Thơ Linh Miền Nam do tủ sách Tiếng Quê Hương ấn hành và sẽ được giới thiệu cùng với một số sách khác của TQH trong buổi sinh hoạt văn học tại Westminster Community Center 8200 Westminster Blvd, Westminste, nam California lúc 1 giờ 30 chiều Chúa Nhật 18-6-2017. Các nhà báo Trịnh Bình An, Mặc Lâm, Đinh Quang Anh Thái, các nhà văn Uyên Thao, Trần Phong Vũ sẽ có mặt trong buổi sinh hoạt này,
Giới thiệu: "ARVN Soldiers’ Poetry edited by Nguyễn Ngọc Bích" là bài điểm sách của David Wilson về tuyển tập "Thơ Lính Chiến Miền Nam – ARVN Soldiers' Poetry" do Nguyễn Hữu Thời sưu tầm và dịch tiếng Anh. David Wilson là một cựu quân nhân Hoa Kỳ tại Việt Nam và viết điểm sách nhiều năm trên trang "Books in Review" của hội VVA (Vietnam Veterans of America). https://vvabooks.wordpress.com/tag/vietnam-war-arvn-poetry/
Nguyễn Hữu Thời, người đã chuyển ngữ tiếng Anh các bài thơ trong tác phẩm "Thơ Lính Chiến Miền Nam: ARVN Soldiers’ Poetry" cho chúng ta biết bộ sưu tập thơ này "… là sản phẩm của lính. Không phải lính ma, lính kiểng, lính bàn giấy, lính văn phòng mà là lính chiến đấu trong một cuộc chiến cam go, đứng trước một kẻ thù dầy dạn chiến trường, đầy mưu mẹo và không cho ta bao nhiêu lựa chọn: hoặc mình sống thì anh ta phải chết và ngược lại." (1)
Chính Nguyễn Hữu Thời cũng đã "thực sự vào sinh ra tử để có thể thông cảm sâu xa với những tình cảm mãnh liệt của những thi sĩ này, những đồng đội anh dũng của anh." (1)
Không một tác giả bài thơ nào trong tuyển tập này mà không từng cầm súng chiến đấu. "Người dịch mong tập thơ sẽ giúp độc giả có khái niệm tốt về người lính chiến miền Nam, những người suốt 20 năm ròng rã xả thân bảo vệ hòa bình và an ninh cho hơn 20 triệu dân miền Nam, một phần tư quân đội Việt Nam Cộng Hòa thiệt mạng, hàng trăm nghìn người đã bị tàn phế suốt cuộc đời và 300 ngàn người bị giam cầm trong các trại tập trung." (1)
Những bài thơ được dịch, và được trình bày chung với bản gốc tiếng Việt, đa số nói về những điều người lính Miền Nam đã trải qua và phơi bày một bức tranh ảm đạm về chiến tranh và giai đoạn sau chiến tranh. Lời lẽ trong thơ thường khắc nghiệt hơn lời lẽ của những bài thơ người Mỹ viết về những trải nghiệm của họ trong Chiến Tranh Việt Nam. Mực độ cay đắng cũng đậm nét hơn so với các bài thơ cựu chiến binh Mỹ, bày tỏ cảm giác bi phẫn vì bị bán đứng bởi các lợi ích chính trị.
Dưới đây là một ví dụ, "Bữa cơm ngoài Chiến Trường" của Trần Dzạ Lữ, sĩ quan tác chiến ở một đơn vị thuộc tiểu khu Kiến Hòa:
Bữa cơm ngoài Chiến Trường
Bốn năm thằng lơ láo
Áo quần rách tả tơi
Ăn cơm bên xác người
Tay bốc, tay cầm súng
Lòng nhớ mẹ phương Tây
Ý thương em chạy giặc
Xóm làng sầu khôn khuây
Đất trời thêm hiu hắt
Ăn xong, múc nước ruộng
Uống đại cho qua ngày
Quê nhà em có biết
Chinh chiến thân lưu đày?
Ăn được là điều may
Có khi hai, ba ngày
Không ăn, chẳng có uống
Ta nằm với cỏ cây
(Phong Điền 25.5.1972)
The Meal on the Battlefield
Four or five boys look helpless
In their ragged clothes
Eating besides the bodies
They pick their rice, holding the rifles
My heart’s with Mom in the Western Paradise
My mind’s with sister in the refugee camp
Villages and hamlets are inconsolably sad
The world is more deserted
After the meal, we scoop from the field
Some water we drink to get by
At home, do you know it?
The war dooms us the soldiers
It’s still lucky I can eat
Sometimes for two or three days
Having neither meal nor drink
I lie beside the plants and trees
Đây là một trong những bài thơ ngắn và nhẹ nhàng của tuyển tập.
Riêng tôi, thích những bài thơ của Trần Đắc Thắng. Mở đầu với từ "Đ.m!"
Khi dắt quân đi tắm biển
Đ.m.! Cứ bơi trên mặt biển
Để quên lúc lấy nước trên rừng
Cho lòng tan trăm ngàn vết tích
Mà đi lên dưới nắng mùa xuân (2)
Bathing in the sea with my men
Fuck! Just swim in the sea
To forget the minutes of collecting water in the jungle
To wash away one hundred thousand traces
Then come up under the spring sunlight (2)
Ngủ trên rừng
Đ.m! Sao ta vẫn ngủ rừng
Đêm trường muỗi đốt cháy da lưng
Nhưng bây không một lời than thở
Như thế lòng ta cũng đã mừng
Sleep in the jungle
Fuck! Why sleep in the jungle again?
All night, the mosquitoes bite and burn one’s back
But you boys have made no complaints
And that set my mind at rest (2)
Khóc chiến hữu
— Khóc Trung sĩ Quý, Thành và Thiếu úy Tư
Đ.m.! Tụi bây chết thật rồi
Ta nghe hồn chết giữa mưa rơi
Bao giờ ta lại ngồi uống rượu
Cùng kể nhau nghe những chuyện rời
Mourning my companions in arms
— To late Sgt. Quý, Thành and 2nd Lieut. Tư
Fuck! You boys are dead, actually
I hear my heart break in the falling rain
When shall we sit and drink again?
To tell one another the unconnected stories (2)
Tôi đặc biệt muốn giới thiệu cuốn thơ lính này tới các cựu chiến binh Hoa Kỳ thường hay phàn nàn về quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Những người lính ấy có thể không oai vệ cỡ chúng ta, nhưng chắc chắn họ đã chịu đựng và đã chịu chết nhiều hơn chúng ta tưởng. Và do đó, họ xứng đáng được tôn trọng.
Hãy đọc cuốn sách này và hãy khóc. Như chính tôi đã khóc.
Nguyên tác: David Willson, Chuyển ngữ: Trịnh Bình An
Chú thích:
-
Những đoạn David Wilson trích là từ bài giới thiệu của cố Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích.
-
Những đoạn thơ của Trần Đắc Thắng là người dịch thêm vào cho rõ nghĩa.
-
Tuyển tập "Thơ Lính Chiến Miền Nam – ARVN Soldiers' Poetry" do Tủ Sách Tiếng Quê Hương xuất bản – 475 trang – giá 25.0 USD
Mua sách: VLAC / TS Tiếng Quê Hương, P.O. Box 4653, Falls Church, VA 22044, USA. Email: [email protected] / [email protected]
Hoặc mua tại: Người Việt - 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
Phone: (714) 892-9414 - Website: www.nguoivietshop.com
Sách cũng có bán trên trang điện tử Amazon.com
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình