Hôm nay,  

Đắm Mà Chưa Chìm

13/02/201600:00:00(Xem: 9640)
Khi dàn hợp xướng không thể đẩy lui sóng dữ...

Hôm Thứ Ba mùng chín, sáu Ngoại trưởng Âu Châu đã “tìm về La Mã”, xưa kia là kinh đô của một đế quốc huy hoàng. Ngày nay, đấy là Roma, thủ đô của nước Ý đang nghiêng xuống biển.

Vì dư luận Mỹ còn nhìn vào cái rốn của cuộc tranh cử Tổng thống nên ít chú ý đến bữa tiệc của đại diện sáu nước thành viên nguyên thủy của Liên Hiệp Âu Châu, là Đức, Pháp, Ý, Hòa Lan, Bỉ và Luxembourg mà xưa kia ta gọi là Lục Xâm Bảo. Họ tìm cách cứu vãn cơ đồ như một con tầu đắm. Khi Thủ tướng Ý là Matteo Renzi trả lời phỏng vấn hệ thống truyền thông kinh doanh Bloomberg của Hoa Kỳ, có lẽ ông đã tóm lược tình hình một cách cô đọng nhất: “Liên Âu cũng tựa như dàn nhạc đang tấu nhạc trên con tầu Titanic.”

Cô đọng mà vẫn lạc điệu!

Khi du thuyền Titanic bị nạn và bắt đầu chìm trong một đêm giá lạnh, dàn nhạc trên tầu chào đón tử thần bằng âm thanh. Họ không hốt hoảng mà lạnh lùng chấp nhận số phận, và tấu nhạc để tiễn đưa mọi người. Còn dàn “lục âm” của sáu nước Liên Âu ngày nay thì phủ nhận định mệnh, tin rằng tiếng nhạc sẽ nâng con tầu khỏi vòng xoáy và đưa mọi người đến chốn an lành.

Tiếng nhạc của họ qua bản thông cáo chung về tình hình Liên Âu có hai giai điệu chính là di dân và khủng bố. Dàn nhạc không nhìn thấy ba bốn vòng xoáy đang đe dọa con tầu Âu Châu:

Một là tình hình kinh tế quá bi đát của các nước miền Nam, như Hy Lạp, Tây Ban Nha với thất nghiệp cỡ 20%, và mới nhất mà nặng nhất về tài chánh và ngân hàng là Ý Đại Lợi. Hai là cơ chế Liên Âu chưa có khả năng phối hợp chánh sách để giải quyết vụ khủng hoảng kinh tế nổi lên từ năm 2010. Ba là chẳng ai nhìn thấy nhiều hậu quả xã hội đang dội lên từ tình trạng kinh tế sa sút và lại bị chấn động vì nạn di dân lẫn khủng bố. Bốn là sáu quốc gia cốt lõi của Âu Châu lại gác qua một bên những thách đố đang xảy ra ở vòng ngoại vi.

Khi đọc kỹ, hay nghe kỹ, các ý kiến từ bản thông cáo chung của dàn “lục âm” với chủ âm là “cải cách Liên Âu”, ta phải kết luận rằng sáu quốc gia sáng lập viên Liên Âu đề nghị củng cố và hội nhập hệ thống cốt lõi của sáu nước. Và thả nổi cho các nước kia tự do tìm đường thoát hiểm. Nói nôm na là trên sân thượng, dàn hợp xướng cứ tấu nhạc cho vui, trong khi ở các tầng dưới, đang mấp mé chìm xuống nước, thì thiên hạ đã tìm xuồng tháo chạy!

“Thiên hạ” đây có thể là nước Anh, thành viên của Liên Âu nhưng nằm ngoài hệ thống tự do di chuyển của Hiệp ước Schengen. Cuối năm nay hay đầu năm tới, Anh sẽ tổ chức trưng cầu dân ý để quyết định về điều kiện “đi” hay “ở” trong khối Liên Âu. Thiên hạ đây cũng có thể là các nước Đông Âu xưa kia nằm trong quỹ đạo Xô viết nay rất ngại là lại trôi vào sức hút của Liên bang Nga. Mà vì ở vòng ngoài của địa dư, họ cũng bị chấn động nặng nhất vì làn sóng nạn dân đang dập vào biên giới. Các nước này cũng có một cốt lõi khác là “Nhóm Visegrad” gồm Ba Lan, Cộng hòa Tiệp, Slovakia, Hung Gia Lợi cùng Slovakia. Họ thất vọng về đối sách của Âu Châu trước đà bành trướng của Liên bang Nga.


Khi ấy, ta thấy ra một sự thật là cốt lõi Liên Âu chỉ xác nhận một phần của các vấn đề thực tế mà chưa thấy vì sao từng nước lại gia nhập dự án Âu Châu - như mua vé vào con tầu Titanic.

Dân Hy Lạp muốn tham gia vì tưởng sẽ có lợi ích kinh tế, mua vé boong dưới mà ngự boong trên với tấm nệm rất êm của kinh tế Đức. Dân Ba Lan thì coi chuyến du hành là một cách rời xa mối nguy của Đế quốc Nga vì từ nay sẽ có láng giềng đông đảo hùng cường. Người Hòa Lan thì mơ bảo vệ mức sống vương giả và lại có tiếng nói rất mạnh trong toàn cõi Âu Châu. Nước Pháp cũng không khác: có cái thế mạnh hơn cái lực kinh tế nhờ quan hệ khắng khít với nước Đức, nền kinh tế cốt lõi của cốt lõi.

Bây giờ, khi con tầu nghiêng ngả, sáu nước tiên phong trong dự án hội nhập Âu Châu có thể quyết định là sẽ hội nhập chặt chẽ hơn để bảo vệ hệ thống trung ương và cho các nước kia được ad libitum, tự do tấu nhạc theo cảm hứng. Rất hợp lý mà chẳng hợp tình.

Chuyện không hợp tình thứ nhất là hệ thống tiền tệ thống nhất của 19 thành viên - khối Euro - với vai trò quan trọng của Ngân hàng Trung ương Âu châu ECB và những cái phao cứu hộ cứu sinh. Sáu nước cốt lõi có thể khiến ECB ưu tiên giải quyết khó khăn bên trong và có chánh sách dị biệt với các nước nằm ở vòng ngoài. Các quốc gia này, không chỉ có Hy Lạp, có thể càng muốn ra khỏi khối Euro. Đồng Euro sẽ thành đồng sứt.

Chuyện không hợp tình kia thuộc về địa dư: như nước Ý dài ngoằng với phân nửa miền Bắc đã kỹ nghệ hóa và hội nhập vào cốt lõi Âu Châu, mà miền Nam thì còn nghèo trên Địa Trung Hải, với hoàn cảnh khó khăn y hệt như các nước miền Nam Âu Châu là Hy Lạp hay Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha. Và từ Địa Trung Hải, Ý cũng ở gần làn sóng nạn dân. Trong năm 2016 này – không, trong vài tuần tới thôi – chúng ta sẽ thấy các thị trường quốc tế tri hô về vụ khủng hoảng tài chánh tại Ý với hậu quả lan rộng vào các ngân hàng chủ nợ của Âu Châu. Hãy tưởng tượng là nước lạnh đã lên tới boong trên! Cứu hay không cứu sẽ là câu hỏi không dễ có giải đáp.

Chuyện không hợp tình thứ ba, là cốt lõi của cốt lõi nước Đức sẽ lâm thế kẹt.

Có lợi nhất nhờ hệ thống Euro để duy trì khả năng xuất cảng rất cao - quá cao - Đức cần thị trường rộng lớn của cả khối Âu Châu, bây giờ cái khối toàn mỹ ấy có khi bị chia làm ba bốn mảng và xứ nào cũng trông đợi vào tinh thần hào sảng rộng chi của kinh tế Đức. Dù có là đại gia, Đức cũng không thể cáng đáng nổi trách nhiệm ấy và nạn nhân sẽ là Thủ tướng Angela Merkel. Bà vẫn còn hy vọng lãnh đạo vì đối lập quá yếu, nhưng chẳng vì vậy mà tránh nổi những sóng gió trên chính trường.

Sau Merkel sẽ là đại loạn, cho cả nước Đức, lẫn các nước cốt lõi, lẫn vòng ngoại vi đang nhìn qua bốn phương tứ hướng.

Bài này tính nói về nhạc và nghĩ đến Ludwig van Beethoven với bản Hợp xướng số 3 có tên là “Eroica”. Rất hùng tráng với hào khí Âu Châu tỏa sáng từ nước Đức. Nhưng hành âm thứ hai của tác phẩm lại có tên là Marcia Funebre. Dịch làm sao đây? Khúc tống táng?

Buổi sáng thức dậy, tôi vẫn nghe tiếng hát reo vui của những con chim nhỏ vui đùa chuyền từ cành cây này sang cành cây khác. Những trái đào vàng rực rỡ trên cây, những trái ổi óng ả quằn cành cây từng chùm, từng chùm. Ôi, đời sao đẹp quá! Cảnh thiên nhiên dễ thương, vô tư làm cho những nỗi buồn bay xa, bay cao, không còn ở trần gian này nữa.
Càng gần ngày Đại hội đảng XIII, từ 25/1 đến 02/2/2021, càng có nhiều bàn tán liệu Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng có chịu nghỉ hưu vĩnh viễn hay lại muốn được yêu cầu lưu nhiệm với “trường hợp đặc biệt”, dù tuổi đã 12 năm vượt qúa tiêu chuẩn?
Noël là lễ truyền thống gia đình của nhiều nước trên thế giới, không nhứt thiết là gia đình Công giáo. Nhơn ngày lễ, người ta gặp lại nhau với nhiều thế hệ và cùng nhau ăn Noël vui vẻ. Nhưng năm nay cái ý nghĩa đẹp của đêm lễ và làm hài lòng mọi người lại bị hụt hẫng vì con virus vũ hán ác ôn. Pháp và cả Âu châu bị giới hạn di chuyển. Tới những nơi đông đảo có nhiều rủi ro nhiễm bịnh làm cho nhiều người không mua sắm quà biếu như ý muốn được.
Trong không khí se lạnh của mùa Giáng sinh, mùa hồng ân của thiên chúa tôi muốn gởi đến bạn đọc tâm tình của tù nhân lương tâm Trần Hoàng Phúc. Trong cái không gian hẹp của một mùa Noel bị cách ly vì đại dịch, Phúc giống như một vì sao nhỏ lấp lánh trên nền trời đêm kia. Và ước mơ của anh cùng những gì anh nghĩ, những gì anh làm khiến cuộc sống vì anh mà có ý nghĩa.
Nghiệm sâu từ đó, không phải để chối bỏ thực tại vô thường của thế giới tương đối, hay cố gắng truy tìm thực tại tuyệt đối vượt khỏi biên tế trần gian; mà chỉ để thực tập một cách nhìn vượt khỏi những nhị nguyên, đối đãi. May ra, ở chỗ tận cùng bế tắc của đường ngôn ngữ (4), có thể thấy thấp thoáng đâu đó chỗ kỳ tuyệt của bản tâm, nơi đó, không có chỗ khởi đầu và kết thúc.
Tôi quen Từ Hiếu Côn khi đến nhờ anh đóng sách và cắt xén cho gọn gàng cuốn Mặt Trận Kiện Báo Chí của tôi viết và xuất bản cuối năm 1995. Anh có một cái máy làm công việc này- công đoạn cuối của việc in thành một cuốn sách phát hành trong cộng đồng Việt Nam thời thập niên 80, 90 ở San Jose.
Có lần, đang nằm võng giữa rừng thì Liêm móc trong ba lô ra tờ báo Quân Đội Nhân Dân, rồi chỉ cho tôi xem một đoạn thư tình của một anh lính bộ đội gửi (từ chiến trường phía Tây) về cho người yêu bé bỏng ở hậu phương Hà Nội: “Anh muốn cài lên tóc em một cành hoa thốt nốt...” Hai thằng cười lăn, cười lộn thiếu điều muốn đứt võng luôn. Hơn một phần tư thế kỷ đã qua, tôi không còn nhớ được tên tác giả bức thư tình (“bất hủ”) nói trên nhưng vẫn còn giữ nguyên ấn tượng về sự liều lĩnh (quá cỡ) của tác giả.
Đối với Phật Giáo, đạo Phật là đạo từ bi cứu khổ, bình đẳng và không phân biệt chủng tộc, tôn giáo, mầu da và giới tính. Với nguyên tắc thương yêu tất cả mọi loài chúng sinh, Phật giáo không chủ trương xét xử, không chống đối hay chỉ trích người khác, đơn thuần chỉ dựa trên tính chất của người đó, vì điều này được xem như là một sự phê phán thiên vị và không công bằng. Vì thế, xuyên qua những lời giảng dạy của Đức Phật, chúng ta không thấy Ngài phê phán những người đồng tính về phương diện đạo đức…
Ngày 31-12-2019, ngày thế giới ghi nhận dich bịnh Covid-19 đã hiện hữu tại thành phố Vũ Hán-với 11 triệu dân, thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc. Kể từ ngày đó, dịch bịnh Covid-19 đã tác động toàn diện thế giới, làm thay đổi trật tự sẵn có từ địa Chính trị đến Kinh tế.
Dó đó, nếu nhìn bài học Dân chủ Mỹ qua lăng kính cuộc bầu cử Tổng thống năm 2020, và đọc lại những lời kêu gọi nhân dân Mỹ đoàn kết và hàn gắn những khác biệt của Tổng thống-đắc cử Joe Biden thì lãnh đạo Việt Nam có biết xấu hổ không khi nhìn lại những gì họ đã làm đối với nhân dân Việt Nam Cộng hòa sau ngày 30 tháng 4 năm 1975?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.