Nhà văn ghi lại sự kiện mình nhìn thấy như cách nào đó chụp bắt lịch sử. (Đạt Giả)
That is the supreme value of history. The study of it is the best guarantee against repeating it. (John Buchan, Baron Tweedsmuir).
-
Trên những dòng sông.
Lềnh mặt nước cá lờ đờ hả họng,
Nổi dật dờ trên vải đủi đen thui.
Dòng sông đứng than trời như bọng:
“Xót dân nghèo vớt cá chết nặng mùi.”
-
Sống ké nghĩa trang.
Ngày nô đùa chơi hú tim hú mọi,
Tối che sương dỗ giấc giữa tha ma.
Gái mới lớn trẻn trơ mời khách chọi,
Hình mộ bia nhăn mặt: “Cõi ta bà!”
-
Tin trên báo lề phải.
Quần chúng giận bọn người bày khiếu kiện,
Tàu lạ ai đắm tàu Việt ngoài khơi!
Dân mình giỏi ra đường gặp tiên tiến,
Đồn công an nhiều kẻ bỏ cuộc chơi!
-
Khôn lanh chợ búa.
Đầy thớt thịt, ướp phèn thâm thành mướt,
Cá trê đen ngâm phẩm biến trê vàng.
Cua bó vải nằm bên gà bơm nước,
Lòng heo hôi từ biên giới tuồn sang.
-
Những con đường kẹt cứng.
Lòng đường nghẹt, lướt vĩa hè, nhả khói,
‘Chiếm mặt bằng’ buôn bán có bảo kê.
Lỡ va quẹt, câu đầu tiên: chưởi bới,
Xách xe ra, Thần Chết đứng gần kề.
-
Xóm Văn Hóa.
Sáng tiệc nhậu, trưa tối chiều nhậu, nhậu,
Vợ gây chồng, con giết mẹ tỉnh queo.
Trai mười mấy dáng đi người đau lậu,
Trẻ lớp Năm đã biết khoái phì phèo.
-
Trường phổ thông cơ sở.
Gái đánh nhau, xé quần bạn cùng lớp.
Thầy gạ trò vô khách sạn kiểm bài.
Em nhỏ yếu chôm tiền đem cúng nộp,
Học điều hư, tốt nghiệp khỏi thày lay.
-
Gia đình văn hoá gương mẫu.
Ra sở sớm quán bia ngồi hằng bữa,
Cuộc tình hờ móng đỏ đổi tào khang.
Bỏ mặc vợ te te mang bụng chữa,
Con lang thang trốn học theo hoang đàng.
-
Bịnh viện công.
Nằm trở đầu hai bịnh nhơn giường hẹp,
Không phong bao vô hóa đối vô tâm.
Chết như rạ, phận nghèo hèn tôm tép,
Động lòng ai những tiếng khóc âm thầm!
-
Quí Ngài Lãnh Đạo.
Nhà biệt thự, ô tô con bóng loáng,
Tiệc tùng nhiều, quan chức dự dài dài.
Món đặc sản dân đen nghe thấy choáng,
Phòng đầy tiền: Cướp đất nước tương lai.
-
Quốc Hội Ba Đình.
Mấy nhiệm kỳ cử tri nỏ biết mặt,
Phát biểu xằng tháng trước phải thông qua.
Tay cầm giấy rặn từng lời cho chắc.
Đại biểu hề, luật lệ của tà ma.
-
Dân đen Việt Nam.
Chuyện mất đất, mất đai: “Để nhà nước!”,
Chuyện biểu tình tụ tập: “Khỏi cần lo!”.
Chạy cơm gạo, thuốc men dòng xuôi ngược,
Nghe tuyên truyền lếu láo lấy làm no!
Đạt Giả, CA, Ngày Độc Lập của nước Mỹ, 2013
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình