“To die rich, or not to die rich – That is the question.”
(Nhái lời Shakespeare)
*
Lời giới thiệu
Vào năm 2015 tôi đã viết ngẫu nhiên một bài dài “Tạp ghi” về vấn đề trúng xổ số. Riêng tuần này (10/22/2018) vì tổng số tiền độc đắc của hai loại xổ số liên tiểu bang “Power Ball” và “Mega Millions” lên tới mức phá kỷ lục trong lịch sử về trị giá (trên 1.6 tỷ đô-la), làm tôi chẳng đặng đừng phải viết vội vàng đoản văn “Trúng Độc Đắc” này để bàn góp vài lời thô thiển giúp vui cùng độc giả.
TVG
*
Đây không phải là vấn đề quen thuộc “Có triệu người vui” và “Có triệu người buồn,” mà là “Có cả trăm triệu người buồn” chỉ “Có một (hay vài) người vui” thôi. Bây giờ, chuyện “Có…” có vẻ trái cẳng ngỗng. Thiệt tình!
Đối với “một vài người vui” sẽ trúng độc đắc, các thầy tâm lý học và thầy bói quan sát chuyện cờ bạc có nhiều quan tâm:
“Nhiều hậu quả xấu vô lường sẵn sàng sẽ theo chân người trúng số?!”
Tin tức cho tầu chạy ven biển hàng ngày cho thấy cuộc đời của rất nhiều người đã trúng số độc đắc xuống dốc rất thê thảm” như các hoàn cảnh bị phá sản, bị cướp, bị lường gạt, bị đầu độc, bị bắt cóc… thậm chí bị giết, thủ tiêu một cách dã man. Nói vậy chứ đa số (95%) người trúng số độc đắc sống cuộc đời hạnh phúc sung sướng nhưng tin loại này (good news) chẳng thấy báo đài nào nói đến vì “tin xấu (chuyện hết tiền một cách mau chóng)” mới có chuyện để nói (?)
Hiển nhiên trúng xổ số là giấc mơ lớn của người nghèo (Winning is not only thing. It is everything!) Người nghèo mặc dù không có đủ tiền để trả “bills” thúc đít hay đi chợ mua thực phẩm, nhưng vẫn phải để dành một số tiền lớn đầy mồ hôi nước mắt để mua vé số hàng tuần, tiền cúng cô hồn mà không cần nhang khói! Danh hiệu của chương trình xổ số tiểu bang California (State’s Lottery Program) là một chữ “L” to tổ bố treo trước các gian hàng bán xổ số không đủ để đánh thức đám dân nghèo mê ngủ (“L” là chữ viết tắt của “LOSERS”). Tôi đã từng biết nhiều ông da trắng nhà giầu chưa hề biết hay mua vé số bao giờ trong đời sống. Các tài liệu khảo cứu, các thống kê trời ơi đất hỡi cho thấy người càng nghèo càng có khuynh hướng mua vé xổ số nhiều. Vì vậy chúng ta nhìn thấy đa số người trúng độc đắc từ lớp người nghèo và người có đời sống bất hạnh (disadvantaged background). Họ có một mẫu số chung: Thiếu giáo dục căn bản, nghiện ma túy, nghiện rượu, nghiện cờ bạc, có tiền án, có tình trạng gia đình đổ vỡ, thân nhân con cái có tiền án, làm những công việc rất khiêm nhường cực nhọc. Nói tóm lại, phần lớn cuộc sống của họ đã có sẵn các vấn đề nan giải trước khi họ trúng số. Chuyện bỗng nhiên có một số tiền lớn (trúng độc đắc) không giúp họ duy trì được đời sống tốt đẹp vững vàng lâu dài như các trường hợp trúng số của người trung lưu có đời sống đã ổn định rồi (?)
Không có gì là ngạc nhiên khi thấy người trúng độc đắc vội vã bỏ căn nhà tồi tàn, mua ngay vài căn biệt thự hùng vĩ, xe hơi đắt tiền, du thuyền, máy bay riêng, hút ma túy đánh bạc thả dàn, xắm thêm hàng và trăm thứ đắt tiền hoàn toàn không cần thiết, lấy thêm vợ trẻ… đến lúc hết sạch tiền trong một thời gian thật ngắn hồi nào hổng hay. Người hiểu biết (IQ cao?) có 2 triệu đô-la hay 200 triệu đô-la thì đời sống của họ vẫn không thay đổi bao nhiêu: Chỉ cần mua căn nhà đủ khang trang, trả hết nợ nần nhà băng và thẻ “Credit,” bỏ tiền vào nhà băng và hàng tháng sống thong thả trên tiền lời cho đến mãn kiếp. Có nhiều tiền rồi, chẳng cần phải tính chuyện đầu tư làm chi cho mệt xác và nhớ đừng nghe lời dỗ dành ngọt ơ của các ông “cố vấn tài chánh” (Financial Planner/Advisor) về các chương trình đầu tư viễn vông đầy cạm bẫy; miễn sao họ không lo có “bills” lớn phải trả là đã sống thoải mái hạnh phúc rồi. Các anh nhà nghèo trúng số và tay chơi thể thao, tài tử trẻ giàu mau đều có chung các khuyết điểm về vấn đề sử dụng tài chánh cẩu thả như vậy!
Riêng cá nhân tôi, xin thành thật nói là tôi không cần phải trúng xổ số bởi vì hiện tại tôi đang sống ngay trong giấc mơ nhỏ của chính tôi: Tôi làm việc chăm chỉ hàng ngày, sống cần kiệm để dành tiền cho lúc hưu trí. Qua ngày tháng, dù cho giá cả thị trường có tăng hay giảm, nhưng tôi vẫn yên chí vì chẳng nợ nần gì ai đồng nào. Căn nhà nhỏ mua 21 năm, tôi đã trả xong một năm rồi… Nếu tôi có $20 đô-la trong túi mà tôi không phải trả “bills” hay phải trả nợ cho ai, thì tôi cảm thấy y như đang trúng số vậy…
Cái gì đến dễ thì đi cũng dễ (“Easy come easy go”). Không cần phải giải nghĩa một cách khoa học, rõ ràng là xổ số làm dân nghèo… nghèo hơn. Xổ số là một phương tiện khá hữu hiệu mà chính phủ dùng để đánh thuế người nghèo. Chính phủ nếu có thực tâm muốn cải thiện đời sống dân nghèo, có lẽ xổ số cần phải bị hủy bỏ toàn diện… Còn không, nếu chính phủ muốn tiếp tục duy trì chương trình xổ số thì tôi mạo muội đề nghị là nên có một luật nào đó bắt buộc người mua xổ số phải trình giấy chứng minh trình độ kiến thức tối thiểu, kết quả của “IQ Test” chẳng hạn, thì mới mong thăng tiến xã hội, làm người dân nghèo tự giúp mình đừng nhắm mắt xài tiền cho… xổ số.
Mục đích bài viết này không phải để an ủi những người sống lương thiện không trúng xổ số; hay ngăn cản mọi người đừng nên mua xổ số. Đây là chuyện to tát ngoài khả năng, người viết không làm nổi. Ngoài ra, như đã nói là có đến 95% người trúng số có đời sống rất hạnh phúc mà không ai hay.
Nếu không mua vé số thì mọi người chúng ta đều “thắng cuộc”!? Lạ thật! Thời buổi này mà còn có chuyện “Bất chiến tự nhiên thành” à!
Vài lời thô thiển…
Trần Văn Giang
Orange County
10/23/2018
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình