có con trai và xin anh Bạch Xuân Thảo làm con nuôi từ tấm bé, ngay sau đó, Mẹ mới thọ thai và sinh chúng tôi ra vào mùa Vu Lan báo hiếu, đúng ngày Rằm tháng 7 năm 1976. Hôm nay, ngày tiễn Mẹ về Tây phương Cực Lạc cũng đúng là ngày rằm, tháng 8 đúng 1 tháng sau mùa Vu Lan (Ngày này trùng hợp với ngày Supermoon, một hiện tượng hiếm hoi mà người Mỹ gọi là Good Havens.) Dường như sự ra đi của Mẹ đã được Mẹ sắp xếp cho gia đình và cho mọi người xung quanh để Mẹ an nhiên về với cõi Phật A Di Đà.
Đối với chúng con, Mẹ trên cả tuyệt vời. Mẹ là tất cả và chúng con không thể nào nói sao cho hết tình thương yêu của Ba Mẹ. Tình thương của Mẹ ngọt ngào và diệu vợi. Mẹ là dòng suối ngọt ngào, Mẹ lấp lánh ngàn sao, Mẹ là rau thơm sau hè, Mẹ là những chùm mận đỏ, Mẹ là tiếng chuông tiếng mỏ, Mẹ là câu kệ bài kinh, Mẹ là Bất Khinh Bồ Tát, Mẹ là cánh đồng bát ngát, Mẹ là cảo thơm, Mẹ là bài thơ lục bát. Mẹ ơi, tình Mẹ sao mà mênh mông và dào dạt quá, chúng con làm sao dùng từ ngữ hữu hạn của thế gian mà viết hết cái vô hạn của Mẹ. Ngày Mẹ mất lòng chúng con như tan vỡ, nhưng chúng con cố giữ lòng bình thản và niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà để cầu nguyện cho Mẹ Vãng Sanh Cực Lạc như ước nguyện cuối đời của Mẹ.
Chúng con liễu ngộ lẽ vô thường, như mừng hơn là hàng con của con cũng bắt đầu hiểu được giáo lý Phật Đà. Sau gần 24 tiếng Mẹ mất, chúng con về nhà và dùng cơm. Trước khi ăn, chúng con nghĩ đến việc mời cơm cho Mẹ, thế là hai hàng nước mắt của con chảy xuống. Vợ con an ủi, vỗ về, nhưng người nhắc lại con cuộc đời này vốn là vô thường ra chính là Khang, thằng cháu đính tôn của Mẹ. Khang nói, "It is normal, daddy. Everyone dies, Bà Nội dies, you will die, mommy will die, and I will die too. Don't be sad." (Ba ơi, việc sống chết là bình thường. Mọi người đều chết, Bà Nội mất, Ba sẽ chết, Mẹ sẽ chết, và chính con cũng sẽ chết. Ba, đừng buồn.) Vì cuộc đời là vô thường, nên Mẹ cũng như chúng con tích cực yêu thương cuộc đời này hơn. Mẹ đã sống một cuộc đời rất đẹp và Mẹ cũng đã xả báo thân này rất đẹp.
Đến đi trăng sáng trên đầu
Thong dong tự tại nhiệm mầu Phật ngôn.
Chúng con nhận thức rằng, Mẹ vẫn luôn sống ở trong các con, các cháu, y như Thầy Nhất Hạnh thường dạy, "MOTHER, YOU CONTINUE WELL IN ME!" (Mẹ luôn còn mãi với mình). Những hoài bảo, hy vọng, tin yêu, tình thương, và hạnh nguyện của Mẹ sẽ sống mãi trong con, các cháu. Chúng con sẽ tiếp tục những gì Mẹ đã sống bằng tam giáo và để lại cho thế hệ sau. Vậy Mẹ hãy thong dong về với cõi Phật A Di Đà.
Mẹ mênh mông cõi từ bi
Mây qua đỉnh núi thoát ly vô thường
Di Đà đất Phật quê hương
Mẹ kính yêu! Ba, chúng con và đại gia đình kính ngưỡng cung kính tiễn Mẹ trong tiếng niệm A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Ba Mẹ gặp nhau và nên nghĩa vợ chồng đã tròn 60 năm. Ba Mẹ, có tất cả 6 chị em gái, không có con trai và xin anh Bạch Xuân Thảo làm con nuôi từ tấm bé, ngay sau đó, Mẹ mới thọ thai và sinh chúng tôi ra vào mùa Vu Lan báo hiếu, đúng ngày Rằm tháng 7 năm 1976. Hôm nay, ngày tiễn Mẹ về Tây phương Cực Lạc cũng đúng là ngày rằm, tháng 8 đúng 1 tháng sau mùa Vu Lan (Ngày này trùng hợp với ngày Supermoon, một hiện tượng hiếm hoi mà người Mỹ gọi là Good Havens.) Dường như sự ra đi của Mẹ đã được Mẹ sắp xếp cho gia đình và cho mọi người xung quanh để Mẹ an nhiên về với cõi Phật A Di Đà.
Đối với chúng con, Mẹ trên cả tuyệt vời. Mẹ là tất cả và chúng con không thể nào nói sao cho hết tình thương yêu của Ba Mẹ. Tình thương của Mẹ ngọt ngào và diệu vợi. Mẹ là dòng suối ngọt ngào, Mẹ lấp lánh ngàn sao, Mẹ là rau thơm sau hè, Mẹ là những chùm mận đỏ, Mẹ là tiếng chuông tiếng mỏ, Mẹ là câu kệ bài kinh, Mẹ là Bất Khinh Bồ Tát, Mẹ là cánh đồng bát ngát, Mẹ là cảo thơm, Mẹ là bài thơ lục bát. Mẹ ơi, tình Mẹ sao mà mênh mông và dào dạt quá, chúng con làm sao dùng từ ngữ hữu hạn của thế gian mà viết hết cái vô hạn của Mẹ. Ngày Mẹ mất lòng chúng con như tan vỡ, nhưng chúng con cố giữ lòng bình thản và niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà để cầu nguyện cho Mẹ Vãng Sanh Cực Lạc như ước nguyện cuối đời của Mẹ.
Chúng con liễu ngộ lẽ vô thường, như mừng hơn là hàng con của con cũng bắt đầu hiểu được giáo lý Phật Đà. Sau gần 24 tiếng Mẹ mất, chúng con về nhà và dùng cơm. Trước khi ăn, chúng con nghĩ đến việc mời cơm cho Mẹ, thế là hai hàng nước mắt của con chảy xuống. Vợ con an ủi, vỗ về, nhưng người nhắc lại con cuộc đời này vốn là vô thường ra chính là Khang, thằng cháu đính tôn của Mẹ. Khang nói, "It is normal, daddy. Everyone dies, Bà Nội dies, you will die, mommy will die, and I will die too. Don't be sad." (Ba ơi, việc sống chết là bình thường. Mọi người đều chết, Bà Nội mất, Ba sẽ chết, Mẹ sẽ chết, và chính con cũng sẽ chết. Ba, đừng buồn.) Vì cuộc đời là vô thường, nên Mẹ cũng như chúng con tích cực yêu thương cuộc đời này hơn. Mẹ đã sống một cuộc đời rất đẹp và Mẹ cũng đã xả báo thân này rất đẹp.
Đến đi trăng sáng trên đầu
Thong dong tự tại nhiệm mầu Phật ngôn.
Chúng con nhận thức rằng, Mẹ vẫn luôn sống ở trong các con, các cháu, y như Thầy Nhất Hạnh thường dạy, "MOTHER, YOU CONTINUE WELL IN ME!" (Mẹ luôn còn mãi với mình). Những hoài bảo, hy vọng, tin yêu, tình thương, và hạnh nguyện của Mẹ sẽ sống mãi trong con, các cháu. Chúng con sẽ tiếp tục những gì Mẹ đã sống bằng tam giáo và để lại cho thế hệ sau. Vậy Mẹ hãy thong dong về với cõi Phật A Di Đà.
Mẹ mênh mông cõi từ bi
Mây qua đỉnh núi thoát ly vô thường
Di Đà đất Phật quê hương
Mẹ kính yêu! Ba, chúng con và đại gia đình kính ngưỡng cung kính tiễn Mẹ trong tiếng niệm A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình