Hôm nay,  

Đôi Nét Về Lam Phương

12/02/201100:00:00(Xem: 7639)
Đôi Nét Về Lam Phương

LAM_PHUONG_nhac_si_-contentLam Phương qua thời gian.


LAM_PHUONG_tn-knotts-2011flyer-contentBích chương Nhạc yêu cầu Tình Ca Lam Phương

Nguyễn Ngọc Ngạn
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước, dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi
Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương. Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 tháng 03 năm 1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình vời kịch sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam. Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.

Sáng ngày 30 tháng 04 năm 1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi tìm tự do. Trên tàu, anh gặp lại Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân của Trung tâm Thúy Nga.
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm:
“Anh đã lầm đưa em sang đây
Để đêm trường nghe tiếng thở dài
Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondy, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em:
“Từ ngày có em về
Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại:
- Cho Em Quên Tuổi Ngọc: Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
- Em Đi Rồi: Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
- Một Mình: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Sau sự thành công của Paris By Night 22 – Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’, tức Paris By Night 28.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13 tháng 03 năm 1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết:
“Sớm mai thức giấc
Nhình quanh một mình!”
Thời gian trôi qua quá nhanh! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
Nguyễn Ngọc Ngạn
tháng 05/2010
ThoiBao

Khi con gái của chúng tôi học cấp hai, cô giáo cho bài làm chủ đề “culture box” trong đó có những biểu tượng về nguồn gốc mà học sinh sẽ đem trưng bày cùng thuyết trình cho cả lớp nghe. Cuối tuần có đi học Việt ngữ, tham gia múa hát trong các lễ hội nên con biết áo dài, khăn đóng là nét văn hoá Việt Nam và đã chọn làm biểu tượng. Con cũng hỏi còn có gì nữa là đặc trưng của quê hương, chúng tôi đề nghị một chiếc quạt giấy xếp, một tờ báo Việt ngữ, ba hình tiêu biểu cho Sài Gòn, Huế, Hà Nội. Nhà tôi còn muốn thêm chiếc nón lá nhưng vì giới hạn của chiếc hộp nên không đủ chỗ.
Ngày Memorial Day, ngày Chiến Sĩ Trận Vong là ngày lễ chính thức và trọng đại của nước Mỹ, để tưởng niệm và tri ân người lính đã hy sinh vì Tổ Quốc. Riêng đối với cộng đồng người Việt thì ngày này là cơ hội tốt nhất để chúng ta bày tỏ lòng tri ân đối với nước Mỹ : Vì lý tưởng Tự Do đã gửi con em sang chiến đấu cùng chúng ta chống Cộng sản xâm lược từ phương Bắc. Trong 10 năm đã có trên 58 ngàn chiến sĩ Hoa Kỳ nằm xuống ở Việt Nam, cách xa quê hương họ đến nửa vòng trái đất. Sau chiến tranh, chánh quyền và nhân dân Mỹ lại hào hiệp mở rộng vòng tay tiếp nhận chúng ta định cư trên đất nước Tự Do này như quê hương thứ hai.
Sau nhiều năm với 4 trại Bách Hợp đã được thực hiện thành công dưới danh nghĩa Văn Phòng Hướng Đạo Trưởng Niên và các đơn vị Bách Hợp HĐTrN tại địa phương đứng ra phối hợp tổ chức và điều hành với hàng trăm trại sinh trưởng niên Hướng Đạo tham dự, trại Bách Hợp hàng năm, với mô thức sinh hoạt như Ngày Văn Hoá , Kết Thân, Mừng Thọ, Đêm Tâm Giao, Buồn vui Hướng đạo bên Quán Phụng Hoàng, Du Ngoạn và Văn Nghệ Lửa Trại … theo thời gian đã dần dần trở thành trại truyền thống và là sân chơi thiết thực và thân ái của những hướng đạo sinh Việt Nam cao tuổi ở bốn phương trời hải ngoại.
Chiến thuật tiếp thị săn mồi và xảo quyệt của ngành thuốc lá nhắm vào giới trẻ dường như không có hồi kết, khi ngành công nghiệp này tiếp tục giới thiệu và quảng bá các sản phẩm thuốc lá có hương vị thu hút và hấp dẫn giới trẻ. Và nicotine là trọng tâm trong kế hoạch của ngành thuốc lá nhằm thu lợi từ giới trẻ bằng cách làm họ nghiện và biến họ thành khách hàng trọn đời.
Tại Hội Trường Châu Đạo Cao Đài trên đường Chestnut Thành Phố Westminster Nam California vào lúc 10 giờ sáng thứ Bảy ngày 25 tháng 5 năm 2024, Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ đã long trọng tổ chức lễ tưởng niệm Chiến Sĩ Vị Quốc Vong Thân (Memorial Day 2024). Tham dự buổi lễ có quý vị trong hội Đồng Liên Tôn như: Linh Mục Phạm Ngọc Hùng, Giám đốc Trung Tâm Công Giáo, chủ tịch hội đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ, Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu, Hội Trưởng Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo Trung Ương Hải Ngoại, Tổng Thư Ký Hội Đồng Liên Tôn và Chánh Trị Sự Hà Vũ Băng, Quyền đầu Tộc Đạo Cao Đài Orange County, thủ quỹ. Hiền Tài Ngô Thiện Đúc, thành viên Hội Đồng Liên Tôn. Ngoài ra còn có quy vị đại diện Phật Giáo, Tin Lành, phái đoàn Cao Đài có Hiền Huynh Văn Chúc, Hiền Huynh Phạm Văn Chờ, Hiền Huynh Nguyễn Văn Hai…Hiền Tài Hoa Thế Nhân…
Trong mùa lễ ra trường năm nay, Học Khu Garden Grove sẽ tiễn đưa và chúc mừng hơn 3,150 tân sinh tốt nghiệp từ 7 trường trung học trong toàn HKGG. Trong số này, có 1,041 em sẽ theo học đại học 4 năm, 60 em sẽ tình nguyện tham gia vào các binh chủng quân đội, 1,732 em sẽ theo học đại học cộng đồng, 563 em sẽ nhận chứng chỉ song ngữ và 54% các em đã hoàn tất các lớp cao cấp tương đương với trình độ đại học. Tất cả các trường trung học thuộc Học Khu Garden Grove đã được vinh danh trong số những trường xuất sắc nhất tại Hoa Kỳ trong nhiều năm qua theo bảng xếp hạng bởi US News and Reports. Học Khu Garden Grove cũng đã được vinh dang là học khu xuất sắc trên toàn tiểu bang California, 2023 Honor Roll District, theo bảng xếp hạng của Educational Results Partnership.
Thiền Viện Sùng Nghiêm đã trang nghiêm tổ chức Đại lễ Phật Đản hôm Chủ Nhật 26/5/2024, trùng với những ngày Lễ Memorial Day tại Hoa Kỳ, cũng là ngày trùng hợp có nhiều sự kiện cộng đồng tại Quận Cam. Cảm giác sơ khởi của phóng viên là, nhìn chung, quý Ni sư và các cư sĩ trụ cột trong Thiền Viện Sùng Nghiêm lộ hẳn tuổi cao hơn, nhưng phong thái thanh thoát thấy rõ. Ni sư sáng lập Thiền viện Sùng Nghiêm là nhà thơ Thanh Tịnh Liên Thích Nữ Chân Thiền lộ vẻ cao niên hơn, bước đi chậm hơn, nhưng vẫn nụ cười vô ưu. Những bài thơ của Ni sư Thanh Tịnh Liên Thích Nữ Chân Thiền được phổ thành các ca khúc tuyệt vời. Ni Sư Chân Diệu vẫn nhanh nhẹn điều hành sắp xếp buổi lễ. Ni Sư Chân Minh giữ nhiệm vụ MC.
Chiều Thứ Tư 29-5-2024, tại thánh đường Lambertian Ministry Center Quận Cam, đông đảo ca nhạc sĩ và bằng hữu đến dự tang lễ MC/Tài Tử Đức Tiến- người vừa qua đời đột ngột tuần trước ở tuổi 44 để lại thương tiếc cho nhiều người...
Cúm gia cầm và biến thể mới của Covid-FLiRT là hai loại dịch bệnh có khả năng lây lan đang được các chuyên gia y tế quan tâm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.