Theo Dòng Lịch Sử - "Việt Nam Hùng Sử Ca"

Sau 5 năm thành lập, bắt đầu từ năm 2015, chúng tôi thực hiện thêm chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ với mục đích đào tạo và hướng dẫn cho các em thế hệ trẻ hiểu biết thêm về văn hóa và tiếng Việt. Đây là một chương trình hoàn toàn miễn phí dành cho các em. Là phụ huynh đã từng đưa các con đến học các lớp Việt Ngữ, cũng như có dịp phụ trách lớp dạy tiếng Việt, chúng tôi hiểu được những khó khăn khi các em theo học các lớp Việt ngữ. Phần lớn các em bị cha mẹ ép buộc phải đến lớp, nên các em thường xao lãng trong việc học. Các em không có nhiều cơ hội để trau dồi tiếng Việt sau những giờ học cuối tuần vì những ngày trong tuần đến lớp chỉ dùng tiếng Anh và khi về nhà cũng không có dịp nói tiếng Việt, trừ một số ít các em may mắn ở chung với các ông bà hoặc có cha mẹ chịu khó nói tiếng Việt với các em. Chúng tôi nghĩ đến việc dạy tiếng Việt cho các em bằng âm nhạc. Trước khi các em tập những bài múa, các thầy cô giáo sẽ giải thích ý nghĩa của bài hát và mỗi bài hát thường mất khoảng 3 tháng cho các em tập dợt. Với khoảng thời gian này, các em sẽ được nghe đi nghe lại một bài hát nhiều lần trong khi tập múa và sẽ quen dần với cách phát âm cho đúng cũng như học được một số từ ngữ tiếng Việt.

Đó là phương pháp mà chúng tôi cố gắng mang ra áp dụng trong chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ từ những ngày đầu. Sau này, để tạo thêm sự hứng khởi cho các em và để cho các em có dịp học hỏi thêm những kiến thức về văn hóa và lịch sử, các lớp Hạt Mầm Việt Nam được ra đời. "Hạt Mầm Việt Nam" được đặt tên theo một bài hát mà chúng tôi đã sáng tác trước đây cho các em, ví các em như những "hạt mầm" mà chúng ta cần chăm sóc để các em khi trưởng thành không quên nguồn cội của mình. Các Tài Liệu cho các em học được soạn theo 4 đề tài (topics) về Lịch Sử, Ca Dao/Tục Ngữ, Phong Tục/Tập Quán và Địa Lý. Các lớp Hạt Mầm Việt Nam được chia ra theo lứa tuổi của các em, gồm 3 cấp lớp. Lớp Tài Liệu số 1 dành cho cho các em trong nhóm từ 6 đến 9 tuổi. Tài Liệu số 2 cho các em từ 10 đến 14 tuổi và nhóm các em từ 15 đến 18 tuổi dùng Tài Liệu số 3. Cả 3 Tài Liệu đều được soạn dựa theo 4 đề tài chính này theo trình độ của từng nhóm tuổi.

Mỗi buổi chiều thứ Bảy, các em được các thầy cô giáo hướng dẫn và giải thích các câu hỏi trong các Tài Liệu. Sau đó, các em được sắp xếp để tham gia Show HẠT MẦM VIỆT NAM với mục "Đố Vui Để Học" phát hình hàng tuần trên Đài Little Saigon TV vào mỗi chiều Thứ Ba lúc 4:30 pm. Các em được chia ra làm 2 đội A và B với mỗi đội gồm 2 em. Mỗi chương trình Đố Vui Để Học có 5 câu hỏi từ các Tài Liệu mà các em đã được học trước. Các em cũng được nhận phần thưởng bằng hiện kim để khích lệ tinh thần cho các em. Đây cũng là cách để khuyến khích các em học tập chăm chỉ hơn ngoài việc học tiếng Việt qua âm nhạc.

Trong khi hướng dẫn các em, một trong những đề tài chúng tôi thấy các em có nhiều khó khăn để ghi nhớ là về môn Lịch Sử. Điều này cũng có thể dễ hiểu vì lịch sử Việt Nam với chiều dài hơn 4000 năm dựng nước và giữ nước, rất khó cho các em nhớ đến những chi tiết trong lịch sử như tên các vua, các vị anh hùng cũng như những địa danh và năm tháng của những triều đại và chiến tích trong lịch sử Việt. Ngay cả chúng ta, những người sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, đôi khi cũng không nhớ hết các chi tiết lịch sử này, nên không trách được các em phần lớn sinh ra và lớn lên nơi đây. Những tên tuổi và địa danh ở Việt Nam lại càng xa lạ hơn đối với các em và rất khó nhớ.

Nhớ đến phương pháp mà chúng tôi áp dụng khi thực hiện chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ là học tiếng Việt qua âm nhạc, nên tôi nghĩ đến việc sáng tác một bài hát về lịch sử với hy vọng rằng khi các em tập múa bài này, các em sẽ nghe đi nghe lại nhiều lần và sẽ nhớ một số chi tiết lịch sử Việt Nam quan trọng.

Tuy nhiên, khi bắt tay vào sáng tác, tôi phải mất thời gian nghiên cứu sao cho một bài hát chỉ trong vòng 5 phút phải gói ghém càng nhiều các chi tiết lịch sử càng tốt, với biết bao tên danh nhân trong chiều dài lịch sử hơn 4000 năm. Đây là bài hát mà tôi đã mất nhiều thời gian nhất để sáng tác và hoàn thành. Trong hơn 3 tháng, tôi phải cố gắng tìm những chi tiết lịch sử nào quan trọng nhất, sắp xếp theo cột mốc của thời gian từ thời Vua Hùng dựng nước đến đời Vua Quang Trung và đặt thành giai điệu và lời nhạc sao cho hùng tráng. Có lẽ hồn thiêng sông núi và anh linh của các bậc Tiền Nhân đã giúp tôi vượt qua những khó khăn để hoàn thành bản nhạc Việt Nam Hùng Sử Ca.
 

 

Mở đầu bài hát là nhịp trống rền vang với hai tiếng "Việt Nam" thiêng liêng, khởi đầu với truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên của Lạc Long Quân và Âu Cơ, cái nôi của hai chữ "đồng bào" của dân tộc Việt.

Mười tám đời Vua Hùng đã có công dựng nước và giữ nước chắc chắn là một trang sử "khai sinh" đầu tiên, tấm gương sáng cho các thế hệ tiếp nối. Tên "Văn Lang", quốc hiệu đầu tiên từ thời lập quốc cũng được nhắc đến trong bản nhạc để các em nhớ rằng đó lúc đó chưa có tên "Việt Nam" như bây giờ.

Tiếp theo đời Vua Hùng Vương là chiến công hiển hách của 2 Bà Trưng đánh đuổi quân Tô Định vào năm 40-43. Rồi đến khoảng 500 năm sau, Vua Lý Nam Đế (hay còn gọi là Lý Bôn) là người đã có công đánh đuổi giặc Lương và đặt tên nước là "Vạn Xuân" vào năm 544, với niềm ước mơ đất nước sẽ mãi mãi được thanh bình với hàng vạn mùa Xuân. Tuy nhiên, giặc phương Bắc luôn với ý đồ xâm chiếm và thôn tính đất nước, nên trang lịch sử Việt đã ghi lại chiến thắng vẻ vang của Vua Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng vào năm 938, chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc, mang lại nền độc lập cho đất nước. Tên của ông và chiến tích Bạch Đằng Giang đã được nhắc đến kế tiếp trong bài Việt Nam Hùng Sử Ca:
 

Sau khi Vua Ngô Quyền qua đời, đất nước rơi vào cảnh phân chia với cuộc nổi loạn của 12 Sứ Quân, và người có công dẹp loạn 12 Sứ Quân, mang đến sự thống nhất của đất nước vào năm 968 là Vua Đinh Bộ Lĩnh, nổi tiếng với tài quân sự và dùng ngọn cờ lau tập trận từ khi còn rất trẻ, nên chúng ta có hình ảnh đó trong bản nhạc này:

Vị tướng quân nổi tiếng, thay mặt vua còn trẻ lúc đó, đã chỉ huy 10 đạo quân đánh đuổi giặc ngoại xâm vào năm 980 chính là Thập Đạo Tướng Quân Lê Hoàng với những chiến công của ông trong sử sách cũng đã được nhắc đến trong bài hát này theo dòng chảy lịch sử. Tiếp theo đó, sau khi Vua Lê Đại Hành (Lê Hoàng) qua đời, Vua Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) đã có công mang đến sự thanh bình cho đất nước, đặc biệt là việc dời đô về từ Hoa Lư về Thăng Long vào năm 1010, chính thức khởi đầu cho lịch sử hơn 1000 năm của Thủ đô Thăng Long, như 3 câu kế tiếp trong bản nhạc đã nhắc đến 2 vị vua này trong trang lịch sử Việt:

Một vị tướng nổi tiếng dưới thời của nhà Lý, đã có công đánh bại quân Tống trên sông Như Nguyệt vào năm 1076, đó chính là Lý Thường Kiệt. Ông còn được biết đến với bài thơ nổi tiếng "Nam Quốc Sơn Hà", được coi là một bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên trong lịch sử dân tộc để cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân Đại Việt chống lại quân Tống lần thứ 2. Bài thơ của ông cũng được chúng tôi dùng đọc trong đoạn nhạc giang tấu của bài Việt Nam Hùng Sử Ca để chúng ta có thể nhớ đến nguyên tác của bài thơ đã đi vào lịch sử này. Một lần nữa, hồn thiêng sông núi đã giúp cho tôi diễn đọc bài thơ chỉ duy nhất có một lần trong phòng thâu mà không phải lặp lại nhiều lần. Sau này khi trình diễn đến đoạn đọc bài thơ này, nhiều người đã khen ngợi đoạn đọc bài thơ đầy hào hùng này mà có lẽ ít người biết là giọng đọc là của ai.

Tiếp theo dòng sử Việt, một vị vua đã có công mở mang bờ cõi, lập nước Đại Việt, mang lại sự thịnh vượng, thanh bình cho đất nước vào thời nhà Lý từ năm 1050 là Vua Lý Thánh Tông, như trong câu hát kế tiếp trong Việt Nam Hùng Sử Ca:
 

Một vị tướng tài ba, được biết đến trong lịch sử Việt Nam với tài chỉ huy quân đội đánh tan ba cuộc xâm lược của quân Nguyên – Mông vào năm 1258, 1285 và năm 1287 với chiến thắng trên sông Bạch Đằng đã được ghi vào trang sử sách Việt là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Bức tượng của ông được trang trọng dựng lên ở công trường Mê Linh, Sài Gòn, cũng như trên Đại lộ Bolsa, mà người Việt chúng ta rất tự hào còn có tên là Đại lộ Trần Hưng Đạo, ngay trung tâm Little Saigon và là nơi được tổ chức Diễn Hành Tết hàng năm.

Gần hai trăm năm sau đó, vào năm 1428, Vua Lê Lợi, vị anh hùng áo vải đất Lam Sơn, với sự hỗ trợ của vị quân sư thiên tài Nguyễn Trãi, đã đánh bại quân Minh,  mang lại nên độc lập cho đất nước như trong câu hát kế tiếp:
 

Và hơn 300 năm sau đó, vào năm 1784, vị anh hùng Nguyễn Huệ đã lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, với cuộc tiến quân thần tốc ra Thăng Long vào mùa Xuân Kỷ Dậu (1789) là một kỳ tích quân sự, tiêu diệt 29 vạn quân Thanh chỉ trong 5 ngày với chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa oai hùng đã đi vào trang sử Việt như câu hát sau đây:

Một dải giang sơn gấm vóc, một thiên Hùng Sử Ca hơn 4000 năm dựng nước và giữ nước với những cột mốc lịch sử oai hùng đã được ghi lại trong bản nhạc VIỆT NAM HÙNG SỬ CA mà chúng tôi mong muốn khi các em thế hệ trẻ, chỉ cần cố gắng học thuộc bài hát này sẽ ghi nhớ phần lớn những sự kiện quan trọng trong trang sử Việt, để luôn tự hào và noi theo với những tấm gương hào hùng, bất khuất của các bậc Tiền Nhân, luôn tự hào là người Việt Nam dù ở bất cứ nơi đâu.

-- Cao Minh Hưng

Việt Nam Hùng Sử Ca (Nhạc & Lời: Cao Minh Hưng)

https://www.youtube.com/watch?v=4wTF4YijY28&list=RD4wTF4YijY28