Cảm ơn nước Mỹ
Giao Chỉ, San Jose
Hai tháng vừa qua chúng tôi tham dự khá nhiều lần họp mặt gây quỹ. Đề tài lần này là Thank you America, giúp cho hải quân Mỹ xây tượng anh lính thủy cô đơn tại đảo Guam đứng trên bờ biển nhìn ra Thái bình Dương. Hình ảnh muộn màng của hải quân Hoa Kỳ cứu người ty nạn Việt Nam năm 1975.
Chuyện đảo Guam.
Đây là biên cương xa xôi nhất của nước Mỹ nằm cô đơn trên đại dương. Guam được người Tây ban Nha tìm thấy năm 1521 rồi giao lại cho Mỹ 1898. Năm 1975 dân số hải đảo có vài chục ngàn người mà phải đón nhận trên 110 ngàn dân Việt tỵ nạn tạm trú trên đường vào Mỹ. Cũng tại đây năm 75 mở đầu câu chuyện những người tỵ nạn tìm đường trở lại trên con tàu Việt Nam Thương Tín. Tấm lòng nhân đạo của hải quân Hoa Kỳ được thể hiện tuyệt vời. Họ sửa chữa cho con tầu cũ, khuyên bảo người ra đi, trang bị cho đầy đủ tiếp liệu đề phòng khi phải quay về Hoa Kỳ. Sau cùng cả tầu chuẩn bị trở về với gia đình quê hương độc lập tự do thống nhất để cộng sản đón thẳng vào tù.
Cùng thời gian đó riêng phần chúng tôi đang tạm trú trong câu lạc bộ hải quân Barigada cùng với hầu hết các tướng lãnh di tản ngày 30 tháng tư 1975. Gần như không thiếu ai. Hai ông tư lệnh quân đoàn Ngô Quang Trưởng và Nguyễn văn Toàn. Các tướng không quân Trần Văn Minh, Phan Phụng Tiên. Phía hải quân có ông Hoàng cơ Minh cũng nhiều vị khác. Chúng tôi nằm cùng buồng với ông xếp Đồng văn Khuyên. Phần lớn anh em đã từng đi du học Hoa Kỳ thời trước, nếu đi tàu bay quân sự dừng lại đảo Wake, hoặc đi máy bay dân sự thì ghé Hawaii. Nhưng lần này trên đường đi Mỹ chúng tôi dừng chân ở Guam. Phải chăng đây là lần đầu và lần cuối ghé đến hải đảo này. Những người Việt chọn lựa ở lại và lập nghiệp tại Guam không tới 200 người. Hiện nay, Guam có tới bảy tám tiệm ăn do người Việt Nam làm chủ, tiệm nào cũng có món phở nhưng người địa phương thích nhất là món hủ tiếu nấu theo kiểu Việt Nam mà họ gọi là Combination Soup. Ở Guam chỉ có hai bác sĩ người Việt, còn phần đông là dân làm ăn buôn bán. Có người từ California hay từ những tiểu bang khác qua Guam mở quán Karaôkê hay hộp đêm để phục vụ du lịch. Năm nay 43 năm sau 2018, tôi ngồi nghe nói chuyện xây tượng cho US NAVY tại Guam, nhớ đến các niên trưởng và chiến hữu cùng lứa tuổi năm xưa đã cùng chia xẻ những ngày tủi nhục trên hải đảo xa lạ. Nhắc đi nhắc lại mà nhận ra sao chẳng ông nào còn sống. Muốn kể câu chuyện cũ, muốn ghi lại câu chuyện mới, cũng chẳng còn ai tâm sự. Thôi đành vắn tắt kể chuyện cho các bạn của thế hệ tương lai.
Tượng người lính thủy cô đơn.
Hải quân Mỹ muốn dựng bức tượng tại đảo Guam. Trong tiệc gây quỹ thứ sáu vừa qua, ông Phạm Phú Nam, nhà phối trí viên bền bỉ có nói rằng. Từ trên DC có tin các đô đốc Hoa Kỳ khởi sự vận động gây quỹ. Dự án cần 300 ngàn mỹ kim. Sẽ cần hoàn tất khoảng tháng tư năm 2018. Một nữ thuyền nhân đã từng trải qua rất nhiều gian khổ trên biển Đông đã đem món nợ ân tình với hải quân Mỹ về San Jose. Anh Phạm Phú Nam, giám đốc Dân Sinh Media cũng là thuyền nhân tuyệt vọng năm xưa ghi nhận món nợ Hoa Kỳ nên sẵn sàng nhập cuộc. Tại San Jose nhiều thuyền nhân của biển Đông bèn nhảy vào tiếp tay. Cùng cư ngụ tại thung lũng điện tử San Jose nhưng đã có những hoạt động khác nhau tuy cùng nhìn về một hướng. Sau cùng, cho đến khoảng cuối tháng tư năm nay, người ta hy vọng rằng sẽ đạt được đủ nhu cầu hoặc là gần đủ nhu cầu 300 ngàn. Dù có đủ tài chánh, hoặc gần đủ số tiền thì cuối tháng tư năm nay một lễ động thổ cho bức tượng tại Guam sẽ được tổ chức. Khoảng ba tháng sau thì sẽ khánh thành. Dù là di tản 75 hay thuyền nhân 85 rất nhiều thân hữu trong cộng đồng đã tiếp tay. Phải ghi nhận rằng các công trình gây quỹ này phần lớn thành công do các phụ nữ của thế hệ tương lai. Những người phụ nữ Làm cho tỏ mặt đàn bà nước Nam. Các vị đô đốc Hoa Kỳ vất vả đi xin tiền kỳ này rất vui mừng là đã gõ đúng cửa của những tấm lòng người Việt San Jose. Tham dự những buổi gây quỹ, nghe những lời kêu gọi và ghi nhận sự đáp ứng. Trong các dạ hội đông đảo ồn ào hay các buổi thu gọn tâm sự ân tình, thư tín các đô đốc gửi báo tin cho nhau đều hết sức ngạc nhiên về một cộng đồng Việt tuyệt vời đầy ân tình. Các tướng lãnh hải quân ghi nhận rằng sau gần nửa thế kỷ dân tỵ nạn Việt Nam vẫn còn bầy tỏ mối tình ơn nghĩa. Xin nhắc lại, nỗ lực thành công gây quỹ phần lớn trong tay các tà áo dài. Một thế hệ Việt Nam di tản 75 và thế hệ thuyền nhân năm xưa nay đã trở thành thế hệ tương lai. Họ đã góp phần làm cho anh lính thủy Hoa Kỳ hết cô đơn. 43 năm sau cuộc chiến Việt Nam. Những phụ nữ thuyền nhân Việt Nam còn sống đã hoàn tất công tác dựng tượng Lone Sailor Statue in Guam. Lời cảm ơn nước Mỹ sẽ trở thành vĩnh cửu.
Giao Chi San Jose. [email protected] (408) 316 8393
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình