Từ hai tuần qua, giá vàng đã có nhiều biến động do đề nghị tăng giá vàng trong khối dự trữ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế để xoá nợ cho các nước nghèo. Tình hình nảy ảnh hưởng tới VN ra sao"
Như nhiều sắc dân Á Châu, người Việt Nam cũng quen tích trữ tài sản dưới dạng quý kim là vàng. Qua cuộc trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, đài RFA tìm hiểu về vấn đề này để dự đoán về giá vàng trong tương lai. Chương trình chuyên đề sẽ do Việt Long thực hiện...
Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, vàng là một tài sản quan trọng đối với nhiều người Việt Nam. Từ vài năm nay, giá vàng có chiều hướng tăng trong khi đô la Mỹ lại sụt. Liệu biến chuyển này có còn tiếp tục hay không và trước mắt, giá vàng sẽ tăng hay giảm"
-- Thưa, trước khi đi vào chi tiết, xin được nói ngay về mặt quy luật kinh tế, rằng ngược với lý luận của nhiều người, không phải giá vàng đã chi phối trị giá đồng Mỹ kim mà trái lại, tỷ giá Mỹ kim mới ảnh hưởng đến giá vàng. Vì vậy, nói chung về nguyên tắc, người ta cần dự đoán giá vàng căn cứ trên những biến chuyển của đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, từ vài tuần qua, giá vàng có sụt - và sụt mạnh hơn tỷ giá Mỹ kim so với đồng Euro - vì một số yếu tố đặc thù của thị trường vàng. Trong các yếu tố, có đề nghị của Anh là Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF nên nâng giá vàng hay các nước kỹ nghệ giàu có nên bán vàng trong khối dự trữ của IMF để IMF dư thanh khoản xoá nợ cho các nước nghèo. Khối vàng dự trữ của IMF là hơn 100 triệu ounces và khoản nợ của các nước nghèo, chủ yếu tại châu Phi, thì lên tới 80 tỷ đô la. Nếu nâng giá vàng thì các nước chủ nợ có thể có thêm chừng 34 tỷ.
Hỏi: Thưa vâng, chương trình kỳ này sẽ đề cập đến vấn đề đặc thù ấy để tìm hiểu về xu hướng chuyển động của vàng trên các thị trường quốc tế vì như nhiều sắc dân Á châu, người Việt Nam thường có thói quen tích trữ tài sản dưới hình thức là vàng.
-- Và có thể bị thiệt hại nếu cho rằng vàng sẽ còn lên giá trong khi giá vàng có thể sụt nếu so với đồng Mỹ kim vốn cũng đang trong chiều hướng sụt giá. Tuần qua chẳng hạn, giá vàng tại Việt Nam cũng lại tăng mạnh so với giá trước Tết. Mà giá vàng tại Việt Nam thường cao hơn giá vàng trên thị trường quốc tế. Tình hình trong mấy tháng tới có thể khác hẳn, cho nên người ta cần thận trọng hơn để khỏi bị thiệt hại.
Hỏi: Câu hỏi đầu tiên vì vậy là tìm hiểu về đề nghị của Anh đối với dự trữ vàng của IMF.
-- Từ vài tháng nay, Tổng trưởng Tài chính Anh là ông Gordon Brown đã đưa ra giải pháp cho các nước công nghiệp giàu có là nên đề nghị IMF nâng giá vàng trong khối dự trữ của mình, hoặc nên bán ra một số vàng trong khối dự trữ ấy, để IMF có dư thanh khoản, nôm na là tiền mặt, hầu có thể xoá nợ cho các nước nghèo. Đầu tháng Hai, ông Gordon đưa đề nghị ấy ra trước Quốc hội Anh và hôm mùng năm, tại hội nghị của nhóm G-7 gồm bảy nước kỹ nghệ hàng đầu của thế giới, giới chức lãnh đạo kinh tế tài chính đã yêu cầu IMF nghiên cứu đề nghị này trong vài tháng tới. Tổng giám đốc IMF là Rodrigo Rato sẽ báo cáo kết quả nghiên cứu tại hội nghị giữa năm của IMF vào tháng Tư ở Washington, D.C. Loại tin tức ấy khiến giá vàng sụt mạnh trên các thị trường quốc tế, trong khi hôm qua Thứ Hai 21, thông tấn Bloomberg lại loan tin là kết quả khảo sát giới mãi dịch vàng, giới đầu tư và các nhà phân tách cho thấy họ nghĩ rằng vàng sẽ còn lên giá tuần này.
Hỏi: Nói chung thì liệu đề nghị của Anh quốc có thành hình hay không"
-- Chúng ta không loại bỏ giả thuyết là các nước có thể quyết định điều chỉnh giá vàng cho cao hơn, nhưng tôi thiển nghĩ là giả thuyết vừa nâng giá vừa bán vàng ra lại khó thành vì một số lý do sau đây. Trước hết, nếu muốn bán vàng trong khối dự trữ của mình, IMF cần tham khảo ý kiến của một số quốc gia sản xuất vàng, thí dụ như Canada hay Nam Phi. Các xứ này thường chống lại quyết định trên vì sẽ gây thiệt hại cho họ. Thứ hai, IMF cần đạt một đa số rất cao, đến 85% tổng số đóng góp của các thành viên, nếu muốn điều chỉnh giá vàng hoặc bán vàng ra ngoài. Số phiếu của bảy nước trong nhóm thất hùng G-7 lại chỉ chiếm có 45% cho nên nhóm này có muốn bán vàng hoặc nâng giá vàng thì cũng không được, chưa kể là nhóm G-7 này cũng chưa thống nhất ý kiến về đề nghị của Anh. Riêng Hoa Kỳ, với sức nặng là 17,3% trong tài sản của IMF, thì chống lại đề nghị ấy và có muốn gì thì cũng còn phải được cả hai viện trên dưới của Quốc hội Mỹ đồng ý. Một ngày trước hội nghị của nhóm G-7, Thứ trưởng Tài chính Mỹ là ông John Taylor đã phát biểu rằng Hoa Kỳ sẽ cứu xét mọi giải pháp nhưng “chưa tin là nên bán vàng để xoá nợ”.
Hỏi: Đã có trường hợp nào mà IMF điều chỉnh giá vàng hay bán vàng để xoá nợ chăng"
-- Tháng 12 năm 1999, IMF đã quyết định nâng giá vàng, khoảng 12% trong khối dự trữ vàng của mình, tương đương với gần 13 triệu ounces, để có tiền xoá nợ cho các nước nghèo mà mắc nợ lớn. Quyết định ấy đã không làm vàng sụt giá một cách đáng kể. Đó là về việc điều chỉnh giá vàng. Về việc bán vàng thì từ 1976 đến 1980, IMF cũng đã có đưa vàng ra bán đấu giá, trước sau 23 triệu rưởi ounces, mà vàng không sụt giá vì quyết định đấu giá được báo trước và tiến hành công khai minh bạch. Điều rắc rối là quyết định của một số ngân hàng trung ương khi lặng lẽ bán vàng ra ngoài. Một số ngân hàng trung ương có thỏa thuận với nhau trong khuôn khổ Thỏa ước Vàng về loại quyết định ấy. Thí dụ như Pháp dự tính bán ra từ 500 đến 600 tấn trong thời hạn năm năm của Thỏa ước. Thụy Sĩ cũng loan báo quyết định là sẽ bán thêm 150 tấn tử nay đến tháng Tư, trong khi Argentina trù tính sẽ mua vàng, trước sau khoảng 55 tấn, nội trong năm nay. Đấy là loại trường hợp công khai. Ngược lại, có trường hợp kín đáo bán ra mà không thông báo, như Ngân hàng Dự trữ Australia tháng Sáu năm 1997 đã lặng lẽ bán ra 167 tấn, tương đương với hai tỷ Úc kim, làm giới đầu cơ hoang mang và giá vàng sụt đến mức thấp nhất kể từ 1986. Trường hợp ấy có thể đang xảy ra và trước mắt sẽ làm vàng sụt giá trong khi nhiều người lại tiên đoán là vì Mỹ kim mất giá, vàng sẽ tăng giá.
Hỏi: Nói cách khác thì giá vàng có thể lên hay xuống tùy hạn kỳ dự đoán phải không"
-- Thưa đúng vậy. Trong trung hạn thì giá vàng tính bằng Mỹ kim có thể sụt, trong khi ngay trong thời gian vài ba tuần tới thì vàng có thể tăng. Một số nhà phân tách thị trường vàng và thị trường hối đoái, tức là ngoại hối, dự đoán là vàng có thể tăng giá đến 430 hay 440 Mỹ kim một ounce trong vài tuần nữa, nhưng sau đó sẽ sụt đến khoảng 370 Mỹ kim. Thành thử, nói là vàng lên giá hay xuống giá vẫn chưa đủ chính xác, phải biết là lên lúc nào, xuống lúc nào và bao giờ thì điều ấy sẽ xảy ra. Chúng ta cần biết cả nhân lẫn duyên, nhân là lý do khiến giá cả có thể tăng hay giảm trong dài hạn, duyên là thời cơ diễn ra sự thể ấy ngay trong ngắn hạn. Việc IMF nâng giá vàng khó xảy ra, nhưng bán vàng thì có.
Hỏi: Tổng kết lại các yếu tố phức tạp này, ta cần nhìn vào loại dữ kiện gì để dự đoán"
-- Vâng, tôi xin tóm lược là tỷ giá đồng Mỹ kim chi phối giá vàng chứ không phải là vàng làm đô la lên hay xuống. Trong hạn kỳ vài ba năm, Mỹ kim sẽ còn sụt giá so với các loại ngoại tệ chính như đồng Yen Nhật hay đồng Euro Âu châu. Lý do là nạn khiếm hụt ngân sách và chi phó ngoại tệ của kinh tế Mỹ. Nhưng, trong ngắn hạn, vì kinh tế Mỹ hồi phục mạnh và nguy cơ lạm phát đang gia tăng nên hệ thống ngân hàng trung ương Mỹ sẽ tiếp tục tăng lãi suất, điều ấy khiến Mỹ kim lên giá. Cho đến nay, dù lãi suất cơ bản của Mỹ đã được điều chỉnh sau nhiều năm dài ở số không nếu so với tỷ lệ lạm phát, mức lãi suất này vẫn còn thấp nên sẽ còn phải tăng. Lãi suất của các thị trường Á châu, kể cả ở tại Việt Nam, sẽ phải điều chỉnh theo. Giá vàng vì vậy sẽ còn sụt chứ không tăng như người ta có thể dự đoán. Ngoài ra, vàng lên giá trên thế giới một phần cũng vì tình hình an ninh và cho đến nay, tình hình ấy trên toàn cầu đã có cải thiện. Nếu không theo dõi các yếu tố này thì mình sẽ bị bất ngờ khi vàng có thể sụt đến 370 đồng một ounce trong vài tháng tới.
Hỏi: Một câu hỏi liên hệ đến vấn đề thời sự, thưa ông. Trong chuyến thăm viếng Âu châu này của Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush, liệu Hoa Kỳ và các lãnh tụ Âu châu có thể đạt một thỏa thuận gì liên hệ đến kinh tế hay không"
-- Tôi thiển nghĩ rằng truyền thông Hoa Kỳ và Âu châu đều có tính chủ quan và nhìn từ mối quan tâm của mình ra nên chú trọng đến việc Tổng thống Bush sẽ nói gì với Tổng thống Pháp hay Thủ tướng Đức. Thực ra, Hoa Kỳ chẳng trông cậy gì nhiều ở khối Liên hiệp Âu châu hay ở hai nước có lập trường đối nghịch với mình là Pháp và Đức. Nói cho phũ phàng thì nhìn từ Hoa Kỳ, Âu châu không có trọng lượng đáng kể ngoài tính chất ngoại giao và tâm lý. Chuyến Âu du của ông Bush đáng chú ý nhất ở buổi gặp gỡ với Tổng thống Vladimir Putin của Liên bang Nga tại vùng đất xin gọi là trung lập là Cộng hoà Slovakia. Đáng chú ý vì Nga bị thất thế nặng - nhất là về an ninh - sau biến chuyển chính trị vừa qua tại Ukraina nên muốn biết là Hoa Kỳ dự tính những gì trên toàn lục địa Âu Á. Chuyện ấy chứ không phải là quan hệ giữa Âu châu với Mỹ mới là điều đáng theo dõi. Và vì vậy, chuyến đi này của ông Bush không có ảnh hưởng lập tức hay trực tiếp đến vấn đề kinh tế hay tỷ giá Mỹ kim so với đồng Euro của Âu châu.
Như nhiều sắc dân Á Châu, người Việt Nam cũng quen tích trữ tài sản dưới dạng quý kim là vàng. Qua cuộc trao đổi với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, đài RFA tìm hiểu về vấn đề này để dự đoán về giá vàng trong tương lai. Chương trình chuyên đề sẽ do Việt Long thực hiện...
Hỏi: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, vàng là một tài sản quan trọng đối với nhiều người Việt Nam. Từ vài năm nay, giá vàng có chiều hướng tăng trong khi đô la Mỹ lại sụt. Liệu biến chuyển này có còn tiếp tục hay không và trước mắt, giá vàng sẽ tăng hay giảm"
-- Thưa, trước khi đi vào chi tiết, xin được nói ngay về mặt quy luật kinh tế, rằng ngược với lý luận của nhiều người, không phải giá vàng đã chi phối trị giá đồng Mỹ kim mà trái lại, tỷ giá Mỹ kim mới ảnh hưởng đến giá vàng. Vì vậy, nói chung về nguyên tắc, người ta cần dự đoán giá vàng căn cứ trên những biến chuyển của đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, từ vài tuần qua, giá vàng có sụt - và sụt mạnh hơn tỷ giá Mỹ kim so với đồng Euro - vì một số yếu tố đặc thù của thị trường vàng. Trong các yếu tố, có đề nghị của Anh là Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF nên nâng giá vàng hay các nước kỹ nghệ giàu có nên bán vàng trong khối dự trữ của IMF để IMF dư thanh khoản xoá nợ cho các nước nghèo. Khối vàng dự trữ của IMF là hơn 100 triệu ounces và khoản nợ của các nước nghèo, chủ yếu tại châu Phi, thì lên tới 80 tỷ đô la. Nếu nâng giá vàng thì các nước chủ nợ có thể có thêm chừng 34 tỷ.
Hỏi: Thưa vâng, chương trình kỳ này sẽ đề cập đến vấn đề đặc thù ấy để tìm hiểu về xu hướng chuyển động của vàng trên các thị trường quốc tế vì như nhiều sắc dân Á châu, người Việt Nam thường có thói quen tích trữ tài sản dưới hình thức là vàng.
-- Và có thể bị thiệt hại nếu cho rằng vàng sẽ còn lên giá trong khi giá vàng có thể sụt nếu so với đồng Mỹ kim vốn cũng đang trong chiều hướng sụt giá. Tuần qua chẳng hạn, giá vàng tại Việt Nam cũng lại tăng mạnh so với giá trước Tết. Mà giá vàng tại Việt Nam thường cao hơn giá vàng trên thị trường quốc tế. Tình hình trong mấy tháng tới có thể khác hẳn, cho nên người ta cần thận trọng hơn để khỏi bị thiệt hại.
Hỏi: Câu hỏi đầu tiên vì vậy là tìm hiểu về đề nghị của Anh đối với dự trữ vàng của IMF.
-- Từ vài tháng nay, Tổng trưởng Tài chính Anh là ông Gordon Brown đã đưa ra giải pháp cho các nước công nghiệp giàu có là nên đề nghị IMF nâng giá vàng trong khối dự trữ của mình, hoặc nên bán ra một số vàng trong khối dự trữ ấy, để IMF có dư thanh khoản, nôm na là tiền mặt, hầu có thể xoá nợ cho các nước nghèo. Đầu tháng Hai, ông Gordon đưa đề nghị ấy ra trước Quốc hội Anh và hôm mùng năm, tại hội nghị của nhóm G-7 gồm bảy nước kỹ nghệ hàng đầu của thế giới, giới chức lãnh đạo kinh tế tài chính đã yêu cầu IMF nghiên cứu đề nghị này trong vài tháng tới. Tổng giám đốc IMF là Rodrigo Rato sẽ báo cáo kết quả nghiên cứu tại hội nghị giữa năm của IMF vào tháng Tư ở Washington, D.C. Loại tin tức ấy khiến giá vàng sụt mạnh trên các thị trường quốc tế, trong khi hôm qua Thứ Hai 21, thông tấn Bloomberg lại loan tin là kết quả khảo sát giới mãi dịch vàng, giới đầu tư và các nhà phân tách cho thấy họ nghĩ rằng vàng sẽ còn lên giá tuần này.
Hỏi: Nói chung thì liệu đề nghị của Anh quốc có thành hình hay không"
-- Chúng ta không loại bỏ giả thuyết là các nước có thể quyết định điều chỉnh giá vàng cho cao hơn, nhưng tôi thiển nghĩ là giả thuyết vừa nâng giá vừa bán vàng ra lại khó thành vì một số lý do sau đây. Trước hết, nếu muốn bán vàng trong khối dự trữ của mình, IMF cần tham khảo ý kiến của một số quốc gia sản xuất vàng, thí dụ như Canada hay Nam Phi. Các xứ này thường chống lại quyết định trên vì sẽ gây thiệt hại cho họ. Thứ hai, IMF cần đạt một đa số rất cao, đến 85% tổng số đóng góp của các thành viên, nếu muốn điều chỉnh giá vàng hoặc bán vàng ra ngoài. Số phiếu của bảy nước trong nhóm thất hùng G-7 lại chỉ chiếm có 45% cho nên nhóm này có muốn bán vàng hoặc nâng giá vàng thì cũng không được, chưa kể là nhóm G-7 này cũng chưa thống nhất ý kiến về đề nghị của Anh. Riêng Hoa Kỳ, với sức nặng là 17,3% trong tài sản của IMF, thì chống lại đề nghị ấy và có muốn gì thì cũng còn phải được cả hai viện trên dưới của Quốc hội Mỹ đồng ý. Một ngày trước hội nghị của nhóm G-7, Thứ trưởng Tài chính Mỹ là ông John Taylor đã phát biểu rằng Hoa Kỳ sẽ cứu xét mọi giải pháp nhưng “chưa tin là nên bán vàng để xoá nợ”.
Hỏi: Đã có trường hợp nào mà IMF điều chỉnh giá vàng hay bán vàng để xoá nợ chăng"
-- Tháng 12 năm 1999, IMF đã quyết định nâng giá vàng, khoảng 12% trong khối dự trữ vàng của mình, tương đương với gần 13 triệu ounces, để có tiền xoá nợ cho các nước nghèo mà mắc nợ lớn. Quyết định ấy đã không làm vàng sụt giá một cách đáng kể. Đó là về việc điều chỉnh giá vàng. Về việc bán vàng thì từ 1976 đến 1980, IMF cũng đã có đưa vàng ra bán đấu giá, trước sau 23 triệu rưởi ounces, mà vàng không sụt giá vì quyết định đấu giá được báo trước và tiến hành công khai minh bạch. Điều rắc rối là quyết định của một số ngân hàng trung ương khi lặng lẽ bán vàng ra ngoài. Một số ngân hàng trung ương có thỏa thuận với nhau trong khuôn khổ Thỏa ước Vàng về loại quyết định ấy. Thí dụ như Pháp dự tính bán ra từ 500 đến 600 tấn trong thời hạn năm năm của Thỏa ước. Thụy Sĩ cũng loan báo quyết định là sẽ bán thêm 150 tấn tử nay đến tháng Tư, trong khi Argentina trù tính sẽ mua vàng, trước sau khoảng 55 tấn, nội trong năm nay. Đấy là loại trường hợp công khai. Ngược lại, có trường hợp kín đáo bán ra mà không thông báo, như Ngân hàng Dự trữ Australia tháng Sáu năm 1997 đã lặng lẽ bán ra 167 tấn, tương đương với hai tỷ Úc kim, làm giới đầu cơ hoang mang và giá vàng sụt đến mức thấp nhất kể từ 1986. Trường hợp ấy có thể đang xảy ra và trước mắt sẽ làm vàng sụt giá trong khi nhiều người lại tiên đoán là vì Mỹ kim mất giá, vàng sẽ tăng giá.
Hỏi: Nói cách khác thì giá vàng có thể lên hay xuống tùy hạn kỳ dự đoán phải không"
-- Thưa đúng vậy. Trong trung hạn thì giá vàng tính bằng Mỹ kim có thể sụt, trong khi ngay trong thời gian vài ba tuần tới thì vàng có thể tăng. Một số nhà phân tách thị trường vàng và thị trường hối đoái, tức là ngoại hối, dự đoán là vàng có thể tăng giá đến 430 hay 440 Mỹ kim một ounce trong vài tuần nữa, nhưng sau đó sẽ sụt đến khoảng 370 Mỹ kim. Thành thử, nói là vàng lên giá hay xuống giá vẫn chưa đủ chính xác, phải biết là lên lúc nào, xuống lúc nào và bao giờ thì điều ấy sẽ xảy ra. Chúng ta cần biết cả nhân lẫn duyên, nhân là lý do khiến giá cả có thể tăng hay giảm trong dài hạn, duyên là thời cơ diễn ra sự thể ấy ngay trong ngắn hạn. Việc IMF nâng giá vàng khó xảy ra, nhưng bán vàng thì có.
Hỏi: Tổng kết lại các yếu tố phức tạp này, ta cần nhìn vào loại dữ kiện gì để dự đoán"
-- Vâng, tôi xin tóm lược là tỷ giá đồng Mỹ kim chi phối giá vàng chứ không phải là vàng làm đô la lên hay xuống. Trong hạn kỳ vài ba năm, Mỹ kim sẽ còn sụt giá so với các loại ngoại tệ chính như đồng Yen Nhật hay đồng Euro Âu châu. Lý do là nạn khiếm hụt ngân sách và chi phó ngoại tệ của kinh tế Mỹ. Nhưng, trong ngắn hạn, vì kinh tế Mỹ hồi phục mạnh và nguy cơ lạm phát đang gia tăng nên hệ thống ngân hàng trung ương Mỹ sẽ tiếp tục tăng lãi suất, điều ấy khiến Mỹ kim lên giá. Cho đến nay, dù lãi suất cơ bản của Mỹ đã được điều chỉnh sau nhiều năm dài ở số không nếu so với tỷ lệ lạm phát, mức lãi suất này vẫn còn thấp nên sẽ còn phải tăng. Lãi suất của các thị trường Á châu, kể cả ở tại Việt Nam, sẽ phải điều chỉnh theo. Giá vàng vì vậy sẽ còn sụt chứ không tăng như người ta có thể dự đoán. Ngoài ra, vàng lên giá trên thế giới một phần cũng vì tình hình an ninh và cho đến nay, tình hình ấy trên toàn cầu đã có cải thiện. Nếu không theo dõi các yếu tố này thì mình sẽ bị bất ngờ khi vàng có thể sụt đến 370 đồng một ounce trong vài tháng tới.
Hỏi: Một câu hỏi liên hệ đến vấn đề thời sự, thưa ông. Trong chuyến thăm viếng Âu châu này của Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush, liệu Hoa Kỳ và các lãnh tụ Âu châu có thể đạt một thỏa thuận gì liên hệ đến kinh tế hay không"
-- Tôi thiển nghĩ rằng truyền thông Hoa Kỳ và Âu châu đều có tính chủ quan và nhìn từ mối quan tâm của mình ra nên chú trọng đến việc Tổng thống Bush sẽ nói gì với Tổng thống Pháp hay Thủ tướng Đức. Thực ra, Hoa Kỳ chẳng trông cậy gì nhiều ở khối Liên hiệp Âu châu hay ở hai nước có lập trường đối nghịch với mình là Pháp và Đức. Nói cho phũ phàng thì nhìn từ Hoa Kỳ, Âu châu không có trọng lượng đáng kể ngoài tính chất ngoại giao và tâm lý. Chuyến Âu du của ông Bush đáng chú ý nhất ở buổi gặp gỡ với Tổng thống Vladimir Putin của Liên bang Nga tại vùng đất xin gọi là trung lập là Cộng hoà Slovakia. Đáng chú ý vì Nga bị thất thế nặng - nhất là về an ninh - sau biến chuyển chính trị vừa qua tại Ukraina nên muốn biết là Hoa Kỳ dự tính những gì trên toàn lục địa Âu Á. Chuyện ấy chứ không phải là quan hệ giữa Âu châu với Mỹ mới là điều đáng theo dõi. Và vì vậy, chuyến đi này của ông Bush không có ảnh hưởng lập tức hay trực tiếp đến vấn đề kinh tế hay tỷ giá Mỹ kim so với đồng Euro của Âu châu.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình