GIÃ TỪ NĂM 2016
Trần Củng Sơn
Dư âm của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 8 tháng 11 còn đến nỗi có bạn gọi từ Việt Nam sang chúc Giáng Sinh vẫn cằn nhằn tại sao dân Mỹ lại bầu cho Donald Trump. Bèn trả lời có nhiều lý do và đâu phải chỉ riêng bạn thắc mắc mà cả thế giới bất ngờ. Bây giờ chỉ còn chờ đợi ông nhậm chức và điều hành đất nước ra sao.
Suy gẫm Dịch lý thú vị. Vật cực tắc phản- nghĩa là sự việc lên tới cực điểm thì sẽ ngược lại. Một tổng thống ăn nói lịch sự là Obama lại tiếp nối bởi một người ăn nói thô lỗ là Trump.
Tổng thống Obama uy tín lên cao khi chấm dứt 2 nhiệm kỳ nhưng tạo sự thất bại thê thảm cho Đảng Dân Chủ, thua cả Thượng Viện Hạ Viện, Tổng Thống và chiếc ghế thứ 9 Tối Cao Pháp Viện trống chỗ cũng sẽ do tổng thống tân cử Donald Trump Đảng Cộng Hòa bổ nhiệm. Thêm nữa, những chính sách Obama đưa ra sẽ bị Trump bãi bỏ. Trong sự thành công có thất bại; trong Dương có Âm, trong Âm có Dương. Trời đất xoay vần, 8 năm đảng Dân Chủ , tới phiên Đảng Cộng Hòa nắm quyền.
Biểu tình chống Formosa ở Quận Cam
Biểu tình chống Formosa ở Quận Cam
Một điểm Dương mạnh mẽ trong nữa vòng tròn Âm của Thái Cực Đồ. Khi tranh cử Donald Trump bị tấn công tơi bời , 50 chục tờ báo lớn nước Mỹ ủng hộ Hillary Clinton. Trump bị ghi hình vụ ăn nói tục tĩu đến nỗi nhiều quan chức Cộng Hòa phản đối và kêu ông bỏ cuộc, ông ta phải xin lỗi công chúng. Ai cũng nghĩ là thua, nhưng Trump vẫn thắng. Điểm Dương đó là Trump.
Năm 1972 tổng thống Nixon bắt tay Tàu để chống Nga và từ đó Tàu lớn mạnh trở thành đối thủ nguy hiểm của Mỹ. Và sắp tới năm 2017 tổng thống Trump sẽ bắt tay Nga để chống Tàu, chứng cớ là ông chọn tác giả cuốn Death By China làm cố vấn chính sách thương mại. Chợt nhớ tới các bậc cha chú ngày xưa vẫn thường bàn chuyện Mỹ Nga Tàu ảnh hưởng thế giới ra sao, bây giờ cũng còn thú vị.
Tổng thống Trump lên ngôi sẽ cho nhiều điều bất ngờ đối với Mỹ và thế giới. Đó là điều đặc biệt nhất của năm 2016.
Giã từ năm 2016, có những sự kiện đáng nhớ khác là nạn khủng bố gia tăng ở Âu châu. Khủng bố có chiêu mới là dùng xe tải lao vào chỗ lễ hội đông người gây thương vong nặng nề như ở bãi biển nước Pháp mùa hè và mùa Giáng Sinh tại nước Đức. Chiêu này thật khó chống đỡ.
Nước Anh đã trưng cầu dân ý chuyện rời khỏi Liên Hiệp Châu Âu và điều bất ngờ cho thủ tướng Cameron là dân chúng chọn chuyện ra đi đến nỗi ông phải từ chức và chuyện này gây ảnh hưởng thiệt hại cho vị thế của Anh. Một nước Anh ở trong Liên hiệp Châu Âu có chỗ dựa mạnh chứ đứng riêng rẻ thì vẫn là nước trung bình trên thế giới. Việc này có thể tạo đà tan rã EU trong tương lai.
Tổng thống Phi Luật Tân đắc cử năm 2016 là Duerte ăn nói bạt mạng chửi cả tổng thống Obama, Đức Giáo Hoàng, Liên Hiệp Quốc và những ai dám chỉ trích chuyện ông ra lệnh bắn giết đám buôn bán ma túy. Tổng thống tiền nhiệm là Aquino chống Tàu thân Mỹ, kiện Tàu vụ Biển Đông và thắng kiện. Nhưng tới Duerte thì ông này thân Tàu chống Mỹ. Duerte có ông ngoại là người Tàu, cho nên ông ta thân Tàu, lý do này không lạ. Đúng là chuyện Mỹ không ngờ tới.
Giã từ năm 2016, ở Syria phe nổi dậy chống tổng thống Assad do Mỹ và một số nước hỗ trợ trong mấy năm nay đã bị đánh đuổi ra khỏi thành phố quan trọng là Aleppo và phe chính quyền có Nga hỗ trợ đang chiến thắng. Chính sự do dự của tổng thống Obama và sự bất đồng ý kiến trong chính quyền Mỹ tạo nên sự thất bại này. Và tân tổng thống Trump nói sẽ không can thiệp vào chuyện nước khác.
Làm nhớ tới Hoa Kỳ đã bỏ rơi đồng minh là Việt Nam Cộng Hòa trong cuộc chiến năm xưa. Ở Mỹ mấy chục năm thành công dân Mỹ và hiểu Mỹ. Đó là chủ nghĩa thực dụng, không cần giữ lời hứa, thay đổi sao cho có lợi trong hoàn cảnh trước mặt.
Thí dụ Mitt Romney mắng chửi Trump trong lúc tranh cử nhưng khi Trump đắc cử thì mời ông này tới bàn chuyện vui vẻ và Romney đã đổi giọng ca ngợi Trump. Có thể nói cả hai quên thù xưa lo chuyện chung đất nước; nhưng cũng có thể nói là họ thay đổi vì cái lợi trước mặt.
Mỹ đã bỏ rơi Việt Nam Cộng Hòa cũng như đang bỏ rơi phe nổi dậy ở Syria, có thể vì tổng thống Mỹ này lên không tiếp tục chính sách tổng thống trước, phe tư bản này lấn lướt phe tư bản kia khi hoàn cảnh thay đổi. Chính cái cơ chế chính quyền Mỹ là như thế, luôn thích ứng với hoàn cảnh mới, bộ phận chính quyền này nghịch với bộ phận kia; cá nhân viên chức đó cũng phải bó tay.
Mỹ đã bỏ rơi Việt Nam Cộng Hòa cũng như đang bỏ rơi phe nổi dậy ở Syria, có thể vì tổng thống Mỹ này lên không tiếp tục chính sách tổng thống trước, phe tư bản này lấn lướt phe tư bản kia khi hoàn cảnh thay đổi. Chính cái cơ chế chính quyền Mỹ là như thế, luôn thích ứng với hoàn cảnh mới, bộ phận chính quyền này nghịch với bộ phận kia; cá nhân viên chức đó cũng phải bó tay.
Giã từ năm 2016, chuyện Biển Đông nước Tàu vẫn chiếm ưu thế. Dù phán quyết Tòa trọng tài cho Phi luật tân thắng kiện nước Tàu nhưng nước Tàu vẫn tiếp tục cải thiện các đảo nhân tạo, đưa hỏa tiễn ra các đảo Hoàng Sa và một số đảo thuộc Trường Sa, xây hải đăng, phi trường, thực hiện du lịch, các sinh hoạt . Mục đích của Tàu là tạo nên một sự kiện đã rồi, quen thuộc, để theo năm tháng vùng Biển Đông trở thành của họ. Mặc dù bây giờ thế lực Mỹ còn mạnh, nhưng trong tương lai Tàu cũng mạnh thêm, và chờ một lúc nào đó Mỹ suy yếu thì Tàu vùng lên chiếm trọn.
Một đạo quân đánh cá của các ngư dân Tàu được chính quyền Tàu hỗ trợ mang thuyền đi thật xa đến các bờ biển của các nước lân cận. Đạo quân đánh cá này dần dần sẽ ngự trị Biển Đông.
Ngư dân Việt Nam bây giờ không dám ra vùng biển gần Hoàng Sa và Trường Sa đánh cá mà phải sang tận nước Úc . Vì lỡ bị Úc bắt thì họ cũng thả về chứ gặp hải quân Tàu thì bỏ mạng.
Giã từ năm 2016, vụ công ty thép Formosa ở Hà Tĩnh xả chất độc ra biển làm cá chết mấy tỉnh Miền Trung vào cuối tháng 4 năm 2016, gây thiệt hại môi trường biển ghê gớm. Ngư dân đói khổ, cá đánh lưới được không ai dám ăn, bao nhiêu ngành liên quan thiệt hại. Nhiều cuộc biểu tình nổ ra ở Sài Gòn Hà Nội và lan ra hải ngoại. Vì thế công ty Formosa nói là bồi thường 500 triệu mỹ kim nhưng số tiền này vẫn chưa đến tay dân chúng.
Cho đến nay người dân vẫn không hiểu lý do tại sao công ty Formosa vẫn an ổn mặc dù họ đã phạm tội phá hoại môi trường biển Việt Nam. Có người nói công ty đã hối lộ hàng trăm triệu mỹ kim cho cấp cao lãnh đạo Việt Cộng để được bao che. Có người nói ở trong công ty Formosa mặc dù trên giấy tờ là của Đài Loan nhưng thực sự có một số công ty của Tàu. Và chúng ta thừa biết Tàu đã cắm sâu ảnh hưởng vào bộ lãnh đạo của Việt Cộng. Chính các lý do chính trị, quốc phòng, kinh tế và sự tham nhũng cùng bản chất làm tay sai của các viên chức Việt Cộng giúp cho công ty Formosa còn cắm sâu trên đất nước Việt Nam mấy chục năm nữa. Khẩu hiệu và mục tiêu “Formosa cút khỏi Việt Nam” người dân đã không thực hiện được. Đó là nỗi buồn của dân tộc Việt Nam trong năm 2016.
Nhạc sĩ Trần Chí Phúc biểu tình chống Formosa ở San Jose
Nhạc sĩ Trần Chí Phúc biểu tình chống Formosa ở San Jose
Giã từ năm 2016, nhiều người Việt Nam trong nước ra hải ngọai định cư và du lịch. Họ không bỡ ngỡ vì có cả một cộng đồng Việt Nam làm chỗ dựa tinh thần. Cộng đồng này được hình thành bởi những người tị nạn Cộng sản đi từ năm 1975 và những người vuợt biển cùng thân nhân được bảo lãnh qua. Có kẻ muốn mang ra lá cờ đỏ sao vàng của Việt Cộng để chọc giận cộng đồng hải ngọai. Và thành phố Westminster Quận Cam, được coi là thủ phủ cộng đồng người Việt Nam tị nạn với thị trưởng Tạ Đức Trí đã thông qua nghị quyết chống lá cờ máu này trong tháng 12. Xin nói rõ ràng là Chống chứ không Cấm, vì Hoa Kỳ là xứ tự do.
Tiếp nối tinh thần đó, tại thành phố San Jose , Nghị viên Nguyễn Tâm đã đệ trình dự luật chống lá cờ đỏ sao vàng lên Hội đồng Thành phố cuối tháng 12 năm 2016 và sẽ được biểu quyết vào ngày 24 tháng 1 năm 2017.
Cũng trong tinh thần đấu tranh cho nhân quyền và tự do tôn giáo, một nhóm họat động gốc Việt Nam tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn đã góp phần vận động Quốc hội đưa ra dự luật chế tài những viên chức các quốc gia khác đàn áp nhân quyền; tổng thống Obama đã ký thành luật, được gọi là đạo luật Magnitsky. Như vậy những viên chức Việt Cộng đàn áp nhân quyền khi về hưu muốn qua Mỹ ở hay du lịch sẽ không được. Đây là một thắng lợi lớn cho nhân quyền và tự do tôn giáo khắp thế giới và tại Việt Nam.
Giã từ năm 2016, cảm giác giã từ lúc nào cũng bồi hồi. Hẹn em năm 2017.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình