những chuyện cần làm cho tương lai
cộng đồng và tổ quốc Việt Nam

Vào lúc 1:30 trưa Chủ Nhật 15/10/2017, Đài Truyền Hình SBTN đã cho phát hình trực tiếp buổi hội thảo bàn tròn về bộ phim tài liệu The Vietnam War, vừa được trình chiếu trên PBS trong tháng 9/2017. Bộ phim đã gây ra rất nhiều tranh cãi trong cộng đồng người Việt khắp nơi trên thế giới. Buổi hội thảo là dịp để quí khán thính giả SBTN có thể nắm được một số ý kiến chính trong cộng đồng người Việt về bộ phim.

Hơn 10 vị khách mời có mặt tại phòng thâu hình SBTN, và 5 vị từ xa đã đưa ý kiến qua video, trong cuộc hội thảo kéo dài ba giờ đồng hồ. Từ những chứng nhân lịch sử như “người lính viết văn” Phan Nhật Nam, cựu đại sứ Bùi Diễm, nhà báo Bùi Tín… cho đến những người thuộc thế hệ trẻ hơn, thuộc nhiều thành phần khác nhau trong xã hội Mỹ, Việt Nam… Tất cả đã chỉ ra, chứng minh những thiếu sót lớn lao của bộ phim tài liệu tốn mất 10 năm và 30 triệu USD, được thực hiện bởi những đạo diễn nổi tiếng của Hoa Kỳ. Có thể tóm tắt, The Vietnam War đã  đưa thông tin hời hợi, thành kiến về chính thể VNCH, về những người lính Miền Nam đã bỏ xương máu ra để bảo vệ chính nghĩa tự do cho dân tộc. Tệ hại hơn, The Vietnam War đã bôi nhọ hình ảnh của người lính Cộng Hòa, xem họ chỉ là “lính kiểng, lính ma”, còn chính thể VNCH chỉ biết đấu đá nội bộ, tham nhũng. Bộ phim đã không thể chỉ ra được thời gian bắt đầu, nguyên nhân chính, và kẻ đã chủ động gây ra cuộc chiến. Đó chính là đảng CSVN và những người lãnh đạo, ngay từ những ngày đầu thành lập đã có ý đồ nhuộm đỏ cả Việt Nam, theo sự chỉ đạo của Trung Cộng và Liên Xô. Câu nói của Lê Duẩn: “ ta đánh Mỹ là đánh cho Liên Xô, Trung Quốc” đã nói lên tất cả, mà chính quyền CSVN ngày nay cũng không thể chối bỏ sự thật này.

Nhưng điểm đáng chú ý nhất của buổi hội thảo không nằm ở chỗ chê trách bộ phim này, hay cố gắng chăm bẳm soi rọi lại quá khứ. Buổi hội thảo đã dành rất nhiều thì giờ để bàn thảo đến những vấn đề cần phải làm trong tương lai. Người Mỹ thực hiện bộ phim là để tìm hiểu thất bại trong quá khứ, hòa giải giữa người Mỹ và người Mỹ, cũng như cố gắng tránh được những sai lầm tương tự của nước Mỹ trong tương lai. Còn người Việt Nam, từ trong nước đến hải ngoại, 42 năm sau ngày ngưng tiếng súng, sau khi xem bộ phim người Mỹ làm về cuộc chiến tranh Việt Nam đầy thiếu sót như thế này, chúng ta sẽ phải làm những gì?

Điều đầu tiên đã được nêu lên, đó là cần có một bộ phim tài liệu về Vietnam War do chính những Người Việt Tự Do thực hiện. Đạo diễn Đức Nguyễn đã chỉ ra rằng không nên trách đạo diễn Kent Burns, vì ông ta phải làm phim theo yêu cầu của những nhà tài trợ. Danh sách những nhà tài trợ xuất hiện ở phần đầu từng tập phim mới chính là người quyết định xu hướng dàn dựng bộ phim này. Anh Nguyễn Kim Bình cũng nói rằng đừng nên trông chờ vào người Mỹ. Chính cộng đồng Người Việt Tự Do chúng ta phải thực hiện những bộ phim về cuộc chiến Việt Nam theo cách nhìn toàn diện hơn, đầy đủ hơn, để con cháu chúng ta sau này hiểu lịch sử Việt Nam chính xác hơn. Công việc này là cần thiết và khá cấp bách, bởi vì thế hệ “nhân chứng sống” về cuộc chiến Việt Nam nay đã lớn tuổi, sẽ rơi rụng dần trong một tương lai gần.

Billy Lê- một gương mặt trẻ quen thuộc của giới sinh viên học sinh gốc Việt ở vùng Little Saigon- mong muốn những người thuộc thế hệ cha ông hãy chia sẻ, giáo dục nhiều hơn với con em mình về sự thật của cuộc chiến tranh Việt Nam. Thí dụ như khi cùng xem  The Vietnam War, cha mẹ có thể chỉ ra cho con cháu thấy những góc nhìn khiếm diện của bộ phim “dành cho người Mỹ” này.

Việc lưu trữ những tài liệu lịch sử theo dạng truyền khẩu (oral history) là rất quan trọng để thế hệ mai sau có dịp tham khảo. Theo anh Bình, ở hai đại học UCI và CalState Fullerton hiện đang có lưu trữ văn khố của người Việt tị nạn. Cộng đồng hãy cùng cổ động, và tham gia làm giàu thêm tài liệu cho những kho lưu trữ này.

Ông Nguyễn Cảnh Sảng đặt trách nhiệm lên vai thế hệ trẻ Việt Nam lớn lên tại hải ngoại. Các em nên gánh vác trọng trách lưu truyền lịch sử sự thật về chiến tranh Việt Nam tại hải ngoại, bởi vì các em có điều kiện thực sự hội nhập vào xã hội Hoa Kỳ. Cuộc hội thảo hôm nay chỉ là bước khởi đầu. Những cuộc hội thảo trong tương lai sẽ do các em thực hiện, để tiếp nối thệ cha ông.

Vấn đề của người trong nước Việt Nam còn cấp bách hơn cả những người ở hải ngoại. Sau hơn 40 năm, ngày càng có nhiều người thuộc nhiều thế hệ của “phe thắng cuộc” đã nhận ra rằng cuộc chiến tranh Việt Nam đẫm máu, phi nhân là hoàn toàn không cần thiết...