Sơn đạo
Đường lên đĩnh núi quanh quanh
Hạt sương sơn đạo nặng cành cỏ non
Sáng nay thăm Đại Ẩn Sơn
Nửa tâm cực lạc nửa còn nhân gian
Dù chưa gậy trúc gậy vàng
Cũng xem nhẹ gánh một phần biển dâu
Tìm trâu …trâu lạc tìm đâu
Tìm đâu giữa lúc mái đầu điểm sương ?
Đá con lăn xuống vệ đường
Tìếng vang còn vọng qua sườn núi xa
Áo lam thoáng bóng sư già
Non phơi vóc hạc …Pháp Hoa chuông về
Tiếng chuông đánh thức cơn mê
Tiếng chuông nhắc nhở đi về tỉnh tâm
Gốc sồi ắt hẳn trăm năm
Con sâu đo mãi độ sần của da
Đo bao nhiêu lượt chiều tà
Làm sao đo hết tuổi già của cây ?
Biến thiên từ bước đường mây
Biến thiên đến cả cỏ cây đá vàng
Ngắn dài một bóng thời gian
Có sâu có cạn …sông càng nhớ sông
Bây giờ trong lớp bụi hồng
Gập ghềnh sơn đạo thong dong gió về
Bây giờ bước khỏi cơn mê
Bây giờ thức dậy …thân về với tâm
Hồ Thanh Nhã
Mười bức tranh chăn trâu của Thiền tông .
Đường lối chung của Mười bức tranh chăn trâu là hình thức tu tập của Thiền tông. Trong kinh Kim cang có câu :
Vân hà hàng phục kỳ tâm ?
(Làm sao làm chủ được cái tâm ?)
Tâm ở đây là con trâu. Vì có trâu nên mới có người chăn trâu . Có tâm là có cảnh . Người chăn trâu là phải cố gắng điều khiển con trâu , sao cho nó trở nên thuần thục dễ sai khiến . Tức là phải cột trâu lại .Tâm mỗi người là con trâu hoang . Muốn trị nó phải dùng nhiều phương pháp khác nhau như : đánh bằng roi , xỏ mủi bằng dây vàm , khi đi cày bắt nó quẹo phải thì phải nói ví , bắt quẹo trái thì la thá , ví thá là 2 tiếng la để chỉ đường cho trâu đi .Tương tự như thế , muốn hàng phục tâm thì phải biết quy y thọ giới , nghĩa là tam quy và ngũ giới . Tiến thêm bước nữa là phải tập phát bồ đề tâm , biết bố thí , giảm bớt tham , sân ,si , phải tập từ bi hỉ xả ... Lâu ngày chầy tháng thì Tâm mới trở nên điều hòa , theo từng giai đoạn như sau :
-Tranh 1 là –Tìm trâu – Tức là tìm cái Tâm của mình .
-Tranh 2 là –Thấy dấu .
- 3 là –Thấy trâu .
- 4 là – Bắt được trâu .
- 5 là Chăn trâu .
- 6 là Cởi trâu về nhà .
- 7 là Quên trâu còn người .
- 8 là Người và Trâu đều quên hết ( Vẻ một vòng tròn – Viên Giác ) .
- 9 là Trở về Nguồn cội .
- 10 là Thỏng tay vào chợ .
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình