Có những giọt mưa rơi trên công viên. Chiều. Vắng người. Mưa rơi, rửa sạch những tàn lá cao. Mưa rơi, ướt những bãi cỏ xanh. Mưa rơi, đọng từng vũng nhỏ trên đường đất. Kẻ không nhà co ro dưới tấm nhựa trải bàn màu xanh dương có hình những hoa tuyết trải đều đặn, thứ lớp như những người lính xếp hàng.
Có những người trẻ, hăng say với giấc mộng bá chủ, hoặc giấc mơ bình đẳng không tưởng, xếp thành hàng ngang dọc ngay ngắn, đầu cổ cứng ngắt nhét đầy tín điều và ý hệ, mắt quyết tâm cùng nhìn thẳng một hướng, môi cương nghị mím chặt những qui luật khe khắt ban hành từ cấp trên, bề trên, đấng trên… để rồi xông pha ngoài trận mạc, hoặc len lỏi trà trộn vào đám đông, nhân danh thiên đường hứa hẹn xa vời mờ ảo, làm nổ tung những cây cối, nhà cửa, dinh thự, đền đài…, và làm ngã đổ những mạng người… Người rơi, máu rơi, và rồi những người trẻ cũng gục rơi theo.
Có những người cả đời đeo mặt nạ. Tự chọn mặt nạ trắng bệch hợp ý, khoác mặc sắc áo đỏ thẩm như máu, biện minh cho nhiệt huyết hay vị thế độc tôn bất khả xâm phạm. Tưởng rằng không ai biết mình chỉ sống với man trá, huyễn mị. Tưởng rằng mặt nạ kia sẽ mãi gắn chặt vào đầu cổ rỗng tuếch, hoặc đặc sệt thành kiến, kiêu căng. Thực ra, không sự giả dối nào được che đậy dài lâu, vĩnh viễn. Thời gian và sự thật đã lột từng lớp vỏ mặt nạ, đánh rơi nó ngay khi kẻ ấy đang còn đeo dính trên đầu. Cố thủ, bám víu mặt nạ mà sống, không muốn đánh rơi nó mà kỳ thực nó đã rơi từ lâu.
Có những chiếc lá rơi xuống cội già. Có những chiếc lá không rơi về cội mà bay vu vơ đâu đó theo chiều gió. Lá xanh, lá úa, lá vàng khô, đều có thể rơi vì gió to hay bão tố. Có bạn tôi, anh tôi, em tôi, chưa đi hết con đường chọn lựa, chưa làm xong những điều cưu mang ôm ấp. Mắt nhìn đời tự tin, môi nở nụ yêu thương tràn trề. Bước tới, bước tới với lòng dạt dào niềm tin và nỗi háo hức biến ước mơ thành hiện thực rỡ ràng. Chợt một ngày, rơi, như lá thu.
Có những bóng nắng lung linh rơi xen qua những cành lá đổi mùa, ánh lên niềm hy vọng một ngày mai tươi sáng. Rồi nắng tắt trên đầu ghềnh sóng vỗ, đi qua bãi biển lạnh câm. Những hoài vọng khôn nguôi được kéo lên tận những vì sao trên bầu trời tím sẫm. Rồi đêm dần buông, rơi.
Máu lệ rơi cùng tham lam, thù hận.
Những mệnh đời rơi xuống bởi ích kỷ vô tâm.
Ngày, đêm rơi theo vạt nắng hiên ngoài.
Hoa lá rơi lấp con đường dẫn về bên nhau.
Tuyết rơi xuống cùng nỗi giá lạnh chia lìa.
Mưa rơi xuống phủ vườn cây quạnh bóng chim muông…
Không phải cuộc rơi nào cũng mang lại khổ đau, tàn tạ và hủy diệt.
Không có cuộc rơi nào tiêu tăm biến mất giữa cuộc tồn sinh.
Tất cả đều rơi, không ngoại lệ cho một ai, một vật nào. Chỉ khác nhau nơi vị trí và cách thế rơi mà thôi.
Có sự rơi làm chất xúc tác cho những hạt mầm đâm chồi vươn dậy.
Có sự rơi làm hồi sinh những gì đã bị tàn hoại, hư nát.
Có sự rơi đánh thức những con tim vô cảm và những khối óc lạnh lùng xơ cứng.
Và có sự rơi của những giọt lệ bi mẫn; rơi xuống đời, xoa dịu vết đau thương.
Không ngại gì một lần hay nghìn lần, lã chã hay chầm chậm, như sương mai, rơi xuống trần gian khổ lụy nầy.
Có những người trẻ, hăng say với giấc mộng bá chủ, hoặc giấc mơ bình đẳng không tưởng, xếp thành hàng ngang dọc ngay ngắn, đầu cổ cứng ngắt nhét đầy tín điều và ý hệ, mắt quyết tâm cùng nhìn thẳng một hướng, môi cương nghị mím chặt những qui luật khe khắt ban hành từ cấp trên, bề trên, đấng trên… để rồi xông pha ngoài trận mạc, hoặc len lỏi trà trộn vào đám đông, nhân danh thiên đường hứa hẹn xa vời mờ ảo, làm nổ tung những cây cối, nhà cửa, dinh thự, đền đài…, và làm ngã đổ những mạng người… Người rơi, máu rơi, và rồi những người trẻ cũng gục rơi theo.
Có những người cả đời đeo mặt nạ. Tự chọn mặt nạ trắng bệch hợp ý, khoác mặc sắc áo đỏ thẩm như máu, biện minh cho nhiệt huyết hay vị thế độc tôn bất khả xâm phạm. Tưởng rằng không ai biết mình chỉ sống với man trá, huyễn mị. Tưởng rằng mặt nạ kia sẽ mãi gắn chặt vào đầu cổ rỗng tuếch, hoặc đặc sệt thành kiến, kiêu căng. Thực ra, không sự giả dối nào được che đậy dài lâu, vĩnh viễn. Thời gian và sự thật đã lột từng lớp vỏ mặt nạ, đánh rơi nó ngay khi kẻ ấy đang còn đeo dính trên đầu. Cố thủ, bám víu mặt nạ mà sống, không muốn đánh rơi nó mà kỳ thực nó đã rơi từ lâu.
Có những chiếc lá rơi xuống cội già. Có những chiếc lá không rơi về cội mà bay vu vơ đâu đó theo chiều gió. Lá xanh, lá úa, lá vàng khô, đều có thể rơi vì gió to hay bão tố. Có bạn tôi, anh tôi, em tôi, chưa đi hết con đường chọn lựa, chưa làm xong những điều cưu mang ôm ấp. Mắt nhìn đời tự tin, môi nở nụ yêu thương tràn trề. Bước tới, bước tới với lòng dạt dào niềm tin và nỗi háo hức biến ước mơ thành hiện thực rỡ ràng. Chợt một ngày, rơi, như lá thu.
Có những bóng nắng lung linh rơi xen qua những cành lá đổi mùa, ánh lên niềm hy vọng một ngày mai tươi sáng. Rồi nắng tắt trên đầu ghềnh sóng vỗ, đi qua bãi biển lạnh câm. Những hoài vọng khôn nguôi được kéo lên tận những vì sao trên bầu trời tím sẫm. Rồi đêm dần buông, rơi.
Máu lệ rơi cùng tham lam, thù hận.
Những mệnh đời rơi xuống bởi ích kỷ vô tâm.
Ngày, đêm rơi theo vạt nắng hiên ngoài.
Hoa lá rơi lấp con đường dẫn về bên nhau.
Tuyết rơi xuống cùng nỗi giá lạnh chia lìa.
Mưa rơi xuống phủ vườn cây quạnh bóng chim muông…
Không phải cuộc rơi nào cũng mang lại khổ đau, tàn tạ và hủy diệt.
Không có cuộc rơi nào tiêu tăm biến mất giữa cuộc tồn sinh.
Tất cả đều rơi, không ngoại lệ cho một ai, một vật nào. Chỉ khác nhau nơi vị trí và cách thế rơi mà thôi.
Có sự rơi làm chất xúc tác cho những hạt mầm đâm chồi vươn dậy.
Có sự rơi làm hồi sinh những gì đã bị tàn hoại, hư nát.
Có sự rơi đánh thức những con tim vô cảm và những khối óc lạnh lùng xơ cứng.
Và có sự rơi của những giọt lệ bi mẫn; rơi xuống đời, xoa dịu vết đau thương.
Không ngại gì một lần hay nghìn lần, lã chã hay chầm chậm, như sương mai, rơi xuống trần gian khổ lụy nầy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình