Bạn,
Theo báo quốc nội, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, có sông Cái Nha Trang, dòng sông thơ mộng, đẹp như dải lụa đang bị nguồn nước mặn tràn vào. Dọc 2 bên bờ sông Cái, hàng trăm hécta đất sản xuất nông nghiệp đành bỏ hoang bởi nguồn nước bị nhiễm mặn. Điều đó có nghĩa là nhiều nông dân vốn quen "một nắng hai sương" trên những thửa ruộng hiện không còn đất canh tác. Nhiều diện tích khác cũng gặp khó khăn về nước tưới. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống gia đình họ. Báo Khánh Hòa ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Tại thôn Xuân Ngọc, xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang, cả cánh đồng rộng kéo dài từ trước cửa nhà ông Lê Văn Hiếu đến gần bờ sông Cái - Nha Trang giờ chỉ có cỏ dại là sống nổi. Trước kia, đây vốn là cánh đồng lúa 2 vụ rộn ràng vào những ngày mùa, giờ quanh năm vắng bóng người nông dân. Cánh đồng lúa ngày nào giờ được bọn trẻ và những thanh niên lấy mấy cây tre dựng 2 cầu gôn để biến thành sân chơi bóng lý tưởng vào mỗi buổi chiều. Đứng ở cánh đồng, nhìn xa xa thấy thấp thoáng bóng chiếc cầu sắt bắc ngang dòng sông Cái, phóng viên chợt chạnh lòng: Nước đấy! Cả dòng sông nước đầy ăm ắp trước mắt, vậy mà người dân, đất đai, cây cối nơi đây vẫn đang từng ngày trông chờ dòng nước ngọt.
Năm nay 60 tuổi, bà Nguyễn Thị Hằng (thôn Xuân Ngọc) đã gắn bó với mảnh ruộng của gia đình mấy chục năm. Trước đây, mỗi năm gia đình bà thu hoạch được khoảng 3 tấn thóc. Làm ruộng không những đủ ăn mà còn có thóc để bán lấy tiền trang trải nhiều khoản chi trong gia đình. "Giờ để không, cỏ mọc đầy, nhìn mà tiếc" - bà thở dài. Hiện công việc hàng ngày của bà là ở nhà giữ cháu, còn ông bơi ghe kiếm cá để có thêm thu nhập. Gia đình ông Hiếu cũng đã bỏ 1.2 hécta đất trồng lúa của gia đình từ 5. 6 năm nay. Cả đám ruộng trước sân nhà ông cũng không biết dùng để làm gì. Dẫn phóng viên đến một số cánh đồng bỏ hoang khác trong thôn, ông Hiếu xót xa: "Gia tài của người nông dân đấy. Người dân sống chủ yếu bằng nghề nông, vậy mà toàn thôn có trên 60 ha đất sản xuất nông nghiệp thì 50 ha vốn là đất sản xuất lúa 2 vụ giờ quanh năm cỏ mọc đầy. Nông dân cũng đành bất lực nhìn tài sản của mình trở thành những cánh đồng hoang".
Bạn,
Cũng theo báo Khánh Hòa,sông Cái nhiễm mặn xảy ra từ năm 2000. Đến năm 2002 tình trạng nhiễm mặn càng thêm trầm trọng. Nước mặn tràn lên tận cầu Mới trên Quốc lộ 1A. Để đảm bảo nguồn nước ngọt cung cấp cho thành phố, Công ty Cấp thoát nước Khánh Hòa đã phải chi hàng tỷ đồng làm con đập ngăn mặn (trên đoạn sông Cái chảy qua địa phận xã Vĩnh Phương). Với con đập tạm này, nguồn nước sinh hoạt được bảo đảm nhưng đoạn sông phía dưới thân đập bị nhiễm mặn hoàn toàn. Nước mặn thấm vào giếng, vào đồng ruộng của người dân. Vào những tháng cao điểm mùa khô, tất cả giếng nước của người dân đều bị nhiễm mặn. Trước đây, khi nước sông nhiễm mặn, người dân dùng nước giếng để tưới cho cây trồng nhưng khi nước giếng cũng bị nhiễm mặn thì họ đành "bó tay".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình