Mới mà đã hai mươi năm trôi qua kể từ khi chuyển về cái tiểu trấn xinh xinh dễ thương này, hai mươi năm cũng là tựa, là lời của một bài hát; nói theo điển cố thì hai mươi năm như "Bóng câu qua cửa sổ", nói có hơi hướm "Trang - lão" một chút là: hai mươi năm như nước chảy mây bay, như phi hoa lạc diệp… Cái tiểu trấn này giờ toàn là dân "xì - Mễ ", da màu và Việt. Người Mỹ da trắng lần lượt rời đi theo tỉ lệ với dân di cư chuyển đến. Cái tiểu trấn nghèo nhưng đẹp và thơm biết bao với những cây Mộc Lan. Mộc Lan có trong sân, vườn, bên đường... cứ vào chiều là hương bay thơm nồng cả không gian. Mỗi chiều chạy bộ là tôi laị gặp một người phụ nữ da trắng. Bà có vẻ là một người rất khá giả, cuộc sống phong lưu, dáng người thanh gọn và hay cười. Bà cũng đi bộ và còn hơn thế nữa. Bà cầm theo những tuí ni-lon cứ mỗi bước chân bà laị cuối xuống nhặt rác bỏ vào túi, cứ như thế hết năm này qua năm khác, trước đó thì tôi không biết nhưng từ khi chuyển về đây tôi đã thấy bà làm như vậy. Hai mưoi năm đi bộ nhặt rác loanh quanh trong tiểu trấn. Đã đôi lấn tôi đứng laị bắt chuyện với bà:
- Thưa bà! bà thật xinh đẹp và đáng khâm phục biết bao. Tôi thấy bà nhặt rác ở tiểu trấn đã nhiều năm nay.
- Chào ông! cảm ơn ông đã khen, tôi chỉ muốn giữ cho tiểu trấn của mình sạch và đẹp thôi!Bà trả lời.
Sau đó tôi hỏi tên bà, trò chuyện một hồi tôi nói lời cảm ơn bà với sự chân thành và khâm phục:
- Thưa bà! bà thật xinh đẹp, tên của bà cũng đẹp nhưng hành động của bà còn đẹp hơn nhiều lần. Tôi muốn nói lời cảm ơn bà từ đáy lòng của tôi.
Bà cười vô cùng rạng rỡ và bắt tay tôi:
- Cảm ơn ông! những lời nói ngọt ngào và chân thật
Rồi bà laị tiếp tục bước đi và cuối xuống nhặt rác. Tôi cũng tiếp tục cung đường chạy bộ của mình nhưng trong đầu tôi miên man với không biết bao nhiêu là ý nghĩ. Tôi chợt nhiên so sánh hình ảnh bà Mỹ già thong thả đi bộ và nhặt rác, cứ mỗi bước chân laị cuối xuống lấy rác sao có vẻ giống như những vị sư hành "Tam bộ nhất bái" quá! Dẫu biết là rất khập khiễng khi so sánh như thế nhưng tôi vẫn thấy có gì đó giông giống. Bà già Mỹ trắng nhặt rác với ý nghĩ trong sáng, thánh thiện. Bà chỉ mong cho tiểu trấn được sạch, đẹp. Bà làm trong một thời gian dài như thế rõ ràng là sự nhẫn naị và tâm nguyện của bà thật đáng khâm phục biết bao. Bà làm không hề cầu mong đáp trả, không cần ai biết… cứ âm thầm làm, làm tự nhiên và vui vẻ. Cái tâm hạnh của bà sao giống như "Bồ tát" vậy. Nhà Phật có câu:
"Việc thiện dù nhỏ nhất cũng cố làm
Việc ác dù nhỏ cũng cố tránh"
Hay kinh Thánh cũng có câu: "Siêng năng gieo sẽ gặt được vụ mùa bội thu."
Bà già này có thể không cần biết những "lý thuyết" này nhưng bà đã thực hành ngay trong thực tế. Tôi cảm ơn bà với tất cả sự chân thành và khâm phục, còn hơn thế nữa tôi cảm ơn bà thay cho những cư dân của cái tiểu trấn này. Những cư dân này với nhiều lý do như: tập quán, văn hoá hay trình độ… gì gì đó vẫn cứ giữ nguyên cái thói quen xả rác nơi công cộng, ồn ào nơi công cộng và những đặc tính xấu khác làm phiền đến láng giềng. Những người da trắng họ bỏ tiểu trấn ra đi cũng vì không ít phiền muộn từ những lý do trên.
Cứ mỗi mùa hè và muà thu, bà Mỹ già da trắng này laị tiếp tục đi bộ và nhặt rác, những bước chân thong thả rảo quanh tiểu trấn của bà giữ cho tiểu trấn sạch đẹp, hành động của bà còn đẹp và thơm hơn hoa Mộc Lan ở tiểu trấn này.
Tiểu Lục Thần Phong
Ất Lăng thành mùa hạ cũ
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình