Hoa Kỳ có những thói quen rất xây dưng, hấp dẫn.
Nào là ngày của ông bà để các cháu chúc thọ, ngày cha mẹ để con cái nhớ ơn sinh thành dưỡng dục, ngày tình yêu của tuổi trẻ tràn đầy nhựa sống và tuổi già hồi xuân, ngày chống khủng bố…
Để bảo vệ sức khỏe, họ cũng có những ngày nhắc nhở dân chúng giảm thiểu các thói quen xấu, gia tăng các thói quen tốt. Như ngày phụ nữ đi khám nhũ hoa, nam giới đi kiểm soát nhiếp tuyến, ngày bớt ăn để giảm mập phì…
Ngày thứ Năm của tuần lễ thứ ba tháng 11 mỗi năm là ngày Ngưng Hút Thuốc Lá “Smoke Out Day”. Từ 31 năm qua, Hội Ung Thư Hoa Kỳ đã khởi xướng và phát động ngày này để nhắc nhở dân chúng ít nhất ngưng hút thuốc lá 24 giờ để rồi từ đó hy vọng có trớn, sẽ ngưng luôn.
Tại sao phải ngưng hút thuốc lá"
Theo Cơ quan Y Tế Công Cộng Hoa Kỳ, ngưng hút thuốc lá sẽ đưa tới các ích lợi như sau:
-Sau khi ngưng hút 20 phút, nhịp tim và huyết áp đang nhanh đang cao giảm xuống trông thấy. Khói thuốc lá làm thành động mạch cứng, tim phải làm việc nặng nhọc hơn để đưa máu nuôi dưỡng cơ thể.
-12 giờ sau khi ngưng hít, lượng CO2 trong máu trở lại bình thường. Quá cao CO2 chiếm chỗ của oxy trên hồng cầu, đưa tới thiếu oxy cho cơ thể
-2 tuần lễ tới 3 tháng sau khi ngưng thuốc lá, sự lưu thông của máu trở nên hoàn hảo hơn và các khả năng của cơ quan hô hấp mạnh mẽ hơn
-1 đến 9 tháng sau khi ngưng thuốc lá: ho hen, khò khè, khó thở giảm hẳn, ống phổi không còn đàm nhớt, rủi do sưng phổi ít đi.
-1 năm sau khi ngưng hút thuốc lá: Rủi ro mắc bệnh tim mạch giảm xuống 50% so với người tiếp tục phì phèo điếu này tiếp nối điếu kia.
-5 năm sau khi ngưng hút thuốc: rủi ro tai biến động mạch não giảm hẳn.
-10 năm sau khi ngưng hút thuốc lá: Tỷ lệ tử vong vì ung thư phổi bằng một nửa tỷ lệ ở người tiếp tục hút thuốc lá. Rủi ro bị ung thư miệng, cuống họng, thực quản, bàng quan, cổ tử cung, tụy tạng cũng giảm.
-15 năm sau khi ngưng hút thuốc lá: rủi ro bệnh tim mạch bằng rủi ro của người không hút thuốc.
Không hút thuốc mà sống chúng, làm chung với người hút thuốc cũng gặp khó khăn. Đó là “hút thuốc thụ động” hoặc “hít khói thuốc dư”, không hút mà phải hít khói thuốc lá.
Tại Hoa kỳ, hít khói thuốc dư gây ra:
-35.000 tử vong ở người không hút thuốc mà sống chung với người hút thuốc.
-3400 tử vong vì ung thu phổi chỉ vì hít khói thuốc dư
-150.000- 300.000 nhiễm trùng hô hấp như sung phổi, viêm phế quản ở trẻ em dưới 18 tháng với 7.500- 15.000 em phải vào bệnh viện điều trị.
-750.000 bệnh nhiễm tai giữa ở trẻ em.
-Phụ nữ có thai tăng rủi ro sanh con thiếu tháng, nhẹ cân.
Tiếp tục hút thuốc lá đưa tới:
-1,690.000 tử vong vì bệnh tim mạch trên thế giới chỉ vì hút thuốc lá trong năm 2000.
-850.000 tử vong trên thế giới vì bệnh ung thư phổi gây ra do hút thuốc lá, trong năm 2000. 85% ung thư phổi là do hút thuốc lá.
-Có thai hút thuốc lá tăng nguy cơ sảy thai, có thai ngoài tử cung, sanh con thiếu tháng, nhẹ cân.
Vì thế trên mỗi bao thuốc lá đều có ghi: “Hút thuốc lá có thể gây nguy hại cho sức khỏe”
Và nhiều người sẽ không:
“Nhớ nhà châm điếu thuốc
Khói huyền bay lên cây”
như thói quen rất tình cảm của nhà thơ Hồ Dzếnh cách nay gần thế kỷ.
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình