Xứ Bắc Chiêm dạo này vui đáo để, mới hôm rồi tiến sĩ lu, bà bộ lon… làm cho dân chúng cười sập mặt luôn. Giờ bà bộ tế làm cho chúng cười không ngậm miệng được. Có người bảo rằng: “Hình như các quan xứ này tấu hài, tính giựt giải với anh hề chuyên giả gái!”. Không biết đúng sai thế nào nhưng hễ các vị nói câu nào ra cũng bị thiên hạ cười quá xá quà xa luôn. Bọn tri thức thì bảo:
- Tâm và tầm của họ có nhiêu thì họ xử bấy nhiêu.
Bọn “phản động” thì bảo:
- Đỉnh cao trí tệ!
Các bà hàng tôm hàng cá, quán cà phê, quán nhậu, dân chợ trời… thì huỵch toẹt:
- Ăn ngập mặt ngập mày rồi nói năng ấm ớ!
Dân mạng thì chế giễu, pha trò, nhaị giọng… thậm chí chửi tắt bếp luôn! Các quan giận quá, lập tức chỉ thị:
- Cấm mọi người bàn tán, chuyện nhà quan để nhà quan lo! Cái lũ quần chúng biết gì mà xách mé! nếu còn lôi thôi nữa thì chúng ông cắt mạng luôn, mạng cũng như xa lộ, muốn cho chạy mấy luồng là quyền của quan, liệu hồn quân phởn động!
Số là sau khi chị tiến sĩ lu dạy dân mua lu công, lu mộng về chống ngập, kế bà bộ lon cấm bọn tư bổn mở lon vì nhỡ chúng thếm dấu vào thì chết bỏ bu. Bà bộ tế noi theo xuống lệnh:
- Phải đổi ngay tên trường kẻo nạc hậu! giờ phải gọi là đaị học sức khoẻ cho ló phát triển kịp các quốc gia văn minh. Đất nước ta có sự lãnh đạo tài tình sáng suốt, không thể để cái tên trường thuốc nó nạc hậu nắm!
Bà bộ tế vốn từ ngoải vô, ngôi cao lộc lớn, làm đến ông nọ bà kia nên noí năng vĩ mô. Bọn giáo sư, tiến sĩ trường thuốc làm sao hiểu được tâm tư của bà:
- Trường thuốc có cả trăm lăm lay, sao mà bé tí tẹo thế! cũng tại tên trường thôi, phải kiên quyết đổi ngay nập tức!
Bọn sinh viên cười ngã ghế nhựa ra, các giáo sư gỡ cà vạt mà thở, các nữ giáo viên chạy vào nhà vệ sinh không kịp vì són đái ra…Bọn đàn em cóc nhái nhảy vào à uôm bênh chủ:
- Bà bộ tế lói phải đấy, bà ấy rất thông minh, hàm giáo sư, tiến sĩ, chủ tịch hội vi trùng, trưởng trung tâm xưởng đẻ, phó trưởng đoàn tâm thần, uỷ viên hội đồng da liễu… Không thể lào sai, có thể là vênh chữ nghĩa, khác kênh hiểu biết. Các vị cần phải quán triệt, đả thông tư tưởng…
Thế rồi chuyện cũng chìm xuồng dần, đâu chừng mươi hôm sau bà laị làm dân chúng giật mình:
- Tôi, bộ tế, nay bổ nhiệm ông con trai yêu dấu của tôi làm phó viện vi trùng!
Người người cười nhạo, la lối đủ điều cả. Bà bộ tế nghe lọt tai bèn sửng cồ:
- Ối giời ơi! Quân thù địch cứ chống phá, con trai tôi làm phó viện vi trùng nào có ăn vi trùng được đâu mà ghen ăn tức ở thế! may mà mới là phó viện vi trùng chứ tôi bổ nhiệm nó làm trưởng viện vi trùng thì có nước mà bọn chúng giãy nảy cả nên, cứ như nà gái ngồi phải cọc ấy!
Thế rồi các quan lôi ra bọn buôn thuốc giả bán cho dân, dân chúng rần rần cả lên. Người ta nói: người nhà bà bộ tế trong đường dây. Bà bộ phải lên tiếng thanh minh:
- Giời đất ơi! người nhà tôi nàm thao mà liên quan được cơ chứ? cả nhà chúng tớ thanh niêm nắm!
Bọn báo chí laị phanh phui vụ chặc xác phi tang của một tay giải phẩu thẩm mỹ. Người ta hỏi trách nhiệm của bà thì bà bảo:
- Tôi nào có dính níu chi đâu, não ấy mổ nợn đã quen tay, cớ sao mổ thẩm mỹ naị nàm chết người ta thế! ấy chỉ nà thiếu tinh thần trách nhiệm thôi, cho não ấy rút kinh nghiệm sâu sắc.
Bọn đàn em thấy căng quá bèn hiến kế:
- Hay nà mình nùi một bước để tiến hai ba bước, chị từ chức rồi sau đó mình tiến cao hơn!
Bà bộ liếc xéo, bĩu môi:
- Từ chức à? từ chức rồi cạp đất mà ăn à? niệu còn đứa lào đến nhà bà bằng cữa hậu?
tay đàn em biết mình lỡ lời bèn sửa sai:
- Chị chí phải, quá thông minh xuất chúng! Em không nàm thao nắm kịp tư tưởng của chị. Chị quả là bà bộ đệ nhất thiên hạ!
Bà bộ nghe thế cười híp mắt:
- Chú em còn lon nắm! phải theo sát chị để mà học loi gương nhé!
Bà bộ triệu tập đàn em laị, xuống chỉ:
- Chúng ta phải kiên quyết đổi mới, phải nàm theo anh bộ giao đổi chuyện thu tiền bằng: phí- giá- phí. Anh bộ dục cũng đã đổi tiền học phí ra học giá rồi. Giờ chúng ta cũng phải đổi nà: Thu giá bệnh nhân!
Hội nghị đồng ý trăm phần trăm, thành công rực rỡ.
Thế rồi bà bộ kinh hành đến tỉnh kia, bọn đàn em địa phương tập trung laị chờ nghe ban lời vàng ngọc. Bà bộ đến xưng xỉa cầm vợt vớt lăng quăng, miệng ngoác ra:
- Phải diệt lăng quăng với tinh thần khẩn trương như diệt giặc, có thế mới thành công!
Đàn em vỗ tay rào rào, ngửa mặt hưởng ơn mưa móc từ miệng bà bộ ban cho. Bà bộ tiện thể hành phương Nam, ghé thăm một nhà thương lớn nhất xứ, thấy người bệnh nằm ba người một giường, nằm la liệt trên sàn, ngoài hiên…bà bộ bèn nhỏ vài giọt lệ vàng:
- Bà con ở đây đùm bọc nhau sống ấm áp thế! tuy có chật nhưng đầm ấm. Tôi ở biệt phủ rộng thênh thang nạnh nẽo nắm. Đất nước còn nghèo, bà con chịu khổ cho quen, nhỡ mai kia có khổ hơn mới thấy mình hạnh phúc nhất thế gian lày!
Bà bộ dứt lời, bọn đàn em lập tức đưa bà đi đến nhà hàng để bà bộ lót lòng chút xíu vì bà bộ đau lòng vì bà con quá xá rồi.
Thằng Dân
Bắc Chiêm ngày tàn, tháng mạt, năm xuị lơ
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình