‘Thuốc Thông Minh’
Thuốc tây...
Dược-sĩ Nguyễn Ngọc Lan
"Thuốc thông minh" hay smart drugs là những loại thuốc nằm trong nhóm nootropics. Chúng tác động thẳng lên não bộ, làm cho tỉnh trí, làm cho không buồn ngủ, giúp cho sự tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn, cũng như cho sự phán xét được đúng và nhanh hơn.
Và cũng vì thế mà có thể nói, chất cafféine cũng được ví như là một loại "thuốc thông minh" trên một phương diện nào đó.
Ai sử dụng thuốc "thông minh""
Những năm gần đây, người ta khám phá rằng từ 3% - 7% sinh-viên các đại học Âu Mỹ thường hay sử dụng một vài loại "thuốc thông minh" trong các mùa thi cử để có thể học bài cho mau nhớ hoặc có phán đoán đúng trong lúc thi, và cũng có người sử dụng chúng luôn trong suốt cả học kỳ.
Một số lực-sĩ cũng sử dụng "thuốc thông minh" một cách bất hợp pháp trong lúc luyện tập và thi đấu.
Tài-xế xe vận tải trên tuyến đường dài và công-nhân nhà máy phải làm việc trong những ca giờ giấc bất thường, cũng là những giới hay sử dụng "thuốc thông minh" để không bị ngủ gục trong lúc cần phải tỉnh táo để làm việc cho an toàn và cho có năng suất.
Những "smart drugs" thường được sử dụng
Tất cả các loại "smart drugs" cần phải đuợc bác-sĩ kê toa mới mua được. Nên biết là tác dụng của thuốc trên trí nhớ và trên sự tập trung tư tưởng, chỉ là những tác dụng có tính cách gián tiếp mà thôi, và thay đổi tùy theo người sử dụng. Tác dụng phụ của thuốc cũng rất nhiều, cho nên chúng ta không thể lạm dụng và sử dụng "smart drugs" một cách bừa bãi được!
+ Ritalin (chlorhydrate de méthylphénidate) Công-ty dược phẩm: Novartis Xuất hiện năm 1954, Ritalin là thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương. Ở trẻ em, Ritalin được sử dụng để chữa trị những rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (trouble déficitaire de l'attention avec hyperactivité hay TDAH). Ở người lớn, Ritalin được dùng để chữa trị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Ngoài ra, Ritalin còn giúp cho việc tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn. Có người còn gọi nó là "vitamine R". Thông thường, Ritalin chỉ dành cho trẻ em, nhưng càng ngày càng có nhiều người trưởng-thành cũng có khuynh hướng sử dụng đến loại thuốc rất phổ thông nầy!
+ Alertec, Provigil (modafinil) Công-ty dược phẩm: Shire (Alertec), Cephalon (Provigil) Được dùng để chữa trị những bệnh-nhân bị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie ou hypersomnie), cũng như giúp cho những người phải làm việc theo giờ giấc thay đổi không nhất định. Modafinil tác dụng lên những chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmetteurs) chẳng hạn như chất noradrenaline, để kéo dài thêm thời gian tỉnh ngủ, giúp người công-nhân được tỉnh táo hơn trong lúc làm việc!
+ Adderall IR, Adderall XR (dextroamphetamine) Công-ty dược phẩm: Shire Adderall kích thích hệ thần kinh trung ương. Adderall IR (instant-release): chữa trị những trẻ bị bệnh rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (TDAH) và chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Adderall XR (extended-release): chuyên chữa trị bệnh TDAH. Công-ty dược phẩm Shire cảnh giác thuốc Adderall có thể gây nghiện cho người sử dụng kèm theo những vấn đề tim mạch quan trọng!
+ Dexédrine (sulfate de dexamphétamine) Công-ty dược phẩm: Paladin Dexédrine giúp làm giảm thiểu sự mệt mỏi, kích thích não bộ tạo nên một cảm giác sảng khoái chung cho cơ thể. Tuy nhiên, thuốc có nhiều phản ứng phụ... Cũng như các loại thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương khác, Dexédrine có thể kéo theo những bệnh về tim một cách bất thình lình!
+ Aricept (chlorhydrate de donépézil) Công-ty dược phẩm: Pfizer
Được dùng để chữa trị bệnh Alzheimer, là một bệnh mất trí nhớ và quên đi những động tác bình thường trong cuộc sống. Thuốc được sử dụng để làm tăng trí nhớ lên ít nhiều!
Kẻ binh, người chống
Có người cho rằng việc sử dụng "thuốc thông minh" để làm tăng trí khôn, chẳng khác nào như một sự gian lận thiên nhiên, vì theo họ đây là những loại thuốc đầu độc sức khỏe của quần chúng không khác gì như các loại xì-ke ma-túy vậy!
Tạp chí Nature số Dec/2008, có nêu lên quan điểm của bảy nhà khoa-học lỗi lạc của Anh Quốc và của Hoa Kỳ. Những người nầy cho biết việc sử dụng "thuốc thông minh" không có gì sai trái về y-đạo (éthique médicale) cả.
**Các nhà bác-học đã phản bác lại như sau:
-/ Có đúng là gian lận không" Đúng!...Trong trường hợp tranh tài thể thao, vì luật lệ có ấn định rõ ràng lực-sĩ không có quyền sử dụng thuốc để làm tăng thành tích của họ!
Không đúng!...Trong sở làm và trong các đại học thì khác, vì không một ai có thể ấn định được ranh mức giữa một tách cà-phê espresso đậm đặc và một liều thuốc Ritalin hết! Tại sao uống cà-phê thì không cấm, mà xài Ritalin thì cấm"
-/ Có phải là phản thiên nhiên không" Không!... Chữ viết cũng như máy vi-tính mà con người đang sử dụng đều là các phương tiện nhân tạo để hỗ trợ cho trí thông minh, chúng có phải là những gì thiên nhiên đâu" Cũng như nhà cửa chúng ta ở đến quần áo chúng ta mặc, vân vân, chẳng có thứ gì được gọi là thiên nhiên cả!
-/ Smart drugs là xì-ke ma-túy" Không đúng!… Nghiện xì-ke ma-túy là một căn bệnh xã-hội. Chánh phủ có quy định rõ ràng bằng luật lệ những chất nầy chất nọ căn cứ trên độc tính của chúng. Tuy nói vậy, nhưng héroine không có được sự hợp pháp hóa để được lưu hành và sử dụng như chất nicotine của thuốc lá đâu!
Tình hình tại Québec
Sinh-viên cao học Anne Marie Denault hiện đang thực hiện một luận-trình Master về communication liên quan đến việc sử dụng "thuốc thông minh" tại 3 trường đại học Mc Gill, UQUAM và Université de Montréal: "L'utilisation des médicaments hors avis médical par les jeunes adultes-Construction des significations et des usages" Luận-trình trên sẽ được chính thức công bố vào đầu năm 2011.
Sau đây là sơ lược khảo cứu, dưới tựa đề "Un nouveau conformiste social"" đã đăng tải trong L'Actualité pharmaceutique Vol.18/no.7-Sept/2010 như sau :
Hai loại thuốc Ritalin và Adderall XR thường được sinh-viên chiếu cố nhiều nhất. Ngoài ra, còn có Concerta và Dexédrine nữa.
Trường hợp trường đại học Mc Gill, cho thấy đã dẫn đầu về việc sử dụng "thuốc thông minh". Lý do được nêu ra là: đại học có rất nhiều sinh-viên quốc tế ghi danh nhất với học phí cao và quá tốn kém, nên sinh-viên bắt buộc cần phải có kết quả cuối năm cho thật hay thật tốt. Theo nhãn quan của sinh-viên, thì họ xem việc sử dụng "thuốc thông minh" cũng là việc bình thường mà thôi!
Họ đưa ra các lý lẽ sau đây:
- Trẻ em uống được một cách an toàn thì người lớn cũng uống được, có gì là độc hại đâu" - Cả khối người quanh tôi đang sử dụng, tại sao tôi lại không được sử dụng" - Nó giúp tôi đạt được thành tích mau lẹ hơn; - Nó giúp tôi tổ chức và kiểm soát thời dụng biểu cuối khóa học một cách hữu hiệu hơn; -Tôi có thể tập trung tư tưởng để học hành dễ dàng hơn; -Tôi không còn một sự lựa chọn nào khác hơn: tôi phải đạt kết quả tốt vào cuối năm học; -Tôi mua thuốc qua đường dây, qua dealer hay bắt mối với người quen làm việc trong các pharmacie, hoặc đôi khi năn nỉ bác-sĩ kê toa…cho một petit boost; - Cha mẹ sinh-viên đều hay biết, nhưng họ không có ý định ngăn cản con em của họ.
**Một thị trường đang lên
Theo CNS Drug Discoveries, thị trường thế giới về thuốc chữa bệnh rối loạn tăng động và kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý TDAH, tăng trung bình 8% mỗi năm.
Thương vụ năm 2012 được ước đoán vào khoảng 4,5 tỉ US$. Một phần là nhờ vào nhóm khách hàng mới, đó là những người đã trưởng thành!
Sự thật cho thấy ngày nay tại Bắc Mỹ, nhiều thế-hệ thanh thiếu niên đã lớn lên với thuốc Ritalin.
Theo Giáo-sư Éric Racine, một chuyên-khoa về thần kinh (neuroéthicien à l'Institut de recherches cliniques de Montréal), thì theo các cuộc thăm dò cho biết, hầu như đa số bác-sĩ đều chống đối việc sử dụng smart drugs, nhưng ngược lại, ý kiến của giới trẻ và của các bậc phụ-huynh thì có vẻ như không được đồng nhất cho lắm.
"Thuốc thông minh" được sản xuất ra nhằm giúp những người bị xáo trộn trong hoạt động có được một cuộc sống bình thường hơn, nhưng ở đây người ta lại sử dụng chúng để có thể tăng thành tích trên mức bình thường! Hậu quả sẽ xảy ra như thế nào trong xã hội"
Giáo-sư Mohamed Ben Amar, chuyên khoa về độc chất học thuộc Université de Montréal, thì tỏ ý lo ngại về các phản ứng phụ mà người ta chưa được biết rõ hết, và nhất là trong trường hợp sử dụng "thuốc thông minh" trong một thời gian quá lâu dài!
Một số nhà khoa-học Hoa Kỳ thì có vẻ thực tế hơn: Giáo-sư Henry Greely (luật khoa/Đại học Stanford/Californie) và Giáo-sư Martha Farah (chuyên khoa thần kinh của Đại học Pennsylvanie), đưa ra lập luận bào chữa cho việc sử dụng 'thuốc thông minh' như sau: "Tại sao phải đem lý luận đạo đức trong việc sử dụng" Đúng vậy, 'thuốc thông minh' tác động trên não bộ, nhưng đó chưa hẳn đủ là một lý do để ngăn cấm chúng… Người ta ngăn cấm sử dụng ma-túy là vì nó nguy hiểm, chớ không phải bởi lý do nó tác động lên não bộ... Nếu vậy, thì cũng phải ngăn cấm luôn cả việc sử dụng cà-phê nữa…"
Nhưng dù cho có kẻ binh người chống, thì hình như smart drugs hay "thuốc thông minh" lại vẫn càng ngày càng tiến mạnh trên con đường…bất hợp pháp./.
-/ Louise Gendron. Le dopage de l'intellect. Actualité.com http://www.lactualite.com/20090213_171345_54896
-/ Rémi Maillard . Génération Ritalin. Protégez-Vous, sept 2010 http://www.protegez-vous.ca/sante-et-alimentation/ritalin.html
Montreal, Jan 07, 2011
Thuốc tây...
Dược-sĩ Nguyễn Ngọc Lan
"Thuốc thông minh" hay smart drugs là những loại thuốc nằm trong nhóm nootropics. Chúng tác động thẳng lên não bộ, làm cho tỉnh trí, làm cho không buồn ngủ, giúp cho sự tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn, cũng như cho sự phán xét được đúng và nhanh hơn.
Và cũng vì thế mà có thể nói, chất cafféine cũng được ví như là một loại "thuốc thông minh" trên một phương diện nào đó.
Ai sử dụng thuốc "thông minh""
Những năm gần đây, người ta khám phá rằng từ 3% - 7% sinh-viên các đại học Âu Mỹ thường hay sử dụng một vài loại "thuốc thông minh" trong các mùa thi cử để có thể học bài cho mau nhớ hoặc có phán đoán đúng trong lúc thi, và cũng có người sử dụng chúng luôn trong suốt cả học kỳ.
Một số lực-sĩ cũng sử dụng "thuốc thông minh" một cách bất hợp pháp trong lúc luyện tập và thi đấu.
Tài-xế xe vận tải trên tuyến đường dài và công-nhân nhà máy phải làm việc trong những ca giờ giấc bất thường, cũng là những giới hay sử dụng "thuốc thông minh" để không bị ngủ gục trong lúc cần phải tỉnh táo để làm việc cho an toàn và cho có năng suất.
Những "smart drugs" thường được sử dụng
Tất cả các loại "smart drugs" cần phải đuợc bác-sĩ kê toa mới mua được. Nên biết là tác dụng của thuốc trên trí nhớ và trên sự tập trung tư tưởng, chỉ là những tác dụng có tính cách gián tiếp mà thôi, và thay đổi tùy theo người sử dụng. Tác dụng phụ của thuốc cũng rất nhiều, cho nên chúng ta không thể lạm dụng và sử dụng "smart drugs" một cách bừa bãi được!
+ Ritalin (chlorhydrate de méthylphénidate) Công-ty dược phẩm: Novartis Xuất hiện năm 1954, Ritalin là thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương. Ở trẻ em, Ritalin được sử dụng để chữa trị những rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (trouble déficitaire de l'attention avec hyperactivité hay TDAH). Ở người lớn, Ritalin được dùng để chữa trị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Ngoài ra, Ritalin còn giúp cho việc tập trung tư tưởng được dễ dàng hơn. Có người còn gọi nó là "vitamine R". Thông thường, Ritalin chỉ dành cho trẻ em, nhưng càng ngày càng có nhiều người trưởng-thành cũng có khuynh hướng sử dụng đến loại thuốc rất phổ thông nầy!
+ Alertec, Provigil (modafinil) Công-ty dược phẩm: Shire (Alertec), Cephalon (Provigil) Được dùng để chữa trị những bệnh-nhân bị chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie ou hypersomnie), cũng như giúp cho những người phải làm việc theo giờ giấc thay đổi không nhất định. Modafinil tác dụng lên những chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmetteurs) chẳng hạn như chất noradrenaline, để kéo dài thêm thời gian tỉnh ngủ, giúp người công-nhân được tỉnh táo hơn trong lúc làm việc!
+ Adderall IR, Adderall XR (dextroamphetamine) Công-ty dược phẩm: Shire Adderall kích thích hệ thần kinh trung ương. Adderall IR (instant-release): chữa trị những trẻ bị bệnh rối loạn tăng động kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý (TDAH) và chứng buồn ngủ thường xuyên (narcolepsie). Adderall XR (extended-release): chuyên chữa trị bệnh TDAH. Công-ty dược phẩm Shire cảnh giác thuốc Adderall có thể gây nghiện cho người sử dụng kèm theo những vấn đề tim mạch quan trọng!
+ Dexédrine (sulfate de dexamphétamine) Công-ty dược phẩm: Paladin Dexédrine giúp làm giảm thiểu sự mệt mỏi, kích thích não bộ tạo nên một cảm giác sảng khoái chung cho cơ thể. Tuy nhiên, thuốc có nhiều phản ứng phụ... Cũng như các loại thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương khác, Dexédrine có thể kéo theo những bệnh về tim một cách bất thình lình!
+ Aricept (chlorhydrate de donépézil) Công-ty dược phẩm: Pfizer
Được dùng để chữa trị bệnh Alzheimer, là một bệnh mất trí nhớ và quên đi những động tác bình thường trong cuộc sống. Thuốc được sử dụng để làm tăng trí nhớ lên ít nhiều!
Kẻ binh, người chống
Có người cho rằng việc sử dụng "thuốc thông minh" để làm tăng trí khôn, chẳng khác nào như một sự gian lận thiên nhiên, vì theo họ đây là những loại thuốc đầu độc sức khỏe của quần chúng không khác gì như các loại xì-ke ma-túy vậy!
Tạp chí Nature số Dec/2008, có nêu lên quan điểm của bảy nhà khoa-học lỗi lạc của Anh Quốc và của Hoa Kỳ. Những người nầy cho biết việc sử dụng "thuốc thông minh" không có gì sai trái về y-đạo (éthique médicale) cả.
**Các nhà bác-học đã phản bác lại như sau:
-/ Có đúng là gian lận không" Đúng!...Trong trường hợp tranh tài thể thao, vì luật lệ có ấn định rõ ràng lực-sĩ không có quyền sử dụng thuốc để làm tăng thành tích của họ!
Không đúng!...Trong sở làm và trong các đại học thì khác, vì không một ai có thể ấn định được ranh mức giữa một tách cà-phê espresso đậm đặc và một liều thuốc Ritalin hết! Tại sao uống cà-phê thì không cấm, mà xài Ritalin thì cấm"
-/ Có phải là phản thiên nhiên không" Không!... Chữ viết cũng như máy vi-tính mà con người đang sử dụng đều là các phương tiện nhân tạo để hỗ trợ cho trí thông minh, chúng có phải là những gì thiên nhiên đâu" Cũng như nhà cửa chúng ta ở đến quần áo chúng ta mặc, vân vân, chẳng có thứ gì được gọi là thiên nhiên cả!
-/ Smart drugs là xì-ke ma-túy" Không đúng!… Nghiện xì-ke ma-túy là một căn bệnh xã-hội. Chánh phủ có quy định rõ ràng bằng luật lệ những chất nầy chất nọ căn cứ trên độc tính của chúng. Tuy nói vậy, nhưng héroine không có được sự hợp pháp hóa để được lưu hành và sử dụng như chất nicotine của thuốc lá đâu!
Tình hình tại Québec
Sinh-viên cao học Anne Marie Denault hiện đang thực hiện một luận-trình Master về communication liên quan đến việc sử dụng "thuốc thông minh" tại 3 trường đại học Mc Gill, UQUAM và Université de Montréal: "L'utilisation des médicaments hors avis médical par les jeunes adultes-Construction des significations et des usages" Luận-trình trên sẽ được chính thức công bố vào đầu năm 2011.
Sau đây là sơ lược khảo cứu, dưới tựa đề "Un nouveau conformiste social"" đã đăng tải trong L'Actualité pharmaceutique Vol.18/no.7-Sept/2010 như sau :
Hai loại thuốc Ritalin và Adderall XR thường được sinh-viên chiếu cố nhiều nhất. Ngoài ra, còn có Concerta và Dexédrine nữa.
Trường hợp trường đại học Mc Gill, cho thấy đã dẫn đầu về việc sử dụng "thuốc thông minh". Lý do được nêu ra là: đại học có rất nhiều sinh-viên quốc tế ghi danh nhất với học phí cao và quá tốn kém, nên sinh-viên bắt buộc cần phải có kết quả cuối năm cho thật hay thật tốt. Theo nhãn quan của sinh-viên, thì họ xem việc sử dụng "thuốc thông minh" cũng là việc bình thường mà thôi!
Họ đưa ra các lý lẽ sau đây:
- Trẻ em uống được một cách an toàn thì người lớn cũng uống được, có gì là độc hại đâu" - Cả khối người quanh tôi đang sử dụng, tại sao tôi lại không được sử dụng" - Nó giúp tôi đạt được thành tích mau lẹ hơn; - Nó giúp tôi tổ chức và kiểm soát thời dụng biểu cuối khóa học một cách hữu hiệu hơn; -Tôi có thể tập trung tư tưởng để học hành dễ dàng hơn; -Tôi không còn một sự lựa chọn nào khác hơn: tôi phải đạt kết quả tốt vào cuối năm học; -Tôi mua thuốc qua đường dây, qua dealer hay bắt mối với người quen làm việc trong các pharmacie, hoặc đôi khi năn nỉ bác-sĩ kê toa…cho một petit boost; - Cha mẹ sinh-viên đều hay biết, nhưng họ không có ý định ngăn cản con em của họ.
**Một thị trường đang lên
Theo CNS Drug Discoveries, thị trường thế giới về thuốc chữa bệnh rối loạn tăng động và kèm theo sự suy giảm khả năng chú ý TDAH, tăng trung bình 8% mỗi năm.
Thương vụ năm 2012 được ước đoán vào khoảng 4,5 tỉ US$. Một phần là nhờ vào nhóm khách hàng mới, đó là những người đã trưởng thành!
Sự thật cho thấy ngày nay tại Bắc Mỹ, nhiều thế-hệ thanh thiếu niên đã lớn lên với thuốc Ritalin.
Theo Giáo-sư Éric Racine, một chuyên-khoa về thần kinh (neuroéthicien à l'Institut de recherches cliniques de Montréal), thì theo các cuộc thăm dò cho biết, hầu như đa số bác-sĩ đều chống đối việc sử dụng smart drugs, nhưng ngược lại, ý kiến của giới trẻ và của các bậc phụ-huynh thì có vẻ như không được đồng nhất cho lắm.
"Thuốc thông minh" được sản xuất ra nhằm giúp những người bị xáo trộn trong hoạt động có được một cuộc sống bình thường hơn, nhưng ở đây người ta lại sử dụng chúng để có thể tăng thành tích trên mức bình thường! Hậu quả sẽ xảy ra như thế nào trong xã hội"
Giáo-sư Mohamed Ben Amar, chuyên khoa về độc chất học thuộc Université de Montréal, thì tỏ ý lo ngại về các phản ứng phụ mà người ta chưa được biết rõ hết, và nhất là trong trường hợp sử dụng "thuốc thông minh" trong một thời gian quá lâu dài!
Một số nhà khoa-học Hoa Kỳ thì có vẻ thực tế hơn: Giáo-sư Henry Greely (luật khoa/Đại học Stanford/Californie) và Giáo-sư Martha Farah (chuyên khoa thần kinh của Đại học Pennsylvanie), đưa ra lập luận bào chữa cho việc sử dụng 'thuốc thông minh' như sau: "Tại sao phải đem lý luận đạo đức trong việc sử dụng" Đúng vậy, 'thuốc thông minh' tác động trên não bộ, nhưng đó chưa hẳn đủ là một lý do để ngăn cấm chúng… Người ta ngăn cấm sử dụng ma-túy là vì nó nguy hiểm, chớ không phải bởi lý do nó tác động lên não bộ... Nếu vậy, thì cũng phải ngăn cấm luôn cả việc sử dụng cà-phê nữa…"
Nhưng dù cho có kẻ binh người chống, thì hình như smart drugs hay "thuốc thông minh" lại vẫn càng ngày càng tiến mạnh trên con đường…bất hợp pháp./.
-/ Louise Gendron. Le dopage de l'intellect. Actualité.com http://www.lactualite.com/20090213_171345_54896
-/ Rémi Maillard . Génération Ritalin. Protégez-Vous, sept 2010 http://www.protegez-vous.ca/sante-et-alimentation/ritalin.html
Montreal, Jan 07, 2011
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình