|
Khánh Ly Hát Tình Ca |
(LTS: Vì sơ suất của tác giả bài báo, tựa ba bài hát và tên nhạc sĩ bị viết sai. Chúng tôi xin đăng lại bài viết đã được sửa chữa. Xin trân trọng cáo lỗi cùng bạn đọc, ca sĩ Khánh Ly và các tác giả có tác phẩm được Khánh Lý trình diễn chiều Chủ Nhật 28-10-2007.)
Chiều Chủ Nhật 28-10-2007, Gallery Việt Báo -- nơi có sức chứa khoảng 250 người --đã không đủ ghế ngồi cho người dân Quận Cam yêu nhạc tình lãng mạn của Trịnh Công Sơn, muốn nghe lại giọng hát ngọt ngào của Khánh Ly.
Trong một khán phòng giản dị, chỉ có ánh đèn vàng dìu dịu và bốn nhạc sĩ guitar, violon, saxo, organ mà tiếng hát của Khánh Ly đã làm rung động khán thính giả.
Rất nhiều khán giả đã ra tới xe, vẫn còn ngoáy lại nói với tôi: "Khánh Ly hát hay quá, tôi thích nhất là bài Nghe Những Tàn Phai."
"Ồ không, tôi thích nhất bài Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương," một cô đi cùng cãi lại. Còn tôi thì nghe bài nào cũng "phê" hết. Khánh Ly đã một mình độc diễn hai phần ba chương trình, còn lại là hát chung với ca sĩ Ngọc Minh, còn là người dẫn chương trình. Có thể vào lúc đó chị cảm xúc nhiều hơn, mạnh hơn, nên giọng hát của chị ngọt ngào, tha thiết, rung cảm…hơn bao giờ hết. Có thể nhờ khán phòng nhỏ mà âm thanh của lời hát, tiếng đàn đi vào tim óc con người ta nhanh hơn chăng.
Khánh Ly đã hát, hát Yêu Dấu Tan Theo, Nghe Những Tàn Phai, Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương, Còn Có Bao Ngày (Trịnh Công Sơn), Kinh Khổ Việt Nam, Nhã Ca Thứ I (Trầm Tử Thiêng), Chưa Phai (Phạm Kiên Hoài), Chuông Và Mưa (Trần Dạ Từ), Dáng Ngọc, Hoa Vàng Mấy Độ, Dấu Chân Son (Ngô Thụy Miên)…quyến rũ tới độ cả khán phòng im phăng phắc. Chỉ có vỗ tay, la ó cổ vũ sau mỗi lần chị ngừng hát và thỉnh thoảng là những tiếng cười rộ lên khi nghe MC Ngọc Minh pha trò.
Khán giả im lặng nghe Khánh Ly kể vài mẩu chuyện về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: "Có lần, thấy nhạc sĩ viết "Em theo đời cơm áo, Mai ra cùng phố xôn xao," tôi nhìn anh mà trêu, tôi cơm áo cũng bình thường, có gì là lạ." Rồi chị bông đùa về ca sĩ Ngọc Minh: "Chúng tôi chỉ gọi chị trên sân khấu, chứ ở ngoài thì suốt ngày gọi mầy tao…Ngọc Minh là ca sĩ, bỗng dưng trở thành MC cho Khánh Ly chỉ vì tình bạn 49 năm nay…" Mọi người cười rộ từng hồi để rồi sau đó lại ứa nước mắt khi nghe nhà thơ "tài tử" Cẩm Vân, người đến từ Na Uy để dự lễ giới thiệu tập thơ Chim Hót Trên Đầu Ngọn Lau của mình, tâm sự. Chị Cẩm Vân nghẹn ngào xúc động kể: "Tôi cù lần lắm và bận rộn lắm, không biết nghe nhạc, làm thơ gì đâu. Tuổi xuân tôi đầy mất mát, đau thương, mấy đứa em tôi lần lượt qua đời khi tuổi chưa tới 35, nên tôi không còn tha thiết gì tới mọi thứ chung quanh. Nhưng bỗng một ngày, có dịp vô tình nghe Khánh Ly hát nhạc Trịnh Công Sơn, lòng tôi xôn xao khó tả…Tôi sống lại nỗi xúc cảm của tình yêu, của tình người, tình đời…"
Bị thôi thúc bởi nỗi cảm xúc dâng tràn, từ những năm 2004 - 2006, Cẩm Vân đã viết nên những vần thơ tình yêu, cứ đinh ninh rằng Trịnh Công Sơn và Khánh Ly "phải có gì với nhau." Cho tới khi tập thơ ra mắt tại trụ sở Việt Báo chiều 28-10-2007, chị vẫn cả quyết rằng Trịnh Công Sơn và Khánh Ly là hai người yêu nhau.
"Có cái gì với nhau không"" Khánh Ly tâm sự tiếp, "nếu tôi nói 'tôi không có gì với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn' thì không ai tin, vì người ta nghĩ làm sao có thể có một tình bạn trong sáng giữa một người đàn ông và một người đàn bà, không yêu nhau sao lại để tay…lên đùi. Vì vậy mà tôi nhận hết." Khánh Ly làm mọi người lại cười rộ lên, chất hài pha loãng chất bi thương mà chị đã gieo rắc vào hồn người qua những bài tình ca não nuột. Chị Loan Nguyễn kê vào tai tôi nói nhỏ rằng chị sợ nghe những bản nhạc buồn. Tôi cũng vậy, nghe những bản nhạc buồn, mình sẽ không vui; nhưng hình như tôi càng nghe, càng thấy thấm thía để bỗng thấy nỗi buồn dịu lại và tan đi …
Tôi đọc thấy những niềm vui, những nỗi buồn man mác như nuối tiếc…ddan xen, nối tiếp nhau trên nét mặt mỗi người khi người ta nghe Khánh Ly hát. Ở cuối phòng, tôi bắt gặp anh Nguyễn Hoàng Đoan, phu quân của nữ ca sĩ Khánh Ly lẩm bẩm hát theo, tay cầm Thánh Giá đưa lên ngang miệng. Tôi khều nhẹ anh, hỏi: "Sao anh thuộc hay quá vậy"" Anh không nhìn lại, cũng không trả lời, đôi má hồng lên khi nghe chị Khánh Ly nói trên micro ở đàng kia: "Và sau đây, Khánh Ly xin được hát bài mà chồng mình thích và anh vừa nhắc nhỏ tôi."
Chen giữa những bài hát, chúng tôi xì xào nói chuyện. Kim Lệ, nhân viên Việt Báo xoa tay vào nhau: "Nghe Khánh Ly hát, em cảm xúc tới nổi da gà." Nữ tài tử Kiều Chinh cũng tâm sự cho tất cả mọi người nghe, trên diễn đàn: "Tôi xin cám ơn Khánh Ly đã giúp cho tất cả chúng tôi hiện diện ở đây có một cơ hội được nghe nhau hát, được nghe nhau nói. Khánh Ly đã trở thành một người bạn, không hề cách biệt. Giữa Khánh Ly và chúng ta không có sự xa cách, nhất là bây giờ đây, Khánh Ly đã đem lại biết bao ấm áp cho tình bạn. Hôm nay là một chiều đẹp, ấm cúng, và nơi đây làm tôi nhớ quán Hầm Gió thuở nào. Chúng ta, những người lưu vong cùng ngồi với nhau, nhớ về quá khứ khi được nghe lại những bản nhạc về tình người, về quê hương, đất nước."
Trong số những quan khách hiện diện, chúng tôi còn thấy có ông Lê Văn, người phụ trách chương trình Việt Ngữ và chương trình văn nghệ đài VOA; nhà thơ Du Tử Lê; ông Lê Văn, giáo sư Khoa trưởng Anh Văn trường Đại Học Sư Phạm Sài Gòn, ca sĩ Thế Sơn, ca sĩ Bằng Kiều…Bằng Kiều đến trễ, đứng im trong góc phòng nghe Khánh Ly hát. Tôi thấy anh im lặng và lặng lẽ rít thuốc thật dài khi đứng ở bãi đậu xe.
Trở về nhà, trong tĩnh mịch, tiếng hát Khánh Ly và tiếng kèn saxo vẫn như vang bên tai. Tôi bỗng nhớ những đêm cuối tuần nghe các ca sĩ hát nhạc Trịnh Công Sơn cũng với một chiếc kèn saxo ở khu du lịch Bình Quới, quận Bình Thạnh. Và tôi bỗng nhớ có lần đọc được thư của một nữ sinh miền Nam sau 1975 gửi cho một tờ báo lớn ở Sài Gòn tâm sự: "Em khao khát được nghe ca sĩ Khánh Ly hát, vì tiếng hát của chị ấy như có ma túy…làm em thổn thức, bồi hồi mãi." Lúc đó Khánh Ly đã rời Việt Nam. Cả một thế hệ trẻ mới lớn không còn được nghe chị trực tiếp thổi vào hồn những lời ca tha thiết, trữ tình.
Riêng ban chủ nhiệm, các phóng viên và nhân viên Việt Báo còn một niềm xúc động lớn: toàn bộ tiền bán vé buổi ca nhạc của Khánh Ly, Ngọc Minh và tiền bán tập thơ Cẩm Vân, sau khi trừ thù lao ban nhạc, đều được trao cho Giải thưởng Bé Viết Văn Việt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình