Thằng Bryan cầm miếng sườn nướng thơm phức dứ dứ trước mặt tôi:
- Ăn đi bạn, ngon lắm!
Tôi trả lời:
- Cảm ơn bạn, nhưng tôi là người ăn chay.
Nó vẫn không buông tha:
- Không ăn là mất nửa cuộc đơì rồi.
Tôi cười bảo:
- Nếu ăn thì mất cả cuộc đời!
Cả bàn cười ngã nghiêng, moị người bàn tán đủ chuyện trên đời nhưng rồi vẫn quay về vấn đề của Sam. Cả hãng mấy trăm công nhân, đủ các sắc dân trên thế gian này. Tôi là dân mít chính gốc và laị là người ăn chay duy nhất trong hãng. Bởi vậy cứ vào giờ ăn trưa là mọi người laị hoỉ:
- Hôm nay Steven ăn gì?
- Tofu, rau cải…mỗi ngày không ớn sao?
Riết rồi chết tên luôn: Steven Tofu. Trở laị thằng Bryan nó là bạn thân của Sam nó biết Sam là Phật tử, ăn chay nhưng nó luôn tìm cách dụ khị cho Sam phải ăn thịt nhưng chưa bao giờ nó thành công và nó cũng chưa có ý định bỏ cuộc. Có lần nó tranh luận với Sam:
- Taị sao bạn ăn chay?
Sam nhớ lời thầy không tranh cãi, không phân bua nhưng thấy đây cũng là cơ hội cho nó “thấy” cái hay của đạo Phật nên mới dẫn dụ:
- Mình là Phật tử, mà đạo Phật rất yêu chuộng hòa bình, tôn trọng sự sống của muôn loài; vì vậy mà mình từ bỏ sự ăn thịt.
Nó laị hỏi tiếp:
- Có phải đạo Phật bắt buộc không được ăn thịt?
- Ồ không, không hề có bắt buộc, chỉ có khuyến khích không nên ăn thịt thôi. Ai tin thì theo, ai không tin thì thôi! Không chỉ vấn đề ăn thịt mà hầu như tất cả mọi vấn đề đều rất tự do, từ đức tin, giáo lý, phương pháp… ai muốn an lạc, thăng tiến thì theo không tin thì thôi. Ai muốn gia nhập thì tiếp nhận còn không muốn thì ra đi, không sao cả, không có trừng phạt, bắt tội hay nguyền rủa… Nói chung là rất tự do!
Thằng Bryan có vẻ ngạc nhiên lắm, nó nói nó chưa từng nghe chuyện này. Nó cũng không thể tưởng tượng trên đời này có cái tôn giáo hết sức tự do và dân chủ như thế. Nó laị nóitiếp:
- Nhưng động vật là sinh ra để cho con người ăn mà!
Tôi bảo nó:
- Không hề có chuyện đó! mọi con vật sinh ra đều muốn sống sợ chết. Mọi con vật đều có gia đình của nó. Mọi con vật đều biết đau đớn khi ta haị nó! Bạn thử nghĩ xem: chỉ một chút va chạm, một chút bỏng hay một vết cắt nhỏ… đủ cho ta cảm nhận đau đớn như thế nào, đằng này con vật bị đập, bị cắt xẻ, bị thiêu nấu… Bạn thử tưởng tượng nỗi đau đớn cùng cực của nó đi. Chính vì lẽ này mà những người tin theo Phật đều từ bỏ ăn thịt!
Thằng Bryan im lặng có vẻ suy nghĩ. Tôi cũng không ngờ hôm này mình “xuất sắc đột xuất” ăn noí biện bác và lưu loát đến như vậy. Tôi nghĩ: “ Nhân cơ hội này mình phải dùng chiêu hồi mã thương làm cho nó tâm phục khẩu phục”. Tôi hoỉ nó:
- Bạn có ăn thịt chó không?
Thằng Bryan trợn mắt tỏ vẻ ngạc nhiên lắm và gịong quyết liệt:
- Không, không hề! chuyện đó rất dã man. Chó là bạn thân của con người, mình và moị người ở đây đều rất yêu thương chó. bạn cũng biết đó: con chó được chăm sóc, nuôi nấng rất tốt. Ai mà cư xử ác với chó là có thể đi tù đấy! Tôi cười nhìn thẳng mắt nó:
- Mình biết chứ! Không chỉ với chó mà với tất cả các con vật khác cũng thế. Nếu có hành vi ác với chúng là sẽ bị ra toà. Vấn đề ở đây mình muốn noí là: Bạn thương chó, cư xử tốt với nó nhưng sao laị giết những con khác để ăn thịt? con chó hay heo, bò, gà, vịt… nào có khác gì nhau? Chúng đều biết cảm nhận đau đớn như nhau, chúng có sinh mệnh như nhau; yêu con này ăn con kia xem ra có công bằng không?
Thằng Bryan há hốc miệng, nó hoàn toàn không noí được lời nào nữa, nó hoàn toàn bị chinh phục nhưng nó chống chế:
- Mình không có giết chúng để ăn thịt, những người khác ăn cũng không có giết chúng!
- Đúng vậy! bạn và những người ăn thịt không có trực tiếp giết nhưng mà là gián tiếp giết. Nếu không có người ăn thì cũng chẳng có ai giết chúng để bán! Sau buổi làm hôm nay, bạn hãy lên Net xem những đọan phim ngắn mô tả các lò mổ súc vật nhé! thật vô cùng kinh khủng, địa ngục trần gian đấy! ở đấy ngập ngụa máu, xươngvà những tiếng kêu bi thương thảm khốc của con vật!
Thằng Bryan im lặng không noí gì thêm nữa, nó ngồi tư lự. Sam cũng không noí gì thêm, tư tưởng mải mê cuốn theo những ký ức cũ. Sam nhớ mười lăm năm trước cũng có lần lên Net lang thang, rồi gặp và tám với một cô bé Tý Cô Nương. Hai đứa noí chuyện cả buổi. Sam khoe:
- Anh ăn chay mỗi tháng sáu ngày, mai này già chắc anh chay trường luôn.
Tý Cô Nương noí:
- Đợi già chi lâu vậy! em cho anh hai năm nữa,
Sam không ngờ cô bé naỳ thú vị đến thế, âu cũng có thể đây là cái cơ duyên của ta, nghĩ vậy Sam khí khái trả lời:
- Nếu vậy thì cần gì hai năm nữa, anh sẽ thực hiện luôn kể từ hôm nay!
Nói là làm, kể từ hôm ấy Sam ăn chay toàn phần luôn. Tuần đầu có vẻ dễ dàng vì nhiệt huyết còn sung mãn nhưng những tuần sau uể oải rồi, nhiều lúc thấy đồ chay lạt lẽo quá, nhiều lúc ký ức miếng thịt quay, miếng cá chiên… thơm quá nổi lên. Lòng Sam lung lay nhưng rồi Sam quán xét: chỉ ngon ở đầu lưỡi, qua khỏi cổ rồi thì tất cả thức ăn chỉ còn là một thứ rất kinh khủng, đố ai dám ăn laị. Sam quán xét, miếng thịt ngon đấy nhưng con vật bị cắt cổ, đập đầu , thiếu đốt… nó đau đớn cùng cực như thế nào! từ đó lòng lắng xuống, không còn nghĩ đến thịt nữa. Rồi Sam lện Net kết bạn với những người trong hội Vegan. Họ chưa biết về đaọ Phật nhưng họ có tình thương với con vật, họ tranh đấu để con vật được sống, họ chống laị những hành động tàn ác với con vật… Có thể bây giờ họ chưa biết Phật Pháp nhưng với lòng yêu thương tôn trọng sự sống muôn loài như thế cũng vố cùng đáng quí biết bao. Họ còn tranh đấu giữ gìn cho môi trường, khí hậu của trái đất này. Biết đâu rồi sẽ có một ngày nào đó họ sẽ gặp Phật pháp!
Thời gian như gió thoảng mây bay, như hoa rơi lá rụng… thấm thoắt mười lăm năm trôi qua. Sam thấy vui trong lòng, vậy là mười lăm năm không còn gây thêm nợ xương máu, mười lăm năm sống hài hoà với thiên nhiên, tôn trọng sự sống của các loài vật! Sam laị để tâm phiêu du, so sánh với mười lăm năm lưu lạc của nàng Kiều. Cũng một kiếp người trong mấy mươi năm ấm lạnh trong cõi phong trần này, ân- oán cũng có ngọn nguồn của nó cả. Bởi vậy Phật mới dạy, không có cái gì tự nhiên cả; có quả thì ắt có nhân, nhân nào thì quả nấy, tất nhiên ở giữa còn có cái duyên nữa; đôi khi cái duyên laị quyết định cái quả thiện hay ác. Sam cũng vì cái thiện duyên gặp trên Net, cãi cõi ảo ấy vậy mà có được kết quả hôm nay. Noí cái kết quả ấy cũng là mê, nào có gì đâu, cũng chỉ là không vay mượn máu xương của con vật mà sống, đơn giản thế thôi! Sam vẫn còn mơ màng với những ý nghĩ mông lung trong đầu thì bất chợt tiếng chuông reo vang báo hiệu tới giờ vô ca. Thằng Bryan ngồi bên đứng dậy vỗ vai:
- Tới giờ rồi Sam, chúng ta vô thôi!
Sam nhanh nhẹn cất bước vào xưởng mà lòng khoan khoái lâng lâng.
Đồng Thiện
Georgia, 5/2017
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình